Tin tức 24h

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Sự tận tâm, thấu hiểu và nêu gương của nhà giáo là giá trị không thể thay thế

18/11/2026 11:16 GMT+7 Google News

Yêu cầu đổi mới giáo dục, sắp xếp mạng lưới trường, lớp cùng sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang đặt ra nhiều vấn đề về phát triển đội ngũ giáo viên. 

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đã trao đổi về các giải pháp phát triển đội ngũ nhà giáo, chăm lo đời sống, giảm áp lực hành chính và tạo điều kiện để thầy cô phát huy năng lực, yên tâm gắn bó với nghề.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Sự tận tâm, thấu hiểu và nêu gương của nhà giáo là giá trị không thể thay thế - Ảnh 1.

Đồng chí Hoàng Minh Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ảnh: Minh Quyết - TTXVN

Tuyển đủ, bố trí đúng, chăm lo thiết thực cho nhà giáo

* Thưa Bộ trưởng, thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các địa phương đang triển khai những giải pháp gì để tuyển đủ giáo viên, bố trí đúng chuyên môn và khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ, nhất là trong quá trình sắp xếp mạng lưới trường, lớp?

 - Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Đội ngũ nhà giáo là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và thành công của công cuộc đổi mới. Nghị quyết số 71-NQ/TW đặt ra yêu cầu phát triển đội ngũ đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, có chính sách đãi ngộ đặc thù, vượt trội. Một vấn đề đáng lưu tâm hiện nay là việc thu hút và giữ chân nhà giáo ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo vẫn là một thách thức lớn. Vì vậy, phải giải quyết đồng thời cả vấn đề tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ và điều kiện làm việc.

Trước hết, cần xác định đúng nhu cầu giáo viên theo quy mô người học, chương trình giáo dục và điều kiện của từng địa phương. Trên cơ sở đó, tổ chức tuyển dụng kịp thời, bố trí đúng chuyên môn, điều động, biệt phái và điều tiết hợp lý giữa các cơ sở giáo dục, khắc phục tình trạng có chỉ tiêu nhưng chậm tuyển dụng.

Thực hiện Nghị quyết số 248/2025/QH15, nhiều địa phương đã tổ chức tuyển dụng chung trên địa bàn tỉnh nhằm bổ sung giáo viên còn thiếu so với định mức được giao; đồng thời thực hiện hợp đồng lao động theo Nghị định số 235/2026/NĐ-CP đối với các vị trí còn thiếu theo quy định. Trong quá trình sắp xếp cơ sở giáo dục, việc bố trí, điều tiết giáo viên giữa trường chính, phân hiệu, điểm trường và giữa các cơ sở giáo dục cần căn cứ nhu cầu thực tế, chuyên môn, điều kiện công tác và quyền lợi chính đáng của nhà giáo, tránh làm phát sinh xáo trộn không cần thiết.

Bộ đang tiếp tục hướng dẫn địa phương rà soát đội ngũ, tổ chức tuyển dụng, tiếp nhận, ký hợp đồng lao động, bố trí, điều động và giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ. Đồng thời, Bộ đang hoàn thiện quy định chế độ làm việc và định mức số lượng người làm việc để làm căn cứ xác định nhu cầu nhân lực cần thiết và tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương thực hiện đồng bộ các giải pháp để bảo đảm đủ số lượng, chất lượng nhà giáo.

Trong năm 2026, 22 thông tư liên quan đến tuyển dụng, chức danh, chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm, xếp lương, chế độ làm việc, khung năng lực số, bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm và các nội dung chuyên môn khác đã được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Đây là những nội dung cần được triển khai đồng bộ, nhất quán để các địa phương và cơ sở giáo dục có căn cứ thực hiện.

Giải quyết thiếu giáo viên không chỉ là tuyển đủ người mà phải bố trí đúng người, đúng việc, đúng chuyên môn, tạo điều kiện để nhà giáo phát triển và cống hiến lâu dài. Chăm lo cho đội ngũ nhà giáo chính là đầu tư cho chất lượng giáo dục và tương lai đất nước.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Sự tận tâm, thấu hiểu và nêu gương của nhà giáo là giá trị không thể thay thế - Ảnh 2.

Đầu năm học 2026-2027, toàn tỉnh Nghệ An còn thiếu hơn 7.000 giáo viên theo định mức. Ảnh: Bích Huệ - TTXVN

* Chính sách tiền lương, phụ cấp và các chế độ hỗ trợ nhà giáo đang được triển khai ra sao? Những giải pháp nào sẽ được thực hiện trong thời gian tới để cải thiện điều kiện sống, làm việc, thu hút và giữ chân nhà giáo, nhất là ở địa bàn khó khăn, thưa Bộ trưởng?

- Về chính sách đãi ngộ, Luật Nhà giáo đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho việc nâng cao vị thế và chăm lo đội ngũ; trong đó xác lập nguyên tắc tiền lương của nhà giáo trong cơ sở giáo dục công lập được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Nghị quyết số 71-NQ/TW xác định định hướng đãi ngộ đặc thù, vượt trội. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 182/2026/NĐ-CP ngày 22/5/2026 về chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề, trong đó điều chỉnh tăng thêm 10 điểm phần trăm mức phụ cấp đối với nhiều nhóm nhà giáo giảng dạy chương trình giáo dục mầm non, phổ thông; mức phụ cấp ưu đãi theo nghề cao nhất là 80%, tùy theo đối tượng và điều kiện công tác. Các mức phụ cấp theo Nghị định được thực hiện từ ngày 01/01/2026. Việc áp dụng mức hưởng cụ thể phải căn cứ đúng đối tượng, điều kiện và quy định hiện hành, không đồng nhất mục tiêu chính sách với mức đang được hưởng. Bộ tiếp tục rà soát, đề xuất hoàn thiện chính sách theo lộ trình phù hợp với khả năng cân đối ngân sách.

Đồng thời, chính sách thu hút, trọng dụng nhà giáo, trong đó có thu hút nhà giáo đến làm việc tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn đã được cụ thể hóa tại Nghị định số 93/2026/NĐ-CP. Bên cạnh đó, Bộ đã trình Chính phủ hồ sơ nghị định về chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp và chính sách hỗ trợ đối với nhà giáo; thời gian tới sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan để hoàn thiện theo lộ trình cải cách chính sách tiền lương.

Cùng với thu nhập, phải quan tâm thiết thực đến điều kiện sống và làm việc của nhà giáo: nhà ở công vụ, điều kiện đi lại, thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ, cơ hội bồi dưỡng và phát triển nghề nghiệp, nhất là ở những địa bàn khó khăn. Bộ cũng chú trọng phát triển đội ngũ giảng viên đại học và giáo dục nghề nghiệp, mở rộng cơ chế huy động chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên đồng cơ hữu; tạo điều kiện để giáo sư, phó giáo sư phát huy vai trò trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển đội ngũ kế cận theo quy định. Đồng thời, phải giảm hồ sơ, báo cáo không cần thiết, bảo vệ danh dự, uy tín và quyền lợi hợp pháp của nhà giáo. Không thể chỉ đặt yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng lên vai thầy cô mà thiếu những điều kiện cần thiết để thực hiện.

Làm chủ công nghệ, tăng quyền chủ động cho người thầy

* Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang đặt ra những yêu cầu mới nào đối với vai trò, năng lực nghề nghiệp của người thầy? Theo Bộ trưởng, công tác đào tạo, bồi dưỡng cần đổi mới ra sao để nhà giáo có thể làm chủ và khai thác hiệu quả công nghệ phục vụ dạy học?

- Chuyển đổi số và sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc cách con người tiếp cận tri thức, học tập và làm việc. Đây vừa là cơ hội để đổi mới giáo dục, vừa đặt ra những yêu cầu mới đối với đội ngũ nhà giáo. Tuy nhiên, trí tuệ nhân tạo không làm mất đi vai trò của người thầy; trái lại, càng đòi hỏi người thầy và cả hệ thống giáo dục phải tự đổi mới sâu sắc, không chỉ thích ứng mà còn chủ động làm chủ, khai thác công nghệ phục vụ mục tiêu giáo dục.

Người thầy ngày nay không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải tổ chức, hướng dẫn, truyền cảm hứng, giúp học sinh biết đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin, tư duy phản biện, tự học và sáng tạo. Cùng với đó là nhiệm vụ bồi đắp nhân cách, lòng nhân ái, sự trung thực và trách nhiệm. Công nghệ có thể hỗ trợ tiếp cận và xử lý thông tin, nhưng sự thấu hiểu, nêu gương và mối quan hệ giáo dục giữa thầy với trò vẫn có giá trị đặc biệt, không thể thay thế.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 18/2026/TT-BGDĐT quy định khung năng lực số dành cho giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên, làm cơ sở định hướng đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục, trong đó có những yêu cầu cụ thể về năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo. Qua đó, giúp giáo viên nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ số, khai thác hiệu quả các nền tảng số và trí tuệ nhân tạo trong thiết kế bài giảng, tổ chức hoạt động dạy học, kiểm tra, đánh giá người học; từng bước đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng giáo dục.

Theo đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo phải được đổi mới đồng bộ cả về nội dung, phương thức tổ chức và đánh giá hiệu quả. Trọng tâm là phát triển năng lực sư phạm hiện đại, năng lực số, khả năng lựa chọn và kiểm chứng thông tin do AI tạo ra, sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm, bảo vệ dữ liệu cá nhân và thiết kế hoạt động học tập phù hợp với người học. Việc bồi dưỡng phải thường xuyên, linh hoạt, thiết thực, xuất phát từ nhu cầu của từng cấp học, môn học và địa bàn; tăng cường thực hành, chia sẻ học liệu, sinh hoạt chuyên môn, tránh hình thức, chạy theo chứng chỉ. Thời gian qua, ngành Giáo dục đã tổ chức bồi dưỡng cho hơn 350.000 nhà giáo mầm non, phổ thông và hơn 11.000 nhà giáo giáo dục nghề nghiệp về ứng dụng AI trong giảng dạy, quản lý cơ sở giáo dục.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Sự tận tâm, thấu hiểu và nêu gương của nhà giáo là giá trị không thể thay thế - Ảnh 3.

Việc chuẩn hóa đội ngũ là tiền đề để tỉnh Hưng Yên hướng đến mục tiêu là 1 trong 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về giáo dục vào năm 2045. Ảnh: Thu Hoài - TTXVN

* Để giáo viên có thêm thời gian, tâm sức dành cho chuyên môn và phát huy năng lực sáng tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ có những giải pháp gì nhằm giảm áp lực hành chính, đổi mới phương thức quản lý và tăng quyền chủ động cho nhà trường, nhà giáo, thưa Bộ trưởng?

- Không thể chỉ đặt ra yêu cầu đổi mới đối với giáo viên mà chính hệ thống quản lý giáo dục cũng phải đổi mới, trước hết là đổi mới tư duy quản lý, hoàn thiện thể chế và cải thiện điều kiện làm việc để thầy cô có thêm thời gian, tâm sức dành cho chuyên môn. Giảm áp lực hành chính cho nhà giáo là một trong những nhiệm vụ Bộ Giáo dục và Đào tạo đặc biệt quan tâm, bởi đây không chỉ là vấn đề giảm khối lượng công việc mà còn là yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động của nhà trường và chất lượng giáo dục.

Trước hết, Bộ sẽ tiếp tục rà soát toàn diện các văn bản quy phạm pháp luật và quy định quản lý trong lĩnh vực giáo dục, nhất là những quy định về chế độ làm việc của nhà giáo, hồ sơ, sổ sách, chế độ báo cáo, kiểm tra, đánh giá, thi đua và tổ chức các hoạt động trong nhà trường; kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền điều chỉnh những quy định chồng chéo, bất hợp lý, không còn phù hợp với thực tiễn. Đồng thời, tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, chấn chỉnh tình trạng giao thêm nhiệm vụ ngoài chuyên môn không phù hợp, yêu cầu quá nhiều hồ sơ, minh chứng, tổ chức hội họp, phong trào và các hoạt động mang tính hình thức, gây áp lực không cần thiết đối với giáo viên.

Cùng với việc hoàn thiện các quy định, Bộ sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu ngành, tăng cường kết nối, chia sẻ và sử dụng lại dữ liệu giữa các cấp quản lý, cơ sở giáo dục, hạn chế tối đa việc nhà trường và giáo viên phải cung cấp nhiều lần cùng một thông tin. Chuyển đổi số phải thực sự giúp đơn giản hóa quy trình, giảm khối lượng công việc, không chuyển gánh nặng hồ sơ giấy thành gánh nặng hồ sơ điện tử, càng không tạo thêm những thủ tục, yêu cầu báo cáo mới.

Quan trọng hơn, phải chuyển mạnh từ phương thức quản lý nặng về quy trình, hồ sơ, chỉ tiêu và thành tích sang quản lý dựa trên chất lượng, hiệu quả thực chất và sự tiến bộ của người học; tăng quyền chủ động chuyên môn cho nhà trường và giáo viên, gắn với trách nhiệm giải trình. Việc kiểm tra, đánh giá phải hướng đến hỗ trợ, thúc đẩy cải tiến chất lượng, thay vì tạo thêm áp lực về hồ sơ, minh chứng và thành tích.

Đồng thời, Bộ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của nhà trường, gia đình, cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan trong giáo dục, chăm sóc và bảo vệ học sinh, nhất là đối với những vấn đề phức tạp như bạo lực học đường, an ninh, an toàn trường học, sức khỏe thể chất và tinh thần của học sinh. Cùng với đó là hoàn thiện cơ chế phối hợp để các vấn đề phát sinh được giải quyết kịp thời, đúng trách nhiệm và thẩm quyền; không để những vấn đề vượt quá chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và khả năng giải quyết của nhà giáo trở thành gánh nặng, trách nhiệm riêng của thầy cô.

Một yêu cầu quan trọng khác là bảo đảm công bằng trong tiếp cận công nghệ và cơ hội phát triển nghề nghiệp. Cần ưu tiên đầu tư hạ tầng số, phát triển học liệu số, nền tảng hỗ trợ dạy học và tổ chức bồi dưỡng phù hợp cho giáo viên ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, để chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo góp phần thu hẹp, chứ không làm gia tăng khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa các vùng miền.

Tôi muốn nhấn mạnh rằng, mục tiêu cuối cùng của đổi mới không phải là đưa được bao nhiêu công nghệ vào nhà trường, tổ chức được bao nhiêu khóa bồi dưỡng hay ban hành thêm bao nhiêu quy định, mà là tạo ra những chuyển biến thực chất trong chất lượng giáo dục; để giáo viên được giảm bớt những áp lực không cần thiết, có thêm thời gian, điều kiện và quyền chủ động phát huy năng lực, sức sáng tạo; để học sinh được học tập tốt hơn và phát triển toàn diện hơn. Đó cũng là trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các cấp quản lý trong việc đồng hành, hỗ trợ đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn mới.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Sự tận tâm, thấu hiểu và nêu gương của nhà giáo là giá trị không thể thay thế - Ảnh 4.

Gương giáo viên dạy giỏi tại xã vùng cao biên giới Lai Châu. Ảnh: Quý Trung-TTXVN

Sự tri ân thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể

* Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Bộ trưởng muốn gửi gắm thông điệp gì tới đội ngũ nhà giáo cả nước và kỳ vọng như thế nào về vai trò của mỗi thầy cô trong việc hiện thực hóa các mục tiêu đột phá phát triển giáo dục và đào tạo?

- Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, thay mặt lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, tôi trân trọng gửi tới các thế hệ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục và những người đang công tác trong ngành Giáo dục trên mọi miền Tổ quốc lời chúc mừng tốt đẹp nhất và lòng biết ơn sâu sắc đối với trí tuệ, tâm huyết, những nỗ lực bền bỉ và cả những hy sinh thầm lặng cho sự nghiệp trồng người.

Tôi đặc biệt tri ân những thầy cô đang miệt mài với học trò ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; những nhà giáo vượt qua khó khăn về điều kiện sống, làm việc để giữ vững tình yêu nghề và trách nhiệm. Tôi cũng trân trọng những giảng viên, nhà khoa học tận tụy với đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo; những cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên trường học đã chia sẻ khó khăn, sẵn sàng nhận nhiệm vụ mới trong quá trình sắp xếp tổ chức, nỗ lực duy trì hoạt động dạy học ổn định. Những đóng góp ấy cần được ghi nhận bằng sự tôn trọng, đồng hành và các chính sách thiết thực.

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với những yêu cầu rất cao về chất lượng nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Giáo dục và đào tạo không chỉ đáp ứng mà còn phải góp phần kiến tạo, dẫn dắt sự phát triển. Để làm được điều đó, ngành giáo dục phải tự đổi mới mạnh mẽ và sâu sắc, từ tư duy quản lý, phương thức quản trị đến nội dung, phương pháp dạy học và đánh giá chất lượng.

Tôi tin tưởng mỗi thầy cô sẽ tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp của nghề dạy học, giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lòng tự trọng nghề nghiệp; không ngừng học hỏi, sáng tạo, làm chủ tri thức và công nghệ, đồng thời giữ trọn tình yêu thương, sự bao dung và trách nhiệm với người học. Trong một thế giới thay đổi nhanh chóng, người thầy không chỉ trao truyền kiến thức mà còn khơi dậy khát vọng, dẫn dắt tư duy độc lập, bồi đắp nhân cách và năng lực học tập suốt đời. Dù công nghệ phát triển đến đâu, sự tận tâm, thấu hiểu và nêu gương của nhà giáo vẫn là giá trị không thể thay thế.

Nhưng đổi mới giáo dục không thể chỉ là trách nhiệm riêng của thầy cô. Đó là trách nhiệm của toàn ngành, của các cấp quản lý, của nhà trường, gia đình và xã hội. Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục lắng nghe, hoàn thiện và tổ chức thực hiện hiệu quả chính sách về tuyển dụng, sử dụng, tiền lương, phụ cấp, thu hút, trọng dụng, đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo; cải thiện điều kiện làm việc; giảm áp lực hành chính; bảo vệ danh dự, uy tín và quyền, lợi ích hợp pháp của thầy cô. Sự tri ân phải được thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể, để mỗi nhà giáo được tin tưởng, tôn trọng, yên tâm gắn bó và có điều kiện phát huy năng lực, cống hiến.

Điều tôi mong muốn là mỗi thầy cô được trân trọng, có điều kiện phát triển và tự hào với nghề; mỗi nhà trường trở thành nơi thầy cô tìm thấy niềm vui trong công việc và học sinh được học tập, trưởng thành trong môi trường an toàn, nhân văn. Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống tốt đẹp, trí tuệ, lòng yêu nghề và khát vọng cống hiến của đội ngũ nhà giáo, cùng sự chung tay của toàn xã hội, ngành Giáo dục sẽ tạo được những chuyển biến mạnh mẽ, thực chất, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân và yêu cầu phát triển đất nước.

Xin kính chúc các thầy giáo, cô giáo luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và giữ vững ngọn lửa nhiệt huyết với sự nghiệp cao quý mà mình đã lựa chọn.

* Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

Việt Hà/TTXVN

Cùng chuyên mục

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm