Văn hoá

Khi chuyện Trạng Quỳnh lên sóng livestream

22/11/2026 22:11 GMT+7 Google News

Phiên livestream tổ chức tại xã Hoằng Lộc (Thanh Hóa), vùng đất gắn với tên tuổi danh sĩ Nguyễn Quỳnh - vốn được dân gian liên hệ với hình tượng Trạng Quỳnh.

Những giai thoại về Trạng Quỳnh với các màn ứng đối thông minh, hóm hỉnh từ lâu đã quen thuộc với nhiều thế hệ người Việt. Sáng 22/11, những câu chuyện ấy được kể lại trong một phiên livestream tổ chức tại xã Hoằng Lộc (Thanh Hóa), vùng đất gắn với tên tuổi danh sĩ Nguyễn Quỳnh - vốn được dân gian liên hệ với hình tượng Trạng Quỳnh.

1.Với chủ đề Hoằng Lộc lan tỏa giá trị di sản, kết nối sắc màu văn hóa, phiên livestream do UBND xã Hoằng Lộc tổ chức nhằm chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Tuần lễ Văn hóa - Đại đoàn kết năm 2026. Chương trình diễn ra tại Nhà thờ Nguyễn Quỳnh, di tích lịch sử quốc gia ở làng Bột Thượng xưa, kết hợp giới thiệu di tích, tìm hiểu truyền thống khoa bảng với hội thi kiến thức, kể chuyện, sân khấu hóa và các tiết mục văn nghệ. Những hoạt động tại di tích đồng thời được phát trực tiếp để người dân, khán giả ở xa cùng theo dõi, tương tác.

Theo phần giới thiệu mở đầu chương trình, Nguyễn Quỳnh (1677 - 1748) sinh ra trong một gia đình có truyền thống Nho học, nổi tiếng thông minh, hay chữ và có tài ứng đối. Ông từng đỗ đầu kỳ thi Hương, được gọi là Giải nguyên, còn được biết đến với tên gọi Cống Quỳnh. Trong đời sống dân gian, tên tuổi Nguyễn Quỳnh gắn với hình tượng Trạng Quỳnh, nhân vật của nhiều truyện cười về trí thông minh, khả năng ứng biến và tiếng cười châm biếm những thói hư tật xấu.

Khi chuyện Trạng Quỳnh lên sóng livestream - Ảnh 1.

Phiên livestream do UBND xã Hoằng Lộc tổ chức tại Nhà thờ Nguyễn Quỳnh.Ảnh: BTC

Tại xã Hoằng Lộc (Thanh Hoá) Nhà thờ Nguyễn Quỳnh được xếp hạng di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia năm 1990, hiện do con cháu dòng họ trông nom, thờ phụng. Đây cũng là một địa chỉ gắn với truyền thống hiếu học của vùng đất Hoằng Lộc vốn 14 người đỗ đại khoa trong lịch sử khoa cử Nho học, trong đó 11 người được ghi danh trên bia Tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Truyền thống ấy trở thành một phần nội dung hội thi Trạng Quỳnh - Danh nhân đất học, sáng mãi hồn quê, với sự tham gia của sáu đội học sinh Trường THCS Tố Như, mang tên Khám Phá, Kết Nối, Sáng Tạo, Lan Tỏa, Phát Triển và Tiếp Bước. Ở phần trắc nghiệm, các đội có 10 giây suy nghĩ trước khi đồng loạt đưa ra đáp án cho những câu hỏi về di tích, danh nhân khoa bảng và cuộc đời Nguyễn Quỳnh.

Không khí phần thi còn được mở rộng ra ngoài sân khấu khi người dẫn chương trình nhiều lần mời khán giả đang theo dõi livestream cùng lựa chọn đáp án, gửi bình luận qua mạng. Nhờ vậy, những câu hỏi về lịch sử, văn hóa Hoằng Lộc không chỉ dành cho sáu đội học sinh có mặt tại di tích mà còn được đặt ra với người xem từ xa.

Đáng chú ý, nhiều câu hỏi giúp các em phân biệt kiến thức lịch sử với những cách gọi, giai thoại được lưu truyền trong dân gian., Chẳng hạn, học sinh phải phân biệt học vị Trạng nguyên với cách dân gian gọi một người nổi tiếng thông minh là Trạng Quỳnh. Một câu hỏi khác nhắc đến lời truyền tụng Nguyễn Quỳnh, Nguyễn Nham, thiên hạ vô tam. Khi được đề nghị giải thích, đại diện đội Sáng Tạo cho biết câu nói mang ý nghĩa hiếm có người thứ ba sánh kịp hai ông.

Ở phần kể chuyện, sáu đội lần lượt mang đến những giai thoại quen thuộc như Đào trường thọ, Ăn trộm mèo, Món ăn mầm đá, Phơi bụng, phơi sách, Đối đáp sứ Tàu và Trâu đực chửa. Qua cách kể và những bài học tự rút ra, các em thể hiện sự hiểu biết về trí thông minh, tiếng cười trào lộng của Trạng Quỳnh cũng như thái độ phê phán thói xa hoa, giả dối, coi trọng tri thức thực chất.

2.Không phải học sinh nào cũng dễ dàng vượt qua sự hồi hộp khi đứng trước đông đảo khán giả và ống kính. Lê Thu Trang, đại diện đội Sáng Tạo, hai lần ngập ngừng khi bắt đầu phần thi Phơi bụng, phơi sách. Người dẫn chương trình đã để em tạm rời sân khấu lấy lại bình tĩnh, nhường lượt cho các bạn khác. Khi được mời trở lại, nhận thêm lời động viên cùng một cái đập tay từ người dẫn, Thu Trang cuối cùng đã hoàn thành phần kể chuyện.

Khi chuyện Trạng Quỳnh lên sóng livestream - Ảnh 2.

Phiên livestream do UBND xã Hoằng Lộc tổ chức tại Nhà thờ Nguyễn Quỳnh.Ảnh: BTC

Phiên phát sóng cũng gặp một tình huống ngoài dự kiến khi sự cố điện lưới khiến livestream bị gián đoạn. Sau khi kết nối được khôi phục, người dẫn chương trình gửi lời xin lỗi và mời khán giả bình luận để kiểm tra xem những ai vẫn đang theo dõi. Dù đường truyền có lúc không thông suốt, hoạt động giao lưu với khán giả trực tuyến vẫn được tiếp tục. Từ những câu hỏi trắc nghiệm đến phần kể chuyện của học sinh, người dẫn chương trình không quên hướng lời mời tham gia tới những người đang theo dõi qua màn hình.

Bên cạnh phần thi, chương trình còn có tiểu phẩm sân khấu hóa về Trạng Quỳnh do học sinh biểu diễn, tái hiện những màn đối đáp hóm hỉnh với sứ thần phương Bắc. Hình tượng nhân vật dân gian quen thuộc vì thế được thể hiện qua cả lời kể lẫn diễn xuất. Các tiết mục văn nghệ, đặc biệt là hát múa hội đèn truyền thống gắn với đời sống tín ngưỡng, lễ hội ở làng Đồng Lạc, cũng góp thêm những sắc màu văn hóa của Hoằng Lộc vào phiên phát sóng.

Khi chuyện Trạng Quỳnh lên sóng livestream - Ảnh 3.

Màn tranh tài của 6 đội, với những câu hỏi về Trạng Quỳnh và vùng đất Hoằng Lộc. Ảnh: BTC

Một nội dung khác được giới thiệu là phóng sự về nhà văn Nguyễn Đức Hiền, hậu duệ đời thứ tám của Nguyễn Quỳnh. Theo đó, ông đã dành gần hai thập kỷ nghiên cứu, sưu tầm tư liệu về danh nhân và những giai thoại Trạng Quỳnh, trong đó có việc biên soạn 40 truyện dân gian. Từ công việc sưu tầm của các thế hệ trước đến phần thi của học sinh hôm nay, những câu chuyện ấy tiếp tục được tìm hiểu và kể lại trong đời sống văn hóa địa phương.

Việc tổ chức chương trình ngay tại di tích, kết hợp hoạt động giáo dục truyền thống với phát sóng trực tiếp đã tạo thêm một hình thức giới thiệu di sản của Hoằng Lộc. Khán giả ở xa có thể theo dõi, tham gia trả lời các câu hỏi về lịch sử, văn hóa địa phương và tương tác với người dẫn chương trình. Đây cũng là một cách ứng dụng công nghệ ở cơ sở, phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

NHư thế, những giai thoại Trạng Quỳnh từng được kể qua nhiều thế hệ nay tiếp tục hiện diện trong lời kể, phần biểu diễn của học sinh Hoằng Lộc vào sáng 22/11. Từ khuôn viên Nhà thờ Nguyễn Quỳnh, những câu chuyện quen thuộc ấy được chia sẻ tới cả người xem trực tuyến, bằng một hình thức giao lưu gần gũi với thế hệ trẻ hôm nay.

Đông Mai

Cùng chuyên mục

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm