Nhạc sĩ Bích Liễu: Yêu những khúc ca mùa Hè

Bích Liễu là 1 trong số rất ít nữ nhạc sĩ hoạt động âm nhạc liên tục, từ những ngày đầu sáng tác cho đến nay. Chị thích viết về đề tài thiếu nhi, gia đình và được biết đến với nhiều bài hát thiếu nhi đã được phổ biến rộng rãi.

Bài hát Khúc ca Hè về của nhạc sĩ Nguyễn Thị Bích Liễu được in trong sách Âm nhạc 5, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống.

Rộn rã tiếng gọi Hè

Với Bích Liễu, mùa Hè luôn có những cảm xúc tuyệt vời. Thuở bé, vì là con lớn trong gia đình nên chị hai Bích Liễu phải phụ ba mẹ làm công việc nhà và chăm em. Tuy vậy, chị hai và những đứa em của mình vẫn được tận hưởng mọi mùa Hè thú vị, đúng với tuổi thơ. Cô bé xinh xắn ngày ấy năm nào cũng mong được nghỉ Hè để cùng bạn bè thỏa thích tắm sông, nhảy cầu, thả diều, chơi đùa, khiến một góc làng quê rộn vang tiếng cười.

Tuy mê nghỉ Hè như vậy, nhưng những ngày cuối năm học, sắp phải chia tay bạn bè cùng lớp đều khiến cô bé cảm thấy bùi ngùi. Những mùa Hè đầy cảm xúc như thế theo Bích Liễu đến hết lớp 12.

Sau này, mỗi khi nghe tiếng ve sầu hoặc thấy cánh hoa phượng nở đỏ, những mùa Hè trong ký ức lại lập tức quay về. Bài hát Khúc ca Hè về được sáng tác từ cảm xúc thương nhớ như thế.

Chị kể bài hát Khúc ca Hè về đã được viết rất nhanh. "Trong một dịp cuối tháng 4/2019, tôi đưa học trò của trung tâm đào tạo âm nhạc về một vùng ngoại ô, vừa cho các con đi chơi trải nghiệm làng quê, vừa tìm cảnh quay cho một video bài hát mới. Vì lớn lên từ làng quê Tam Nông, Đồng Tháp, nên vừa thấy những cánh cò bay ngoài ruộng lúa là bao nhiêu kỷ niệm ngay lập tức ùa về. Tôi nhớ những ngày còn đi học ở quê nên đã viết: "Nhặt cánh phượng hồng ép vào trang sách nhỏ/ Mùa thi trôi qua tiếng ve gọi Hè.../ Hè đến cho em vui chơi mọi nẻo đường/ Chiều dần tắt nắng cánh diều bay theo em".

Đối với nhạc sĩ, mùa Hè luôn vui, vì vậy khi sáng tác bài hát Khúc ca Hè về, chị đã chọn điệu pop-rock để có tiết tấu vui nhộn, nhịp nhanh, lôi cuốn và vui tươi, trong đó có những câu được lặp lại để các em dễ nhớ, dễ hát.

Trước đó, một bài hát khác của nhạc sĩ Bích Liễu là Mùa Hè yêu thương đã được chọn phát trên kênh YouTube của Hội Âm nhạc TP.HCM. Không lâu sau, Khúc ca Hè về được tác giả phát trên kênh YouTube Nhạc sĩ Bích Liễu và tạo được sự chú ý của nhiều khán giả, trong đó có ban biên soạn sách giáo khoa. Đây là một bài hát ưng ý của nhạc sĩ, nên khi được chọn đưa vào sách giáo khoa, chị rất vui.

"Sáng tác cho thiếu nhi là thích nhất"

Khi chia sẻ về việc chọn đề tài sáng tác, chị Bích Liễu nói như reo: "Ôi, sáng tác cho thiếu nhi là thích nhất. Tôi sinh hoạt ở ca đoàn nhà thờ từ nhỏ, lớn lên lại dạy nhạc ở nhiều trường học, từ tiểu học đến trung học phổ thông, đặc biệt là tiểu học, nên cảm xúc về thiếu nhi luôn gần gũi, vì đã có sẵn trong tâm hồn mình. Tôi viết cho thiếu nhi rất nhanh và mỗi khi hoàn thành một bài hát thiếu nhi, đều thấy rất vui".

Thật ra, tác giả Khúc ca Hè về sẽ khó "thoát" được cảm xúc với thiếu nhi, vì luôn có những cô cậu học trò kề bên mình. Chị thường đưa học trò đi quay MV những bài hát mới. Cô trò rong ruổi khắp thành phố, từ khu trung tâm đến vùng ngoại ô, kỷ niệm cứ thế được đắp bồi sau những lần đi "tác nghiệp". Các chuyến đi như vậy bao giờ cũng đem lại nhiều niềm vui cho cả cô lẫn trò, nhìn sự hồn nhiên, nghịch ngợm của học trò, cô giáo có thêm chất liệu sáng tác, còn các em thiếu nhi vừa được chơi đùa cùng thiên nhiên lại có những tiết mục biểu diễn đáng nhớ.

Bích Liễu là cô giáo tận tâm và là một hội viên tích cực trong mọi hoạt động của Hội Âm nhạc TP.HCM. Người ta thường hình dung về một nữ nghệ sĩ sẽ dễ gặp những cản trở trong công việc của mình, thế nhưng, nhìn lại một chặng đường dài đi với âm nhạc, cả giảng dạy và sáng tác, chị thấy mình gặp quá nhiều thuận lợi.

"Khi dạy trẻ, các con sẽ dễ gần gũi với một cô giáo hơn một thầy giáo. Tôi nghĩ, đó là thuận lợi của một cô giáo dạy nhạc, đồng thời cũng là thuận lợi của nữ nhạc sĩ sáng tác cho thiếu nhi. Cô trò rất thân nhau, bọn trẻ thường tỉ tê kể cho cô nghe đủ mọi chuyện" - người nhạc sĩ của trẻ em hóm hỉnh chia sẻ.

Thật vậy, cô giáo Bích Liễu đã có những lần "chạy show" đáng nhớ với học trò, có ngày biểu diễn ở 2 - 3 trường khác nhau, nên cô trò đều tất tả và chỉ có cô giáo mới tỉ mỉ giúp học trò làm lại lớp trang điểm đã trôi, vuốt lại bộ váy áo vừa nhăn...

Bên cạnh những sáng tác cho thiếu nhi, Bích Liễu còn viết những bài hát về tình cảm gia đình, về những ngôi trường từng đi dạy và cả những ngành nghề thú vị trong mắt chị.

Nhờ âm nhạc, không có thời gian để buồn

Bích Liễu có một tuổi thơ theo gia đình dịch chuyển khá nhiều nơi, từ Bình Thuận, Cần Thơ, đến Đồng Tháp, qua Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang)... nhưng ở đâu cũng gắn bó với cây đàn, điệu nhac.

Chị kể về những ngày đầu đến với âm nhạc: "Năm học lớp 3, tôi được học đàn piano ở nhà thờ và tham gia ca đoàn, rồi làm ca trưởng... Đó là môi trường âm nhạc đầu tiên của tôi. Hồi ấy, lớp học đàn có khoảng 10 bạn, nhà thờ chia mỗi bạn học 1 tiếng đồng hồ. Tôi thường xin học giờ cuối cùng để được học lâu hơn, vì thấy 1 tiếng chưa đủ. Song song đó, nhà thờ lại cho tôi học guitar với một thầy giáo khác".

Vừa học đàn vừa tập hát với ca đoàn 2 buổi mỗi tuần và 1 buổi hát lễ chiếm khá nhiều thời gian, nên lớp học "rơi rụng" dần, còn lại một nửa, cô bé Bích Liễu vẫn còn trong số đó, đàn hát rất hăng say.

Nhạc sĩ Bích Liễu và các học trò thường đi hát hoặc quay MV cùng nhau

Nhờ nền tảng âm nhạc đầu tiên này, cộng với những năm học miệt mài học các khóa năng khiếu âm nhạc ở nhiều nơi, năm 1992 chị được là giáo viên đặc cách dạy âm nhạc tại Trường THPT Tràm Chim (Tam Nông, Đồng Tháp). Sau đó, chị có một thời gian dài giảng dạy âm nhạc ở nhiều trường khác nhau như Trường Tiểu học Trương Định, Trường Tiểu học Nguyễn Thị Định (TP.HCM)...  

Bên cạnh giảng dạy, việc sáng tác giúp chị ghi lại tất cả những cảm xúc của mình. Chị yêu học trò, nên đã sáng tác rất nhiều bài hát thiếu nhi như Xuân đầy yêu thương, Hát mừng Xuân đến, Ơn nghĩa thầy cô, Bay lên nhé ước mơ, Quê hương tôi yêu... Vì yêu con gái của mình nên khi thấy con mang nặng đẻ đau, chị sáng tác bài Tình mẹ trong con. Vì nhớ thương người cha qua đời từ khi chị còn bé, nên chị đã viết bài Cha tôi và dĩ nhiên không thể thiếu tình cảm dành cho mẹ nên đã có Mẹ yêu ơi, Nhớ ơn mẹ, Mẹ đi vắng...

Ngoài âm nhạc, nhạc sĩ Bích Liễu chưa từng làm gì khác, cũng chưa nghĩ sẽ làm gì khác, bởi vì âm nhạc đã đem lại sự trẻ trung, cuộc sống ổn định và nhiều niềm vui. Chị dí dỏm nói: "Âm nhạc giúp mình yêu đời, dạy nhạc, sáng tác và đi hát làm mình vui tươi, không có thời gian để buồn luôn đó". Những ngày tập và hát lễ cùng với ca đoàn với tâm hồn trong trẻo, những ngày "chạy show" cùng bọn trẻ hồn nhiên, nên chị luôn cảm thấy "với âm nhạc, không có sự tính toán, ở đó chỉ có những tâm hồn đẹp". Vì nhìn thấy âm nhạc thật đẹp, nên Bích Liễu khuyên các con nên theo âm nhạc hoặc chọn học ít nhất một loại nhạc cụ để bầu bạn những lúc cần giải trí, giải tỏa căng thẳng...

Để duy trì đời sống âm nhạc, sau khi nghỉ dạy ở trường, chị mở Trung tâm Âm nhạc Bích Liễu. Hiện tại trung tâm đã có cháu gái và vợ chồng con gái - tốt nghiệp Nhạc viện TP.HCM - giúp điều hành, nên chị dành nhiều thời gian cho việc sáng tác và các hoạt động âm nhạc của Hội Âm nhạc TP.HCM.