Trong thể thao hiện đại, lợi thế không còn chỉ đến từ thể lực, kỹ thuật hay kinh nghiệm của VĐV, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng ứng dụng khoa học, công nghệ và quản trị dữ liệu. Với TP.HCM, đổi mới phương pháp huấn luyện, xây dựng hệ sinh thái thể thao liên kết và khai thác hiệu quả nguồn lực sau sáp nhập được xem là những hướng đi quan trọng để nâng cao thành tích, hướng tới lấy lại vị thế hàng đầu cả nước.
Đó cũng là những nội dung trọng tâm được các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và huấn luyện viên trao đổi tại diễn đàn chuyên môn với chủ đề "Thể thao trong kỷ nguyên công nghệ: Tư duy chiến lược, đổi mới huấn luyện, quản trị và phát triển thành tích" vừa qua tại TP.HCM.
Công nghệ phải trở thành công cụ nâng cao thành tích
Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM Nguyễn Nam Nhân đánh giá, việc kết nối các nhà quản lý, giới khoa học, huấn luyện viên và chuyên gia công nghệ sẽ tạo cơ sở để cập nhật tiến bộ mới, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo VĐV và phát triển các môn thể thao trọng điểm.
Các chuyên gia phát biểu trong phiên Toạ đàm "Chiến lược phát triển thể thao thành tích cao TP.HCM trong kỷ nguyên công nghệ". Ảnh: Song Anh
Theo ông Nam Nhân, mục tiêu không chỉ là đưa công nghệ vào từng khâu riêng lẻ, mà còn từng bước hình thành hệ sinh thái khoa học - công nghệ phục vụ thể thao thành tích cao, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
ThS. Phạm Thanh Nghị phát biểu thảo luận. Ảnh: Song Anh
ThS. Phạm Thanh Nghị, Trưởng phòng Khoa học và Y học thể thao Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT TP.HCM cho hay: "Công nghệ hiện đại cho phép theo dõi chi tiết các chỉ số sinh học, phân tích chuyển động, đánh giá hiệu suất và dự báo nguy cơ chấn thương.
Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và các thiết bị thông minh không chỉ nâng cao hiệu quả tập luyện mà còn mở ra khả năng cá nhân hóa chương trình huấn luyện cho từng vận động viên – yếu tố then chốt để tối ưu hóa thành tích trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Bên cạnh đó, công tác quản trị thể thao cũng cần được đổi mới mạnh mẽ theo hướng chuyên nghiệp và hiện đại".
Thực tế, thông qua dữ liệu về chuyển động, tải lượng vận động và quá trình thi đấu, ban huấn luyện có thể đánh giá chính xác hơn điểm mạnh, hạn chế của từng VĐV, từ đó điều chỉnh giáo án phù hợp. Công nghệ cũng hỗ trợ theo dõi thể trạng, kiểm soát khối lượng tập luyện và nhận diện nguy cơ chấn thương.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được ứng dụng đúng mục tiêu và kết hợp với chuyên môn của đội ngũ huấn luyện, y học thể thao, kinh nghiệm thực tiễn.
"Tam giác thể thao" và bài toán phát huy nguồn lực
Tại phiên tọa đàm về chiến lược phát triển thể thao thành tích cao, GS.TS. Lâm Quang Thành nhìn lại vị thế của thể thao TP.HCM qua các thời kỳ.
Ông cho biết, tại ba kỳ Đại hội Thể thao toàn quốc năm 1985, 1990 và 1995, đoàn TP.HCM từng liên tiếp dẫn đầu toàn đoàn. Tuy nhiên, ở những kỳ đại hội sau, thành phố không còn duy trì được vị trí số một, dù vẫn nằm trong nhóm địa phương mạnh.
Teqball nhanh chóng được mang đến TP.HCM một phần nhờ công nghệ và giúp thể thao Việt Nam gặt hái thành công ở Asiad 2026. Ảnh: Anh Huy
Thực tế này cho thấy truyền thống và tiềm lực chưa đủ để bảo đảm thành công lâu dài. Trong bối cảnh các địa phương ngày càng chú trọng đầu tư thể thao thành tích cao, TP.HCM cần những giải pháp có tính hệ thống, từ phát hiện tài năng, đào tạo, quản lý VĐV đến ứng dụng công nghệ và nâng cao chất lượng cơ sở vật chất.
Võ sĩ Châu Ngọc Tuyết Sang của TP.HCM là một minh chứng cho sự nhanh nhạy trong công nghệ để sở hữu tấm HCB Asiad 2026 môn Taekwondo thực tế ảo (Virtual Taekwondo). Ảnh: NV
Một định hướng đáng chú ý được ông Nguyễn Nam Nhân đề cập là mô hình "tam giác thể thao", hình thành trên cơ sở liên kết các khu vực TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây.
Theo đó, khu vực TP.HCM trước sáp nhập giữ vai trò trung tâm điều hành, ứng dụng khoa học kỹ thuật và điều phối hoạt động thể thao. Khu vực Bình Dương phát huy hệ thống cơ sở vật chất, tập trung đào tạo nguồn nhân lực và phát triển công nghiệp văn hóa. Trong khi đó, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu khai thác lợi thế tự nhiên để phát triển thể thao biển, gắn với du lịch thể thao và tổ chức sự kiện.
Một hệ thống quản trị hiệu quả phải đảm bảo tính minh bạch, đồng bộ và ứng dụng sâu rộng công nghệ số trong điều hành, từ quản lý vận động viên, tổ chức thi đấu đến truyền thông và khai thác giá trị thương mại.
Việc số hóa và liên kết dữ liệu trong toàn hệ thống không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần tăng cường năng lực cạnh tranh của thể thao Việt Nam trong khu vực và quốc tế.
Một chiến lược thể thao bền vững không thể chỉ tập trung vào thành tích đỉnh cao. Phong trào thể thao quần chúng phát triển sẽ giúp nhiều người tiếp cận hoạt động rèn luyện, đồng thời tạo thêm cơ hội phát hiện năng khiếu từ sớm. Xa hơn, hệ sinh thái thể thao còn có thể thúc đẩy các lĩnh vực dịch vụ, đào tạo, chăm sóc sức khỏe, tổ chức sự kiện và du lịch thể thao.
Yêu cầu đặt ra với TP.HCM không chỉ là đưa thêm thiết bị hiện đại vào các trung tâm huấn luyện, mà còn phải kết nối công nghệ với quản trị, đào tạo nhân lực, cơ sở vật chất và nhu cầu vận động của người dân.
