Kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn lên tiếng về những bất cập ở đội tuyển cờ vua Việt Nam

Kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn đã đăng tải tâm thư về những bất cập của đội tuyển cờ vua Việt Nam ở thời điểm hiện tại.

Kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn đã đăng tâm thư gây chú ý khi công bố sẽ dừng thi đấu cờ tiêu chuẩn cho đội tuyển Việt Nam sau hơn 30 năm sự nghiệp. Anh cho biết tuổi tác ảnh hưởng đến thể lực và khả năng tập trung, nhưng vẫn tiếp tục thi đấu cờ nhanh và cờ chớp. Ngoài lý do cá nhân, Trường Sơn cho rằng quyết định của mình xuất phát từ những bất cập kéo dài trong công tác quản lý và kinh phí của đội tuyển cờ vua Việt Nam.

Nguyễn Ngọc Trường Sơn viết: "Chào mọi người. Những ngày qua, thông tin về thành phần đội tuyển Việt Nam tham dự Olympiad đã nhận được nhiều sự quan tâm. Là một thành viên gắn bó với đội tuyển suốt 20 năm qua, Sơn muốn chia sẻ rõ hơn về nguyên nhân mình không tham gia kỳ Olympiad năm nay và góc nhìn của Sơn về tình hình của cờ vua nước nhà".

"Đối với Sơn, việc vắng mặt lần này nằm trong một quyết định lớn hơn: chính thức dừng thi đấu các giải cờ tiêu chuẩn trong màu áo đội tuyển quốc gia. Sau hơn 30 năm thi đấu, Sơn nhận thấy tuổi tác đã bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến sức bền và khả năng tập trung của mình", Trường Sơn tuyên bố.

Anh giải thích: "Nội dung cờ tiêu chuẩn yêu cầu quá trình chuẩn bị dài và cường độ thi đấu phù hợp, tuy vậy những bất cập về quản lý và kinh phí nhiều năm qua đã hạn chế đáng kể số lượng giải quốc tế Sơn có thể tham gia. Cơ hội cọ xát quá ít khiến Sơn không thể tiếp tục duy trì phong độ như kỳ vọng của bản thân và ngày càng bào mòn động lực thi đấu. Vì thế, việc chủ động lui lại lúc này là cần thiết để trao lại cơ hội cho các kỳ thủ có tinh thần và phong độ tốt hơn".

Trường Sơn cho biết thêm: "Tuy vậy, Sơn vẫn giữ kế hoạch thi đấu cờ nhanh và cờ chớp vì các nội dung này ít tiêu hao thể lực hơn và kinh nghiệm của Sơn vẫn có thể hữu ích cho đội tuyển. Sơn luôn sẵn lòng cống hiến hết mình nếu quy trình tuyển chọn khách quan và dựa trên chuyên môn rõ ràng.

Để phù hợp hơn với hoàn cảnh hiện tại cũng như sức khỏe của bản thân, Sơn sẽ tập trung nhiều hơn vào thi đấu cờ nhanh, cờ chớp và các giải online trong thời gian tới. Sự thay đổi này giúp Sơn thuận lợi trong việc sắp xếp lịch trình, giảm bớt áp lực thủ tục và chi phí, đồng thời cân bằng tốt hơn giữa thi đấu và cuộc sống".

Trường Sơn chỉ ra việc đội nam thay đổi gần như toàn bộ lực lượng dự Olympiad là thiếu hợp lý, trong bối cảnh các trụ cột như Lê Quang Liêm và Lê Tuấn Minh vắng mặt. Trường Sơn cho rằng quá trình trẻ hóa cần diễn ra từng bước thay vì thay đổi đột ngột.

"Về đội hình Olympiad năm nay, việc đội nam gần như thay đổi toàn bộ so với các kỳ trước phản ánh những bất cập kéo dài trong công tác quản lý và định hướng phát triển đội tuyển. Ngoại trừ Sơn đã thông báo trước cho Ban Huấn Luyện từ sau SEA Games 2025, việc thiếu vắng các trụ cột như Quang Liêm và Lê Tuấn Minh ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đội nam. Trong suốt nhiều năm thi đấu quốc tế, Sơn chưa từng thấy một đội tuyển quốc gia nào lại thay thế gần như toàn bộ đội hình chính ngay trước một giải đấu lớn như Olympiad", Trường Sơn bộc bạch.

Anh nhận định: "Trẻ hóa đội tuyển là điều cần thiết, nhưng dưới góc độ chuyên môn, Sơn thấy cách triển khai hiện tại là chưa phù hợp. Thông thường, lộ trình này sẽ bắt đầu bằng việc xếp 2-3 VĐV trẻ ở các bàn thấp để cọ xát và tích lũy kinh nghiệm. Ngồi ở các bàn trên sẽ là 2-3 VĐV gạo cội có trình độ cao hơn, rồi dần dần mới chuyển giao vị trí khi các em có sự tiến bộ rõ ràng. Ví dụ như thời điểm đầu, Sơn và Liêm cũng ngồi bàn 3-4, chỉ khi hệ số Elo tương đương hoặc cao hơn các đàn anh thì mới chuyển lên bàn 1-2".

Trường Sơn cũng phản đối việc các kỳ thủ nữ mạnh bị loại chỉ vì đăng ký muộn qua nhóm Zalo. Ngoài ra, anh phản ánh tình trạng thiếu hỗ trợ tài chính, tuyển chọn chưa minh bạch và cảnh báo điều này có thể làm giảm động lực của các tài năng trẻ.

"Không chỉ đội nam, đội nữ cũng đang gặp những vấn đề tương tự. Việc các VĐV mạnh nhất bị loại chỉ vì lý do đăng ký muộn qua một quy trình gấp rút vào ngày nghỉ, dù họ đã xoay sở được kinh phí tự túc là điều thật sự đáng tiếc. Sự cố này không chỉ gây bất công cho các VĐV mạnh, mà còn vô tình tạo áp lực không đáng có cho các kỳ thủ trẻ", Trường Sơn cho biết.

Kỳ thủ sinh năm 1990 cho biết: "Một thực tế khác đã tồn tại suốt nhiều năm qua là vấn đề kinh phí và hỗ trợ cho VĐV. Trong khoảng 10 năm trở lại đây, các thành viên đội tuyển gần như không được hỗ trợ gì từ bộ môn về kinh phí thi đấu quốc tế (trừ các đại hội khu vực như SEA Games, ASIAD). Kể từ đầu năm 2024 đến nay, do thiếu một phương án tập trung linh hoạt phù hợp với đặc thù môn cờ vua, các VĐV hoàn toàn không có khoản thu nhập cơ bản nào khi thi đấu dưới màu áo đội tuyển ngoài phần tiền thưởng theo khung thành tích. Đáng buồn hơn, không chỉ cạn kiệt về chế độ, đa số VĐV còn phải tự bơi trong việc chuẩn bị chuyên môn lẫn hậu cần".

Nguyễn Ngọc Trường Sơn khẳng định: "Khi VĐV đã phải tự lo hầu hết mọi thứ thì bộ môn cũng nên có trách nhiệm đảm bảo sự minh bạch trong quy trình tuyển chọn và nỗ lực tìm kiếm tài trợ tương xứng. Những bất cập kéo dài không chỉ gây thiệt hại cho đội tuyển hiện tại mà còn khiến lứa VĐV trẻ mất động lực thi đấu ngay khi bắt đầu sự nghiệp.

Sơn tin rằng cờ vua Việt Nam chỉ có thể tiến xa hơn nếu có những thay đổi thực chất và đồng bộ. Trước hết, cần một quy trình tuyển chọn minh bạch và công bằng từ VĐV cho đến cả khâu quản lý, nhằm tạo điều kiện tối đa cho những người thực sự giỏi và tâm huyết cống hiến. Cùng với đó, việc có một chiến lược rõ ràng, công khai trong thu hút tài trợ và phân bổ nguồn kinh phí sẽ là điểm tựa vững chắc để đội tuyển phát triển bền vững".

Ở phần cuối tâm thư, Nguyễn Ngọc Trường Sơn gửi lời tri ân HLV Hoàng Minh Chương, người đồng hành cùng anh hơn 20 năm, đồng thời bày tỏ sự biết ơn đặc biệt tới người đồng đội thân thiết Lê Quang Liêm.

Sinh năm 1990 tại Kiên Giang (nay thuộc An Giang), Trường Sơn lập kỷ lục trở thành Đại kiện tướng khi mới 14 tuổi 10 tháng vào năm 2005. Trong hơn hai thập niên thi đấu đỉnh cao, anh giành nhiều HCV SEA Games và đạt thành tích tốt ở Olympiad, được xem là kỳ thủ mạnh thứ hai Việt Nam sau Lê Quang Liêm.