Khi một thi nhân Gen Z bước ra từ… nhạc pop

"MV đẹp nhưng phần nghe chưa đủ mạnh", "giống nhạc Tết", "hình ảnh lấn át âm nhạc"… những ý kiến xuất hiện khá nhiều sau khi Mono phát hành Công tử văn thơ. Nếu nhìn ở góc độ một bài hát đơn lẻ, những nhận xét ấy không phải không có cơ sở, nhưng Công tử văn thơ sẽ có nét thú vị nếu nhìn ở bình diện khác, nơi phần nghe và phần nhìn cùng nhau tạo nên chân dung "chàng thi nhân" Gen Z đầy năng lượng.

1. "Một thi nhân biết nhún nhảy" - tôi mỉm cười vì cái tưởng chừng như nghịch lý ấy lại là cảm nhận đầu tiên nảy lên trong suy nghĩ sau khi tiếp cận MV Công tử văn thơ của Mono. Nhìn hình ảnh và nghe ca từ của Công tử văn thơ thấy đằng sau những khung hình rực rỡ ở Đại Nội - cố đô Huế hay những giá trị thẩm mỹ Á Đông, Mono dường như đang làm một việc khác, đó là đưa hình tượng thi nhân bước vào nhạc pop đương đại bằng tâm thế của một chàng trai Gen Z.

Và điều để chú ý đầu tiên ở Công tử văn thơ nằm ở ca từ. Rất nhiều từ như: "Tương tư", "luyến lưu", "ngọc nhan", "thiên hoa", "sắc vẹn chốn nhân gian", "chàng thi nhân u mê", "con thuyền chốn phong ba"… là những hình ảnh và từ vựng mang màu sắc Hán Việt vốn không còn xuất hiện nhiều trong nhạc đại chúng hiện nay. Nếu đặt ca từ ấy trên nền ballad chậm rãi rất dễ tạo cảm giác như những câu thơ được phổ nhạc đậm không khí hoài cổ nhưng ở đây lại chọn cách đi khác, nó được đặt trên nền pop/R&B tươi sáng, không khí vui vẻ, tiết tấu chuyển động và tinh thần đầy năng lượng.

Bước vào điệp khúc là lời ca: "Bối rối con tim tung tăng đập rộn ràng/ Nhảy múa hát ca vang khi ta đi bên nàng…" có vẻ như có một nghịch lý ở đây vì "bối rối" thường gắn với nhớ thương, tương tư, tâm trạng hơi buồn nhưng trong thế giới của Mono nó lại dẫn tới… "tung tăng" với "rộn ràng". Chàng thi nhân ấy không ngồi một mình dưới trăng để than thở. Anh ta nhảy múa, hát ca, tận hưởng cảm giác được yêu.

Rõ ràng dưới góc nhìn của một anh chàng 2K (sinh năm 2000) và hoạt động âm nhạc gắn với thị trường trẻ, hình ảnh một chàng công tử văn thơ đã rất khác, một thi nhân si tình nhưng không bi lụy, một kẻ tương tư nhưng không đau khổ. Đây là điều đáng để nhớ nhất của Công tử văn thơ.

2. Phải nói ngay Công tử văn thơ không phải bài hát mang đậm phong cách âm nhạc truyền thống "giao duyên" với nhạc hiện đại. Nếu nhìn vào cấu trúc âm nhạc Công tử văn thơ thực chất là một bài pop/R&B đương đại. Nhìn vào trang phục trong MV cũng là sự biến cách từ trang phục dân tộc, trong đó còn pha trộn chút phong cách Á Đông và có cả hơi hướng phương Tây. Cái tạo cảm giác cổ của MV hiện hữu cũng khá nhiều, trong tổng thể tác phẩm lại rất dễ dàng tìm thấy ở ngôn ngữ, ở những biểu tượng văn hóa, ở hình tượng "công tử", "thi nhân", "ngọc nhan", "thiên hoa" trong ca từ và những hình ảnh được quay tại di tích cố đô Huế…

Nói cách khác, Mono và ê-kíp của mình không phục dựng quá khứ mà "mượn" nó để làm nhạc pop. Điều đó khiến Công tử văn thơ gần với cách Hoàng Thùy Linh từng làm trong album Hoàng. Vì thế, Công tử văn thơ vẫn là một bài hát dành cho giới trẻ của năm 2026. Chỉ có điều, nó được khoác lên mình một lớp áo Á Đông có chất thơ.

Có lẽ vì thế mà nhiều khán giả cảm nhận được sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại. Một khán giả nhận xét rằng chiếc tai nghe hiện đại xuất hiện giữa bối cảnh cổ kính của Huế lại tạo nên cảm giác thú vị, như 2 dòng chảy văn hóa đang gặp nhau. Không phải tái hiện quá khứ, mà đối thoại với quá khứ bằng ngôn ngữ của hiện đại, có lẽ đó mới là điều chủ nhân MV và các cộng sự hướng tới khi xây dựng ý tưởng cho Công tử văn thơ.

MV "Công tử văn thơ":

3. Chữ "văn" và chữ "thơ" là hai chữ, dù có liên quan nhưng vẫn có sự riêng biệt, Mono thì gộp đủ luôn cả "văn thơ" vào bài hát. Chữ này xuất hiện rất lửng lơ ngay tại tiêu đề chính là điểm khiến mọi người để ý nhất của Công tử văn thơ.

Tại sao vậy? Trong văn hóa đại chúng, hình ảnh "công tử" thường gắn với sự phong lưu, đào hoa, thậm chí là ăn chơi. Nhưng công tử của Mono lại là một công tử… văn thơ. Công tử trong Công tử văn thơ không ăn chơi như theo nếp nghĩ đã định hình lâu nay mà hóa thành thi nhân hào hoa, thích làm thơ, uống trà, thưởng hoa, thích ngắm trăng, biết tương tư, biết dùng những từ mỹ miều dành cho người mình yêu. Công tử cũng nguyện "đón đưa nàng dù cho nắng hay mưa". Nhìn thấy trong thế giới ấy, tình yêu dành cho người đẹp không phải để sở hữu mà thiên về để ngợi ca.

Mono dường như đang xây dựng một hình mẫu nam tính khác, không phải "bad boy", không lạnh lùng, bất cần mà là một chàng trai hào hoa, nhiều năng lượng, biết rung động và không ngại bộc lộ cảm xúc. Hình tượng ấy tưởng cũ nhưng lại khá hiếm trong V-pop hiện nay.

Nhìn vào các sản phẩm trước đó của Mono từ Em xinh sang Chăm hoa đến bây giờ là Công tử văn thơ, có thể thấy một điểm chung thú vị trong âm nhạc của Mono, đó là anh chàng này rất… giỏi nịnh các nàng thơ của mình. Trong Em xinh, người con gái hiện lên với tất cả những mỹ từ đẹp đẽ: "Nụ cười tựa như nắng", "Yêu kiều và thật mỹ miều", "Hỡi ơi cô gái trong mơ, ơi nàng thơ…". Trong nhịp điệu nhịp nhàng của Em xinh, chàng trai này chẳng ngại ngần tung những lời hoa mỹ nhất dành cho người mình yêu: "Em xinh, em xinh, em xinh đẹp và lung linh/ Vô tư ngân nga, múa ca dưới ánh bình minh…". Dám tin, nhiều cô gái thời nay cũng muốn nhận những lời tụng ca như vậy dành cho mình, kể cả khi có thể hơi… quá so với thực tế.

Tương tự, trong Chăm hoa, tình yêu được hình dung như việc chăm sóc một đóa hoa: "Trông em cứ dễ thương như bông hoa nhỏ xinh" hay "Hãy để anh được bên nàng chăm cho đóa hoa nở muôn ngàn"… Rõ ràng đó là kiểu chăm sóc và làm cho người mình yêu được nở rộ!

Đến Công tử văn thơ, người con gái tiếp tục được gọi bằng những ngôn từ rất đẹp: "Ngọc nhan", "thiên hoa", "sắc vẹn chốn nhân gian"… càng cho thấy rõ hơn trong thế giới của Mono, phái đẹp luôn được nhìn bằng ánh mắt trìu mến. Không có trách móc, không có tổn thương, chỉ có sự ngưỡng mộ, yêu thương và nâng niu.

Có lẽ vì thế mà nhiều khán giả trong phần bình luận gắn liền với MV Công tử văn thơ không nói về chuyên môn thanh nhạc, kiểu như kỹ thuật hay cách xử lý khi hát của Mono hay cấu trúc hòa âm của tác phẩm. Họ bỏ qua cho Mono chi tiết ấy để cảm nhận âm nhạc bằng một cách rất cảm tính: "Thấy Mono là thấy năng lượng rồi"; hay "Nghe nhạc anh Mono vui kiểu rất hào hứng"; hoặc "Nhạc siêu tích cực, nghe đại một bài cũng yêu đời ngay". Đây là những lời khen dành cho thứ cảm xúc mà âm nhạc mang lại chứ không phải là những lời khen dành cho một bản hit.

4. Thi nhân trong văn chương thường gắn với cô đơn, nhớ thương và những đêm dài thao thức nhưng ở Công tử văn thơ là một thi nhân của thế hệ Gen Z, không có u sầu, thích nhảy múa và hát ca, luôn vui vẻ và tận hưởng cuộc sống. Có lẽ vì thế mà không ít khán giả nhận xét nhạc của Mono mang lại cảm giác tích cực.

Có thể Công tử văn thơ sẽ không trở thành một Waiting For You thứ hai. Nhưng giữa một thị trường đầy những câu chuyện chia tay, tổn thương, Mono lại chọn đi con đường khác khi luôn nhìn cuộc sống bằng ánh mắt yêu đời. Và biết đâu, chính hướng đi này mới là thế giới âm nhạc mà Mono đang âm thầm xây dựng.