Thi đấu như "máy tính", kỳ thủ trẻ Phạm Trần Gia Phúc khiến cả giải Cờ vua cá nhân châu Á phải chú ý khi đánh bại đại kiện tướng người Nga Savva Vetokhin chỉ sau 43 nước cờ và vẫn còn gần 2 giờ trên đồng hồ. Màn trình diễn ấn tượng đến mức ban tổ chức phải đưa anh vào phòng an ninh để kiểm tra gian lận ngay sau trận đấu.
Giải Cờ vua cá nhân châu Á 2026 đang diễn ra tại Ulaanbaatar (Mông Cổ) từ ngày 29/5 đến 6/6, quy tụ nhiều kỳ thủ hàng đầu châu lục. Tâm điểm của vòng đấu thứ tư bất ngờ thuộc về tài năng trẻ Việt Nam, Phạm Trần Gia Phúc, khi anh tạo nên một trong những cú sốc lớn nhất giải đấu.
Đối đầu với đại kiện tướng người Nga, Savva Vetokhin, có hệ số Elo 2.549, cao hơn mình gần 100 điểm, Gia Phúc (Elo 2.450) đã giành chiến thắng đầy thuyết phục chỉ sau đúng 43 nước cờ.
Điều khiến giới chuyên môn sửng sốt không chỉ là kết quả mà còn nằm ở cách Gia Phúc giành chiến thắng.
Trong môi trường cờ tiêu chuẩn, nơi các kỳ thủ thường tận dụng gần như toàn bộ 90 phút suy nghĩ chính thức để tính toán, đại diện Việt Nam lại thi đấu với tốc độ đáng kinh ngạc. Khi kết thúc ván đấu, đồng hồ của Gia Phúc vẫn còn dư tới hơn 1 giờ 48 phút.
Cầm quân trắng ở bàn số 7, Gia Phúc lựa chọn khai cuộc Italy và đối đầu với hệ thống Phòng thủ Hai mã của đối thủ. Ngay từ những nước đầu tiên, sự khác biệt đã xuất hiện khi Vetokhin mất hơn ba phút chỉ để thực hiện nước đi thứ tư. Đến nước thứ tám, kỳ thủ Nga chỉ còn 58 phút trên đồng hồ, trong khi Gia Phúc vẫn còn tới 1 giờ 31 phút và đã bắt đầu nắm giữ ưu thế nhỏ trên bàn cờ.
Sau đó, kỳ thủ 17 tuổi của Việt Nam liên tục thực hiện những nước đi chính xác với tốc độ cực nhanh. Chỉ sau 14 nước, anh đã xây dựng được lợi thế thắng rõ rệt. Đến nước thứ 24, Gia Phúc giành thêm ưu thế về vật chất và sở hữu thế trận áp đảo.
Điều đáng chú ý là trong suốt quá trình đó, anh gần như không mất nhiều thời gian suy nghĩ, khiến nhiều người có cảm giác như đang chứng kiến một kỳ thủ đã thuộc lòng toàn bộ diễn biến của ván đấu.

Kỳ thủ Phạm Trần Gia Phúc.
Chia sẻ với VnExpress sau ván đấu, Gia Phúc nói rằng anh có tâm lý thoải mái, hiểu rõ đối thủ vì đã gặp nhau hai, ba lần. Lần gần nhất là giải trẻ thế giới tại Italy năm 2023. "Những khai cuộc tôi đã chuẩn bị, Vetokhin không đi", Gia Phúc nói. "Nhưng cậu ấy lại đi một khai cuộc mà tôi từng xem ở một ván đấu cách đây hai năm".
Ván đấu Gia Phúc nhắc tới có thể diễn ra giữa Lu Miaoyi (Lộc Diệu Di) và cựu vô địch U20 thế giới Kazybek Nogerbek tại giải Tata Steel Challengers ở Hà Lan tháng 1/2025. Ở ván đó, Lu cầm quân trắng và cũng thắng. Ván đấu của Gia Phúc giống hệt Lu cho đến nước thứ 18, khi Trắng đã có ưu thế thắng.
Gia Phúc chia sẻ có rất đông người xem ván đấu giữa Gia Phúc và Vetokhin, cũng vì anh đi rất nhanh. "Sau khi đấu xong, ban tổ chức đưa tôi vào phòng an ninh", Gia Phúc kể. "Họ kiểm tra kỹ lưỡng bằng máy quét để xem tôi sử dụng thiết bị điện tử nào không. Kết quả là không có gian lận. Trường hợp này tôi đã gặp nhiều vì có những ván thắng nhanh, nên không thấy bất ngờ".
Chiến thắng trước đối thủ cùng tuổi nhưng có Elo cao hơn đã giúp Gia Phúc nâng tổng điểm lên 3,5 sau bốn ván đấu, qua đó vươn lên nhóm dẫn đầu của giải Cờ vua cá nhân châu Á năm nay.
Tại vòng đấu thứ năm, tài năng trẻ Việt Nam sẽ cầm quân đen đối đầu với đại kiện tướng Ấn Độ Anand Pranav có Elo 2.596. Trận đấu diễn ra lúc 14h15 theo giờ Hà Nội và được xem là thử thách lớn tiếp theo trên hành trình cạnh tranh ngôi vô địch.
Ngoài Gia Phúc, đội tuyển Việt Nam còn có hai đại diện nam khác là Đầu Khương Duy với 2,5 điểm và Đinh Nho Kiệt với 1,5 điểm sau bốn vòng đấu. Ở nội dung nữ, hai đại diện của Việt Nam là Lương Phương Hạnh và Nguyễn Thanh Thủy Tiên hiện cùng có 2 điểm.