Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Chương trình hành động về tăng cường kỷ cương; xây dựng văn hóa trung thực, liêm chính và thực chất trong các hoạt động giáo dục.
Trong đó, Bộ yêu cầu không chạy theo thành tích, không đánh đổi chất lượng thực chất lấy các chỉ tiêu hình thức; từng bước xây dựng môi trường "dạy thật, học thật, thi thật, đánh giá thật" trong toàn ngành.
Chương trình được ban hành nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Chỉ thị số 31/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026-2027.
Mục tiêu đặt ra là xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, trung thực, liêm chính, nhân văn, thực chất, an toàn, lành mạnh, dân chủ, tôn trọng và lấy người học làm trung tâm; đổi mới tư duy, phương thức quản lý theo hướng quản trị phát triển; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục; bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan trong các hoạt động giáo dục.
Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 được tổ chức trên phạm vi toàn quốc từ ngày 01/10/2026 đến hết ngày 07/10/2026 với sự tham gia của các cơ sở giáo dục, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và các tổ chức, thiết chế khác có liên quan. Ảnh: Diệu Thúy - TTXVN
Một trong những nội dung trọng tâm của Chương trình là đưa tinh thần "dạy thật, học thật, thi thật, đánh giá thật" trở thành yêu cầu xuyên suốt trong quản lý, giảng dạy, học tập, thi cử và đánh giá.
Các cơ sở giáo dục phải tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá, thi cử, tuyển sinh và kiểm định chất lượng bảo đảm khách quan, trung thực, phản ánh đúng năng lực, phẩm chất của người học; không chạy theo thành tích, không đánh đổi chất lượng thực chất lấy các chỉ tiêu hình thức. Cán bộ quản lý chịu trách nhiệm về tính trung thực, khách quan của kết quả đánh giá, thi cử; không giao chỉ tiêu áp đặt về điểm số, tỷ lệ học sinh khá, giỏi cho giáo viên.
Đối với nhà giáo, Chương trình yêu cầu nêu gương về đạo đức, trách nhiệm, trung thực, liêm chính; đánh giá đúng sự tiến bộ thực chất và lấy sự tiến bộ của người học làm trung tâm. Người học được yêu cầu học thật để có tri thức thật, năng lực thật; trung thực trong kiểm tra, thi cử và không lạm dụng công nghệ để giả mạo kết quả.
Trước sự phát triển và ứng dụng ngày càng rộng rãi của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đặt ra nhiệm vụ xây dựng các quy định về liêm chính học thuật, phòng, chống đạo văn, làm thay, gian lận bằng công nghệ; hướng dẫn trích dẫn nguồn, tôn trọng bản quyền và sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm.
Theo lộ trình, đến năm 2030, các tiêu chí về liêm chính, trung thực, trách nhiệm nêu gương được cụ thể hóa và áp dụng thực chất trong đánh giá, xếp loại, quy hoạch, bổ nhiệm, khen thưởng. 100% cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục xây dựng và duy trì môi trường "dạy thật, học thật, thi thật, đánh giá thật".
Ngay sau sắp xếp mạng lưới trường lớp, các trường học tại Hưng Yên đã ổn định tổ chức bộ máy, phấn đấu hoàn thành tốt các nhiệm vụ giáo dục đề ra. Ảnh: Thu Hoài - TTXVN
Định hướng đến năm 2035, văn hóa trung thực, liêm chính, thực chất trở thành giá trị cốt lõi được xã hội công nhận, tin tưởng, góp phần nâng cao độ tin cậy của kết quả học tập, văn bằng và chứng chỉ của hệ thống giáo dục Việt Nam.
Cùng với tăng cường kỷ cương, Chương trình đặt yêu cầu khắc phục bệnh thành tích, giảm sổ sách, các cuộc thi và công việc ngoài chuyên môn, không để việc triển khai làm phát sinh thêm thủ tục cho cơ sở giáo dục và giáo viên.
Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu rà soát trong toàn ngành các loại hồ sơ, sổ sách, báo cáo, kỳ thi, cuộc thi, hội thi, hội thao, phong trào thi đua; tinh gọn hoặc bãi bỏ những hoạt động không thiết thực, gây áp lực thành tích. Việc báo cáo, thống kê được định hướng thực hiện trên môi trường số theo nguyên tắc "một dữ liệu chỉ thu thập một lần", sử dụng cho nhiều mục đích quản lý, qua đó giảm tối đa hồ sơ, báo cáo trùng lặp.
Đáng chú ý, Chương trình quy định không huy động, điều động giáo viên thực hiện nhiệm vụ hành chính, tham gia các phong trào ngoài chức năng, nhiệm vụ, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Các cơ sở giáo dục không tự đặt thêm hồ sơ, sổ sách không cần thiết; phải cắt giảm các cuộc họp, phong trào hình thức. Cán bộ quản lý có trách nhiệm bảo vệ thời gian làm chuyên môn của nhà giáo, tạo điều kiện để giáo viên dành thời gian nghiên cứu bài giảng, đổi mới phương pháp và hỗ trợ người học.
Để bảo đảm các yêu cầu đi vào thực chất, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tổ chức thực hiện theo phương châm "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả; đồng thời giao cụ thể đơn vị chủ trì, sản phẩm và thời hạn hoàn thành đối với từng nhiệm vụ.
Ngay trong tháng 9/2026, các đơn vị, Sở Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục phải xây dựng kế hoạch triển khai; rà soát, loại bỏ những cuộc thi, kỳ thi, hội thi, hội thao, phong trào hình thức, gây áp lực thành tích; ban hành hướng dẫn kiểm tra, đánh giá học sinh phổ thông bảo đảm thực chất, khách quan, công bằng và phù hợp với bối cảnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo. Các nhiệm vụ về quản trị, trách nhiệm giải trình, liêm chính khoa học, giảm hồ sơ, sổ sách cũng được xác định triển khai, hoàn thành trong những tháng cuối năm 2026.
