Những mùa Xuân "duyên dáng" trong mắt Lê Vinh Phúc

Nhạc sĩ Lê Vinh Phúc mê mùa Xuân vì nó luôn mang đến cho ông những nguồn năng lượng tốt lành. Vì thế, ông đã sáng tác rất nhiều bài hát về mùa Xuân, cho cả thiếu nhi và người lớn. 

Xem chuyên đề Gặp gỡ các tác giả trong SGK TẠI ĐÂY

Nhạc sĩ hóm hỉnh rằng khi thật già, nếu nằm võng đong đưa mà được nghe các thế hệ con cháu hát nhạc của mình trong mỗi mùa Xuân, thì không hạnh phúc nào bằng.

Còn nay thì học sinh tiểu học sẽ học hát bài Duyên dáng mùa Xuân của nhạc sĩ Lê Vinh Phúc vào cuối học kỳ 1, cũng là thời điểm mùa Xuân đang về, trong sách Âm nhạc 5, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống.

Mỗi bài hát Xuân là một hơi thở riêng

* Xin nhạc sĩ cho biết điều gì khiến anh sáng tác bài hát "Duyên dáng mùa Xuân"?

- Bài hát Duyên dáng mùa Xuân được tôi viết vào năm 2017. Khi đó, tôi muốn có thêm một bài hát về mùa Xuân cho các em nhỏ, mang hơi thở trong trẻo, hồn nhiên như chính tâm hồn các em vậy. Chính vì thế, sau khi hoàn thành bài hát, tôi đã lập tức tập cho các em hát và được thu trên Đài truyền hình TP.HCM.

Sau đó, Duyên dáng mùa Xuân lại may mắn được chọn in vào sách giáo khoa, cơ hội để bài hát được lan tỏa rộng rãi thêm. Đây là hạnh phúc lớn lao của tôi.

* Anh đã viết khá nhiều bài hát có đề tài về mùa Xuân, vậy quá trình sáng tác bài hát "Duyên dáng mùa Xuân" có gì đặc biệt so với các bài hát trước đó?

- Tôi có hơn 10 bài nhạc Xuân như: Mẹ ơi Tết đến chưa, Vui như Tết, Xuân tính tình tang, Chào Xuân, Cô bé mùa Xuân, Sơn ca mùa Xuân, Mùa Xuân về rồi, Duyên dáng mùa Xuân... Tuy vậy, mỗi bài đều có một hơi thở riêng, với những hình ảnh riêng, là cảm xúc khác của tôi mỗi khi mùa Xuân về.

Với bài hát Duyên dáng mùa Xuân, tôi viết theo nhịp 3/4, là điệu valse nhẹ nhàng, khác với những bài trước đây được viết nhịp 2/4. Mọi cảm xúc của tôi khi viết bài hát này đến rất tự nhiên, cảm giác cứ bay bay, nên tôi viết nhẹ nhàng.

* Một kênh YouTube có đăng video biểu diễn bài hát này, vài bình luận bên dưới của các em học sinh cho rằng hơi khó hát và bài hơi dài. Anh nói gì với các em về điều này?

- Bài hát ban đầu được tôi viết lời 1 cho đoạn A và lời 1 cho đoạn B. Sau đó, tôi nhận được điện thoại của cô biên tập góp ý rằng: "Nhạc sĩ ơi, bài hát có ngắn không? Nhạc sĩ có muốn viết thêm lời không?" và tôi thấy hợp lý, nên viết thêm lời 2 đoạn A. Chừng đó chắc là không dài đâu và nếu tập kỹ trong những giờ học âm nhạc sẽ có đầy đủ ý nghĩa cho một ca khúc về mùa Xuân (cười).

* Chủ đề mùa Xuân không xa lạ với các nhạc sĩ, vậy anh làm sao để các tác phẩm của mình trở nên khác biệt và dễ đi vào lòng khán giả?

- Đúng vậy, nhiều nhạc sĩ tiền bối đã để lại cho các em các bài hát về mùa Xuân rất hay. Nhưng không lẽ vì vậy mà khi cảm xúc đến tôi phải bỏ qua, không viết. Khi viết nhạc, tôi không suy tính gì nhiều, bởi vì khi sáng tác cho các em là tình cảm của nhạc sĩ dành cho tuổi thơ. Nó có được đón nhận hay không, thì đó là thành quả sau đó và tôi sẽ hạnh phúc khi đứa con tinh thần đến với các em một cách hồn nhiên, vô tư.

* Có lẽ anh có những kỷ niệm đẹp liên quan đến các bài hát về mùa Xuân của mình?

- Tôi xin kể một kỷ niệm không thể nào quên về bài hát Cô bé mùa Xuân. Tôi viết bài hát này vào năm 1992, ngay sau đó đã được ca sĩ Như Quỳnh song ca cùng ca sĩ Hiền Thục. Khi bài hát được phát trên truyền hình tôi thấy lâng lâng vui sướng vì cảm giác bài hát "mới ra lò" được trình bày "nóng hổi". Khi ấy, ca sĩ Như Quỳnh vừa nổi tiếng sau giải thưởng đặc biệt trong một cuộc thi hát của đài truyền hình vào năm 1991 và Hiền Thục đang là cô học trò nhỏ của tôi. Hình ảnh 2 chị em song ca làm cho tôi ấm áp.

"Mùng 3 Tết thầy"

* Anh thường nghĩ gì về mùa Xuân?

- Tôi luôn luôn nghĩ về mùa Xuân với những gì đã qua và những gì sắp đến, cả những gì đổi thay. Chúng không hẳn là những điều gì cụ thể, chỉ đơn giản là dòng cảm xúc của mình trong không khí Xuân, cứ trôi như thế, miên man về quá khứ và đến tương lai với chuyện này, chuyện kia tiếp nối nhau. Tôi nghĩ về cách mà thời gian của tôi trôi đi, mỗi năm mỗi tuổi, liệu tôi giữ lại được điều gì để hài lòng về bản thân và nghề nghiệp. Tôi hình dung đến những bài hát thiếu nhi tâm huyết của mình liệu khi về già có còn được nghe, nếu vẫn được các em hát thì có hạnh phúc nào bằng.

* Vậy anh có phải là một người lớn thích Tết?

- Ở vị trí người thầy dạy nhạc, tôi rất thích ngày mùng 3 Tết, như câu của ông bà mình: "Mùng 1 Tết cha. Mùng 2 Tết mẹ. Mùng 3 Tết thầy". Thầy trò tôi giữ đúng phong tục ấy trong bao nhiêu năm nay. Mùng 3 Tết năm nào nhà tôi cũng tràn ngập tiếng cười nói của học trò và tôi luôn vui sướng được lì xì cho các em, có khi còn lì xì cho cả phụ huynh của các em nữa (cười lớn).

Tôi luôn thích Tết, nhưng Tết cũng khiến tôi có nhiều suy nghĩ lẫn lộn. Tôi nhớ những ngày Tết ở quê nhà miền Trung (tỉnh Quảng Ngãi). Tết với tôi khi ấy là rạo rực mong chờ, không khí sao mà đầm ấm…

Người lớn "ăn Tết" bằng kỷ niệm

* Anh suy nghĩ nhiều phải chăng bây giờ anh không thể tìm thấy không khí ấy nữa?

- Trẻ con thì vui với Tết, còn người lớn đa phần "ăn Tết" bằng những kỷ niệm đã qua. Với người lớn, Tết chính là những cái Tết xưa. Nhớ ngày còn ở quê, tôi rất mê tiếng pháo. Tôi và bọn trẻ trong xóm nôn nao chờ tới Giao thừa để nghe tiếng pháo, để nhào vô nhặt pháo. Ôi, bọn trẻ con nghịch ngợm thời ấy.

Hương và vị Tết riêng của mỗi vùng quê và trong từng gia đình. Nói nghe thật đơn giản, nhưng làm sao giữ được hương và vị riêng biệt cho cái Tết trên từng vùng miền của đất nước mình, thậm chí mỗi gia đình còn có hương và vị Tết riêng của mình, khi mà cuộc sống ngày một đổi thay nhanh chóng.

Tôi mê những mùi hương từ nồi bánh tét đang nấu. Đó là mùi hăng hắc của những cây củi đang cháy, mùi lá chuối quyện trong nếp và nước không thể diễn tả bằng lời. Trong "căn bếp" dựng tạm ngoài vườn để nấu bánh, người ta còn tranh thủ thảy vào đó củ khoai để nướng. Trời ơi, nhớ lại thôi cũng thấy sao mà ấm áp. Nói người lớn ăn Tết bằng những kỷ niệm của Tết xưa là vậy.

* Một điều mà anh rất muốn làm trong những ngày Tết?

- Về thăm quê, thăm mộ ba má, thu xếp về cùng các con tôi càng tốt. Năm nào đưa các con về quê tôi vui lắm, để các con được kết nối với dòng tộc, quê hương, bản quán. Tôi muốn con mình nghe được những câu chuyện ấm áp về ông bà, cảm nhận được truyền thống gia đình, để biết giữ gìn.

Như một truyền thống của gia đình, dù bây giờ nhà tôi không còn ai sống ngoài ấy, nhưng anh em tôi vẫn thay phiên nhau về thăm mộ ba má vào dịp Tết. Với tôi, quê hương là vĩnh hằng, vì là nơi chôn nhau cắt rốn và là nơi ông bà, ba má đã nằm đó trong giấc ngủ yên.

Về quê ngày Tết, tôi nghe được làn gió mát chìm trong không khí tĩnh lặng, nghe cả những mùi hương trong gió. Tôi thích thăm lại mảnh vườn xưa thật đẹp của ba má, dù bây giờ đã bán cho người khác. 

* Một ước mơ của anh trong lúc mùa Xuân đang tới?

- Tôi muốn con cháu trong những ngày Xuân được quây quần bên gia đình trong tinh thần thoải mái, trong sáng, không có gì để bận tâm, gây phiền toái.

Còn về việc sáng tác, tôi vẫn giản dị với ước mơ còn sức còn viết, để tiếp tục là người cầm bút viết cho thiếu nhi.  

* Chúc anh và gia đình một mùa Tết an vui!