Với người hâm mộ bóng đá, có một sự thật giản dị: không phải ai cũng có thể vô địch, nhưng mọi đội bóng đều có thể mang đến cho những khoảnh khắc. Và chính những khoảnh khắc ấy mới là thứ đáng giá, là thứ khiến người ta sẵn sàng chi trả những khoản tiền "phi lý" hay dành trọn trái tim mình cho đội bóng, bất kể thành tích ra sao.
Nhà phân tích tài chính Juan Pablo Spinetto vừa có một bài viết thú vị trên chuyên mục Bloomberg Opinion. Xin trích một đoạn: "Đã có lúc tôi không thể tin rằng hơn 70.000 người hâm mộ cuồng nhiệt lại đổ về sân SoFi ở Los Angeles để xem... New Zealand đấu với Iran. Thế nhưng, điều đó đã thực sự xảy ra, bất kể giá vé đã tăng vọt 23% trong ba ngày cuối cùng trước giờ bóng lăn, đẩy mức giá thấp nhất trên các nền tảng bán lại lên tới 420 USD. Đây là một trận đấu giữa 2 đội chưa từng vượt qua vòng bảng World Cup…
Ngay khi quả bóng lăn, nhiều nỗi lo trước giải đã lùi vào quá khứ. Sau một tuần, người hâm mộ đã bị cuốn hút, các sân phần lớn đều kín chỗ, lượng khán giả truyền hình phá kỷ lục và giá vé trên thị trường thứ cấp tăng vọt khi sự nhiệt tình của người hâm mộ lên cao.
Tôi không hề vui khi nói điều này. Cuối cùng tôi phải chấp nhận sự thật phũ phàng: tôi đã phải trả một số tiền "không phải phép" cho đặc quyền được chứng kiến trận đấu của Argentina. Và tôi phải thú nhận điều kỳ lạ: đam mê đã lấn át mọi logic tài chính.
Niềm an ủi của tôi là được thấy Lionel Messi lặp lại cú hat-trick phi thường mà anh đã tặng Argentina và cả thế giới. Những khoảnh khắc đó thực sự là vô giá. Và chúng ta đã có rất nhiều khoảnh khắc như vậy tại World Cup này, từ trận hòa lịch sử của Cabo Verde trước đội tuyển Tây Ban Nha được yêu thích, đến những CĐV Scotland khuấy động Boston hay Quảng trường Thời đại (Times Square) biến thành thánh đường bóng đá.
FIFA có toàn quyền thu lợi từ những "kẻ khờ" - xin lỗi, tôi muốn nói là "người hâm mộ" - như tôi, những người cuối cùng chỉ quan tâm đến việc bắt lấy một khoảnh khắc vinh quang trên sân cỏ".
Giáo sư kinh tế Victor Matheson của Holy Cross University từng cảnh báo trên Fortune về một viễn cảnh đáng lo: "Khán đài, thay vì tràn ngập những người hâm mộ sôi nổi, có thể chỉ toàn người giàu ngồi chụp ảnh selfie". Vậy mà các trận đấu vẫn gần như cháy vé. Tỷ lệ lấp đầy sân toàn giải đạt 99,7%. Người ta vẫn mua, vẫn đi, vẫn chen chúc giữa cái nóng mùa hè Bắc Mỹ để có mặt trong sân. Đây chính là minh chứng rõ ràng nhất cho một sự thật mà ngành kinh tế thể thao phải thừa nhận: với bóng đá, đam mê đôi khi vượt qua mọi logic tài chính thông thường.
Những khán đài chật kín CĐV là điểm nhấn nổi bật của World Cup 2026. Ảnh: Tân Hoa Xã
Từ phía người mua, lý do thực sự đơn giản hơn nhiều: Họ mua một khoảnh khắc không thể lặp lại. Không phải ai cũng vô địch World Cup. Không phải đội tuyển nào cũng có cơ hội thắng một trận đấu trước đối thủ mạnh. Nhưng chính khoảnh khắc — bàn thắng ở phút 90, pha cứu thua định mệnh, tiếng còi mãn cuộc khi đội nhà lần đầu góp mặt — là thứ đặc quyền mà bất kỳ đội bóng nào, dù mạnh hay yếu, cũng có thể trao cho người hâm mộ của mình.
Và đó chính là câu chuyện đáng bàn. Chúng ta không nói với giá vé, về cỗ máy marketing khổng lổ của World Cup, mà là cách mà trận đấu có thể kiếm được tiền từ những khoảnh khắc khiến người hâm mộ sẳn sàng trả tiền đến sân. Bởi không phải trận đấu nào cũng tạo ra khoảnh khắc. Một trận đấu phòng ngự tiêu cực, cả hai đội chỉ chăm chăm không thua, kết thúc 0-0 nhạt nhòa — không tạo ra cảm xúc, dù kết quả có ý nghĩa chiến thuật đến đâu.
Đây chính là điểm mà bóng đá Việt Nam cần nhìn thẳng vào. V-League trong nhiều mùa giải gần đây vẫn vận hành theo mục tiêu lớn nhất của phần lớn CLB chỉ là vô địch hoặc trụ hạng — hai cực đối lập nhưng giống nhau ở một điểm: đều ưu tiên kết quả an toàn hơn là trận đấu cống hiến. Hệ quả là một giải đấu với thời gian bóng sống thấp, nhịp độ chậm, và những khoảnh khắc đáng nhớ thưa thớt.
Người hâm mộ địa phương của CLB đến sân không chỉ vì muốn biết đội nào thắng. Họ đến vì muốn được sống trong một khoảnh khắc nào đó. Nếu giải đấu không tạo ra đủ khoảnh khắc, thì dù vé có rẻ đến đâu, khán giả cũng dần rời xa — không phải vì giá, mà vì không còn lý do cảm xúc để quay lại.
Bóng đá Việt Nam vẫn đang có khán giả, nhưng những người làm bóng đá Việt cũng đang đứng trước các lựa chọn sống còn: Đó là vấn đề về lối chơi, về thiên hướng đưa trận đấu trở nên giải trí hơn, ít nặng nề về chiến thuật. Như có câu "Chơi để tận hưởng". Làm được điều đó, hãy nói đến kinh tế thể thao cũng chưa muộn.
