Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất

Khai quật tàu đắm Bình Châu - đế cột buồm, mũi thuyền và bánh lái

Văn hoá

Một trong những thành công lớn nhất của cuộc khai quật thuyền đắm Bình Châu (Quảng Ngãi) năm 2013 là nhận thức đầy đủ và rõ ràng về cấu kiện con thuyền, qua đó giúp ngành khảo cổ học tàu thuyền Việt Nam và thế giới có thêm tư liệu đầy đủ về kỹ nghệ đóng thuyền gỗ thế kỷ XIII ở phương Đông.

Khai quật tàu đắm Bình Châu - thuyền gỗ và xưởng thuyền

Văn hoá

Phần còn lại của con tàu buôn thế kỷ 13/14 bị đắm mà chúng tôi khai quật ở ngư vịnh Châu Thuận Biển tháng 6/2013 còn khá nguyên vẹn, cho phép phục dựng những nét cơ bản của kỹ thuật đóng tàu đương thời.

Khai quật tàu đắm Bình Châu: Những chiếc đĩa sứ cung đình trong khoang thuyền

Văn hoá

Ngày khai quật thứ ba, 21/6/2013, được coi như ngày thu hoạch trọng đại nhất của cả đợt khai quật, bởi lẽ, chúng tôi mở khoang số 8 - khoang chứa những đĩa "yuan" (Nguyên Mông) lớn và quý giá nhất. Buổi "rì rầm" hôm nay tôi sẽ tập trung nói về sự kiện này.

Khai quật tàu đắm Bình Châu - những khoang đồ và dấu vết lịch sử

Văn hoá

Như đã nói sơ qua trong bài trước, việc đầu tiên đối với một nhà khảo cổ khi nghiên cứu đối tượng con tàu đắm Bình Châu là phải xác định thời điểm tàu đắm, cũng tức là niên đại con thuyền, niên đại đồ đạc chứa trong tàu và niên đại của hiện tượng đắm tàu tại vịnh Châu Thuận Biển này.

Khai quật tàu đắm Bình Châu - đóng kè hút cạn đến đáy biển

Văn hoá

Vào những ngày đầu Hè năm 2012, khi tôi đang lái ô tô xuống phà Rừng để về Viện Nghiên cứu Văn hóa Bạch Đằng đặt tại thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh) - cơ sở nghiên cứu dã chiến của Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á - thì nhận được điện thoại.

Khảo cổ học những con tàu đắm

Văn hoá

Đã có một cuốn sách xuất bản năm 2024 kể về khảo cổ một số con tàu đắm của Đỗ Thái Bình, một kỹ sư tàu thuyền, nhằm cổ vũ cho việc nghiên cứu những con tàu đắm một cách khoa học, trong đó nhấn mạnh ý nghĩa nghiên cứu chính những con tàu đắm đó hơn là chỉ chú tâm vào việc lấy đồ.

Thuyền hai thân hay một kiến trúc nổi hai phao thuyền

Văn hoá

Cuối tháng 12/2024, ngay khi xe ủi đất gạt ra vệt mạn gỗ thuyền nổi cao nhất trong lòng hồ nuôi cá nhà ông Chiến ở Hà Mãn, hình hài hai thân thuyền như sinh đôi đã hiện ra khá rõ.

Nhìn lại 1 năm phát hiện cặp thuyền gỗ trên sông Dâu cổ

Văn hoá

Năm nay cũng vậy, đến lịch viết kỹ về hai phao thuyền này cho chuyên mục "Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất" của Thể thao và Văn hóa, tôi cũng ngồi trong gian phòng nhỏ dưới hầm nhà con gái ở thành phố Växjö (Thụy Điển). Tuyết phủ trắng thành phố và bắt đầu tan…

Thuyền phao Hà Mãn - đỉnh cao kỹ thuật ghép mạn Đông Sơn

Văn hoá

Chúng ta đã có điều kiện bắt đầu với lịch sử khảo cổ học tàu thuyền nhờ phát hiện ngẫu nhiên một quan tài chế ra từ nửa con thuyền độc mộc khai quật ở khu mộ táng Đông Sơn ở làng Động Xá (Lương Bằng, Kim Động, Hưng Yên) năm 2004.

Thuyền Đông Sơn - phát minh độc đáo giữa "long cốt" và "tam bản"

Văn hoá

Trước hết, đầu buổi "rì rầm" này xin dành ít dòng giải thích cùng bạn đọc hai khái niệm "long cốt" và "tam bản". Đây là hai khái niệm liên quan đến hai truyền thống kỹ thuật đóng thuyền cổ truyền.

Những con thuyền khảo cổ vớt sông

Văn hoá

Trong hoạt động khảo cổ học, khá nhiều con thuyền cổ đã được phát hiện, và kèm theo đó là những câu chuyện vô cùng thú vị.

Chiếc thuyền khảo cổ học Đông Sơn đầu tiên

Văn hoá

Trước hết, cần giải thích lần nữa rằng khái niệm "thuyền khảo cổ học Đông Sơn" khác với "thuyền Đông Sơn" nói chung ở chỗ chúng là những chiếc thuyền thật đã được cư dân Đông Sơn chế tác và sử dụng, chứ không bao gồm hàng trăm hình thuyền được nghệ nhân Đông Sơn mô tả trên các đồ đồng đương thời.