Tại Phân hiệu 1, Trường Thiếu sinh quân miền Bắc (Quân khu 2), phường Thống Nhất, tỉnh Phú Thọ, những người thầy đang ngày ngày tận tụy rèn giũa nền nếp, ý thức tổ chức kỷ luật, bản lĩnh và tinh thần tự lập cho học sinh.
Với những em lần đầu xa gia đình, thầy cô không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là chỗ dựa tinh thần, đồng hành, chăm sóc các em trong những bước đầu trưởng thành.
Từ bục giảng đến mái nhà chung
Chính thức đi vào hoạt động từ tháng 9/2026, năm học 2026-2027, Phân hiệu 1, Trường Thiếu sinh quân miền Bắc tiếp nhận 160 học sinh đến từ 7 tỉnh, thành phố gồm: Sơn La, Lào Cai, Tuyên Quang, Điện Biên, Lai Châu, Phú Thọ và Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội. Học sinh thuộc 24 dân tộc khác nhau, trong đó có 9 em là người dân tộc thiểu số rất ít người và 2 em có hoàn cảnh mồ côi.

Học sinh được học và rèn luyện tại Phân hiệu 1 - Trường Thiếu sinh quân miền Bắc. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Với nhiều học sinh, đây là lần đầu tiên các em rời xa vòng tay cha mẹ, bản làng thân thuộc để sống, học tập và rèn luyện trong môi trường nội trú quân đội. Những ngày đầu nhập trường, nỗi nhớ nhà, sự bỡ ngỡ trước nền nếp sinh hoạt mới là điều khó tránh khỏi. Có em còn rụt rè, chưa quen với thời gian biểu nghiêm túc và việc tự chăm sóc bản thân. Bởi vậy, bên cạnh nhiệm vụ giảng dạy, cán bộ, giáo viên và quân nhân quản lý học viên luôn gần gũi, lắng nghe, nắm bắt tâm tư để kịp thời động viên, giúp các em hòa nhập.
Trung tá Bùi Văn Hậu, Bí thư Đảng ủy, Chính trị viên Phân hiệu 1 cho biết, đặc thù của nhà trường là kết hợp đào tạo kiến thức văn hóa phổ thông với giáo dục chính trị, huấn luyện quân sự và rèn luyện trong môi trường nội trú quân đội. Vì vậy, công tác giáo dục không chỉ diễn ra trong giờ học mà được duy trì xuyên suốt các hoạt động hằng ngày. Mối quan hệ giữa thầy và trò được xây dựng trên tinh thần vừa nghiêm túc, kỷ luật vừa gần gũi, yêu thương như trong một gia đình. Học sinh xưng "con" với thầy, cô; mỗi cán bộ, giáo viên không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn mà còn quan tâm đến hoàn cảnh, tâm tư và sự tiến bộ của từng em.
Năm học đầu tiên đặt ra không ít khó khăn khi nhà trường vừa tổ chức vận hành bộ máy, hoàn thiện quy trình quản lý, vừa tiếp nhận học sinh có trình độ đầu vào chưa đồng đều. Các tổ chuyên môn tiến hành khảo sát, phân loại năng lực để xây dựng phương pháp giảng dạy phù hợp. Những em còn hạn chế về kiến thức, khả năng sử dụng tiếng Việt được quan tâm hướng dẫn, phụ đạo.
Để đáp ứng yêu cầu của mô hình giáo dục đặc thù, trong hơn 300 hồ sơ dự tuyển, nhà trường đã lựa chọn 45 giáo viên, bố trí vào 4 khối chuyên môn. Nhiều thầy, cô có kinh nghiệm giảng dạy gần 10 năm; 17 đồng chí có từ 5 năm kinh nghiệm công tác trở lên. Cùng với Ban Chỉ huy, cán bộ và lực lượng quản lý học viên, tổng quân số được bố trí thực hiện nhiệm vụ tại Phân hiệu là 112 đồng chí.

Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ và cán bộ Trường Thiếu sinh quân miền Bắc kiểm tra phòng học tập, trang thiết bị của học sinh. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Với cô giáo trẻ Nguyễn Vũ Quỳnh Mai, quyết định về công tác tại Phân hiệu 1 là một bước ngoặt đáng nhớ. Rời quê hương phường Vĩnh Yên, cô cùng hai con nhỏ và người thân chuyển đến nơi ở mới, bắt đầu công việc giảng dạy trong môi trường quân đội với nhiều điều mới mẻ. Thực tế đứng lớp cho thấy phần lớn học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, nền tảng kiến thức và khả năng sử dụng tiếng Việt chưa đồng đều. Một số em còn lúng túng trong diễn đạt, ảnh hưởng đến việc tiếp thu bài học. Vì vậy, giáo viên phải chủ động điều chỉnh phương pháp truyền đạt, hướng dẫn từng bước và dành thêm thời gian kèm cặp học sinh trong các giờ học nội trú buổi tối.
Cô giáo trẻ Nguyễn Vũ Quỳnh Mai chia sẻ, giáo viên phải theo sát từng em, vừa giảng giải kiến thức vừa động viên để các em tự tin hơn trong học tập. "Ban đầu có nhiều bỡ ngỡ nhưng đến nay tôi đã dần quen với cuộc sống và môi trường quân đội. Điều khiến tôi yên tâm là học sinh rất ngoan, lễ phép, đáng yêu; đội ngũ giáo viên luôn nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện của Ban Chỉ huy để ổn định cuộc sống, yên tâm công tác", cô Mai nói.
Những bài học không có trong sách vở
Nếu với thầy cô, năm học đầu tiên là hành trình thích nghi và gắn bó với môi trường giáo dục đặc thù thì với học sinh, đó cũng là những ngày đầu học cách tự lập, trưởng thành trong sự yêu thương, dìu dắt.
Ở tuổi 11, học sinh Lê Nguyễn Thảo Nhi, phường Nông Trang, tỉnh Phú Thọ đã dần làm quen với cuộc sống mới sau những ngày đầu bỡ ngỡ, nhớ gia đình. Thời gian biểu, nền nếp sinh hoạt và học tập từng bước trở thành thói quen. Từ việc thức dậy đúng giờ, sắp xếp đồ dùng cá nhân, vệ sinh nơi ở đến tham gia các hoạt động tập thể, em đang học cách chủ động hơn trong cuộc sống.

Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ và cán bộ Trường Thiếu sinh quân miền Bắc kiểm tra nơi ở của học sinh. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Tại Phân hiệu, những công việc tưởng chừng đơn giản như giặt quần áo, gấp chăn màn, sắp xếp đồ dùng cá nhân hay giữ gìn vệ sinh nơi ở đều trở thành những bài học thực tế. Trước đây, nhiều việc đã có cha mẹ, người thân làm giúp, nay các em phải tự tay thực hiện. Qua sự hướng dẫn kiên trì của cán bộ quản lý và thầy cô, các em dần thành thạo, biết gấp chăn vuông vức, sắp xếp quần áo gọn gàng, giữ gìn nơi ở ngăn nắp.
Đó không chỉ là kết quả của việc thực hiện nền nếp quân đội mà còn là biểu hiện của sự tiến bộ về tính tự giác, ý thức trách nhiệm và khả năng tự lập. Cuộc sống nội trú cũng tạo điều kiện để học sinh đến từ nhiều địa phương, dân tộc giao lưu, chia sẻ, hiểu biết và gắn bó với nhau, qua đó hình thành tinh thần đoàn kết, ý thức tập thể và trách nhiệm với những người xung quanh.
Trong môi trường quân đội, hình ảnh người thầy không chỉ hiện diện trên bục giảng mà còn ở những giờ kiên nhẫn hướng dẫn học sinh cách gấp chăn, sắp xếp đồ dùng; những lần lắng nghe câu chuyện về gia đình, quê hương hay kịp thời động viên khi các em nhớ nhà, gặp khó khăn trong học tập. Sự nghiêm khắc trong quản lý, giáo dục luôn đi cùng sự quan tâm, chia sẻ, giúp học sinh hiểu rằng kỷ luật là nền tảng để hình thành ý thức và trách nhiệm.
Trong năm học đầu tiên, bên cạnh việc kiện toàn tổ chức, biên chế, Phân hiệu từng bước đầu tư, cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy, huấn luyện và sinh hoạt. Nhà trường nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 2; sự hướng dẫn của các cơ quan Quân khu, Trường Thiếu sinh quân miền Bắc và sự phối hợp, giúp đỡ của cấp ủy, chính quyền địa phương nơi đóng quân.

Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ và cán bộ Trường Thiếu sinh quân miền Bắc kiểm tra phòng ăn của học sinh. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Hướng tới Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, ở nhiều ngôi trường, những bó hoa tươi thắm, tấm thiệp và lời chúc là món quà học trò gửi tới thầy cô. Còn dưới mái trường thiếu sinh quân, sự tri ân đôi khi được thể hiện qua một lời chào điều lệnh nghiêm túc, tiếng gọi "con" thân thương sau giờ học hay những câu chuyện về cha mẹ, bản làng được chia sẻ với thầy cô. Với những người thầy nơi đây, niềm vui không chỉ nằm ở điểm số hay kết quả học tập mà còn là khi nhìn thấy học trò từng bước biết tự chăm sóc bản thân, sống có nền nếp, biết quan tâm, giúp đỡ bạn bè và có trách nhiệm với tập thể.
Năm học đầu tiên của Phân hiệu 1, Trường Thiếu sinh quân miền Bắc mới chỉ là bước khởi đầu của một hành trình dài. Từ những việc làm cụ thể, một môi trường giáo dục kỷ luật, nền nếp và giàu tính nhân văn đang từng bước hình thành. Dưới mái trường quân ngũ, những người thầy đặc biệt vẫn lặng thầm gieo những hạt mầm tri thức, bản lĩnh, ý chí và khát vọng cống hiến. Sự trưởng thành của những chiến sĩ nhỏ chính là món quà ý nghĩa nhất dành tặng những người đang ngày ngày tận tụy dìu dắt các em trên hành trình phía trước.