Tin tức 24h

Vinh danh tài năng trẻ trong lĩnh vực khoa học công nghệ năm 2026

17/11/2026 17:55 GMT+7 Google News

Chiều 17/11, tại Trường Đại học VinUni (Hà Nội), Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026.

Phát biểu tại buổi lễ, Bí thư Trung ương Đoàn Nguyễn Tường Lâm nhấn mạnh, trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển, việc phát hiện, bồi dưỡng và phát huy nhân tài có ý nghĩa quan trọng. Kết luận số 105-KL/TW ngày 15/10/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV khẳng định "nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia".

Năm 2026, Trung ương Đoàn đổi mới Quy chế Giải thưởng Quả Cầu Vàng, chú trọng hơn đến chất lượng công trình, khả năng làm chủ công nghệ cốt lõi, giá trị ứng dụng, liêm chính khoa học và trách nhiệm đóng góp sau giải thưởng. Giải thưởng cần trở thành điểm khởi đầu cho những hành trình nghiên cứu, cống hiến lâu dài, khuyến khích người trẻ tham gia những lĩnh vực khó và giải quyết các bài toán lớn mà đất nước đang đặt ra.

Bí thư Trung ương Đoàn Nguyễn Tường Lâm mong muốn các nhà khoa học trẻ tiếp tục giữ vững đạo đức, liêm chính khoa học, chủ động hợp tác, kết nối nhà trường, viện nghiên cứu với doanh nghiệp, đưa tri thức vào thực tiễn. Với các nhà khoa học Việt Nam đang học tập, làm việc ở nước ngoài, cần tiếp tục phát huy vai trò cầu nối tri thức và hợp tác quốc tế, đóng góp cho đất nước bằng những hình thức phù hợp.

Vinh danh tài năng trẻ trong lĩnh vực khoa học công nghệ năm 2026 - Ảnh 1.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính đánh giá cao chất lượng các hồ sơ và kết quả xét chọn năm nay. Theo Thứ trưởng, bên cạnh những công trình đã có sáng chế, công bố quốc tế và được ứng dụng trong thực tiễn, cần trân trọng cả những nghiên cứu tạo ra tri thức nền tảng, có giá trị lâu dài. Không phải công trình nào cũng cần thương mại hóa ngay; nhiều phát hiện cơ bản hôm nay có thể trở thành nền móng cho những đột phá khoa học, công nghệ trong tương lai.

Thứ trưởng Trần Trung Tính cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với Trung ương Đoàn triển khai các hoạt động đồng hành cụ thể với cá nhân được vinh danh như kết nối với nhóm nghiên cứu mạnh, người hướng dẫn có uy tín; tạo cơ hội tiếp cận hạ tầng nghiên cứu, phòng thí nghiệm, cơ sở thử nghiệm; kết nối bài toán của doanh nghiệp với nghiên cứu của nhà khoa học trẻ. Hai bên sẽ rà soát, đề xuất nội dung hợp tác giai đoạn 2027–2030, chú trọng gắn việc phát hiện, tôn vinh với bồi dưỡng và tạo cơ hội phát triển cho tài năng trẻ.

Năm 2026, Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng tiếp tục được tổ chức nhằm phát hiện, tôn vinh các tài năng trẻ Việt Nam không quá 35 tuổi, có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ. Điểm mới của giải thưởng năm nay là Quy chế xét chọn được mở rộng từ 5 lên 10 lĩnh vực, bám sát định hướng phát triển các nhóm công nghệ chiến lược quốc gia.

10 nhà khoa học trẻ đoạt Giải thưởng Quả Cầu Vàng năm 2026 đều có những công trình nghiên cứu gắn với các lĩnh vực công nghệ chiến lược và khả năng ứng dụng thực tiễn. Tiêu biểu như: Thạc sĩ Vũ Thị Hạnh, Trưởng phòng Công nghệ, Kỹ thuật – Lab (Học viện Viettel) nghiên cứu phần mềm trí tuệ nhân tạo nhận dạng hành vi con người từ video, phục vụ hệ thống giám sát thông minh, với độ chính xác hướng tới từ 95%. Công nghệ đã được triển khai tại một số địa phương; công trình có 2 bằng độc quyền sáng chế tại Hoa Kỳ, 3 bằng độc quyền sáng chế tại Việt Nam và 3 bằng độc quyền giải pháp hữu ích.

Tiến sĩ Hy Trường Sơn, Trợ lý Giáo sư Đại học Alabama, Birmingham (Hoa Kỳ) nghiên cứu phương pháp học sâu dự đoán các tính chất vật lý, hóa học của phân tử, góp phần giảm chi phí tính toán hóa học lượng tử, hỗ trợ khám phá thuốc và thiết kế vật liệu mới.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Vân Anh, giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, phát triển phương pháp thiết kế bộ điều khiển bền vững cho các hệ thống robot và tự động hóa trong điều kiện bất định, góp phần nâng cao độ ổn định, độ tin cậy và khả năng thích nghi của hệ thống.

Trong lĩnh vực robot và tự động hóa, Tiến sĩ Thái Mai Thành, giảng viên Trường Đại học VinUni, phát triển hệ thống robot mềm tích hợp công nghệ in sinh học 3D, cho phép đưa vật liệu sinh học chứa tế bào sống đến vị trí tổn thương qua đường nội soi, hướng tới ứng dụng trong y học tái tạo và phẫu thuật xâm lấn tối thiểu.

Ở lĩnh vực y sinh, Tiến sĩ Lương Xuân Huy, giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, nghiên cứu thiết kế và tổng hợp lipid ion hóa để phát triển hệ hạt nano vận chuyển mRNA, tạo tiền đề ứng dụng trong vaccine và liệu pháp gen.

Tiến sĩ Lê Hữu Thọ, giảng viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, xây dựng dữ liệu hóa thực vật và hoạt tính sinh học từ dược liệu Việt Nam, định hướng phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe.

Trong lĩnh vực môi trường, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Viết Cường, giảng viên cao cấp Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ điện hóa DIVION phục vụ xử lý nước, khử mặn và thu hồi tài nguyên theo hướng tuần hoàn, bền vững. Công nghệ đã phát triển 4 dòng sản phẩm, được kiểm chứng thực địa và thương mại hóa.

Tiến sĩ Cao Lê Anh Kiệt, Trợ lý Giáo sư Đại học Hiroshima (Nhật Bản), phát triển công nghệ sấy phun chế tạo vật liệu carbon xốp từ lignin, hướng tới ứng dụng trong lưu trữ năng lượng và thu giữ khí CO2. Tiến sĩ Dương Ngọc Thanh, giảng viên Đại học Phenikaa, nghiên cứu phát triển bộ nhớ bán dẫn phi khả biến dựa trên vật liệu bán dẫn sắt điện Janus đơn lớp, hướng tới tốc độ ghi, xóa 16,5 nano giây, độ bền trên 10 triệu chu kỳ và tiêu thụ năng lượng thấp.

Trong lĩnh vực hàng không và vũ trụ, Tiến sĩ Nguyễn Đông Nhật, chuyên gia tại Tổ chức Nghiên cứu khoa học ứng dụng Hà Lan (TNO), nghiên cứu thiết kế, chế tạo thiết bị đầu cuối thông tin quang CubeCAT dành cho vệ tinh nhỏ, có tốc độ truyền dữ liệu 1 Gbit/giây. Kết quả thử nghiệm trên quỹ đạo cho thấy tính khả thi của công nghệ truyền thông laser tốc độ cao trên vệ tinh nhỏ, góp phần nâng cao hiệu quả truyền dữ liệu quan sát Trái đất.

20 nữ sinh được vinh danh ở 8 nhóm ngành khoa học công nghệ

Cùng với Giải thưởng Quả Cầu Vàng, Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 vinh danh 20 nữ sinh xuất sắc, được lựa chọn từ 132 hồ sơ đăng ký của 40 trường đại học, học viện trên cả nước.

Các nữ sinh đoạt giải thuộc 8 nhóm ngành, gồm: Công nghệ thông tin; Máy tính; Công nghệ, kỹ thuật cơ khí; Công nghệ, kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông; Công nghệ hóa học, vật liệu, luyện kim và môi trường; Sinh học ứng dụng; Công nghệ kỹ thuật kiến trúc và công trình xây dựng; nhóm ngành liên quan đến công nghệ biển, phòng tránh thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, năng lượng và công nghệ vũ trụ.

Nhiều nữ sinh có thành tích nghiên cứu nổi bật với các công bố khoa học trên tạp chí quốc tế uy tín thuộc nhóm Q1, Q2; đoạt giải tại các cuộc thi nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và Olympic trong nước, quốc tế. Bên cạnh thành tích học tập, nghiên cứu, nhiều cá nhân còn tích cực tham gia hoạt động Đoàn, Hội và phong trào sinh viên.

Hạnh Quyên/TTXVN

Cùng chuyên mục

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm