Vở diễn "Huyền tích Hồ Gươm" - Sự kết hợp giữa nghệ thuật biểu diễn trực tiếp với công nghệ AI

Từ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đến truyền thuyết Vua Lê hoàn trả gươm báu cho Rùa thần, vở diễn "Huyền tích Hồ Gươm" của Nhà hát Kịch Hà Nội đưa khán giả trở về những lớp ký ức lịch sử bằng sự kết hợp giữa nghệ thuật sân khấu và công nghệ AI. Không chỉ làm mới cách kể chuyện, tác phẩm còn gợi mở những giá trị văn hóa gắn với hồ Hoàn Kiếm và khát vọng hòa bình của dân tộc.

Trong khuôn khổ chương trình "Thời khắc" nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội giới thiệu vở diễn "Huyền tích Hồ Gươm", kết hợp nghệ thuật biểu diễn trực tiếp với công nghệ AI, mang đến một cách tiếp cận mới đối với những câu chuyện lịch sử quen thuộc.

Lấy cảm hứng từ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, hình tượng Vua Lê, Quan Hành khiển Ức Trai (Nguyễn Trãi) và truyền thuyết hoàn trả gươm báu cho Rùa thần, tác phẩm tái hiện những dấu mốc lịch sử gắn với hành trình đấu tranh giành độc lập của dân tộc.
Từ những năm tháng chiến đấu đến thời khắc đất nước bước vào hòa bình, câu chuyện dẫn dắt người xem khám phá những tầng ý nghĩa sâu xa phía sau tên gọi Hồ Hoàn Kiếm.

Điểm mới của vở diễn nằm ở cách Nhà hát Kịch Hà Nội đưa công nghệ AI tham gia vào quá trình sáng tạo nghệ thuật. Thay vì chỉ sử dụng những phương tiện dàn dựng truyền thống, tác phẩm kết hợp diễn xuất trực tiếp với hình ảnh được tái hiện trên màn hình lớn, tạo nên sự tương tác giữa diễn viên và không gian số.

Những bối cảnh lịch sử được mở rộng bằng công nghệ, giúp sân khấu vượt ra khỏi giới hạn của không gian biểu diễn thông thường. Sự kết hợp giữa diễn xuất, hình ảnh và hiệu ứng thị giác tạo thêm chiều sâu cho câu chuyện, đồng thời mang đến những trải nghiệm mới cho khán giả.

Sự kết hợp giữa diễn xuất, hình ảnh và hiệu ứng thị giác tạo thêm chiều sâu cho câu chuyện, đồng thời mang đến những trải nghiệm mới cho khán giả.

Đáng chú ý, công nghệ AI không được sử dụng để thay thế người nghệ sĩ mà đóng vai trò như một công cụ hỗ trợ sáng tạo. Nếu diễn viên vẫn là trung tâm truyền tải cảm xúc và tư tưởng của tác phẩm, thì công nghệ góp phần mở rộng không gian biểu đạt, tạo thêm những lớp hình ảnh giúp câu chuyện lịch sử trở nên trực quan, sinh động hơn.

NSND Trung Hiếu, Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội, chia sẻ: "Chúng tôi xây dựng một vở kịch có sự tương tác giữa diễn viên trên sân khấu và hình ảnh trên màn hình lớn. Đây là một thử nghiệm rất mới mẻ đối với Nhà hát Kịch Hà Nội cũng như sân khấu Việt Nam. Hy vọng sự kết hợp giữa nghệ thuật biểu diễn và công nghệ sẽ mang đến cho khán giả nhiều điều mới lạ, thú vị".

Từ góc độ sáng tạo, thử nghiệm này cho thấy nỗ lực tìm kiếm một ngôn ngữ biểu đạt mới cho sân khấu trong bối cảnh chuyển đổi số. Khi công nghệ ngày càng hiện diện trong đời sống, việc ứng dụng AI vào nghệ thuật không chỉ tạo ra những hiệu ứng thị giác, mà còn mở thêm khả năng tiếp cận những chất liệu lịch sử, văn hóa bằng phương thức gần gũi hơn với công chúng đương đại.

Đặc biệt, khi được giới thiệu trong dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, thông điệp ấy càng trở nên ý nghĩa, là sự tiếp nối những giá trị lịch sử, văn hóa đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Với khán giả trẻ, cách kết hợp nghệ thuật sân khấu và công nghệ cũng mở thêm một cánh cửa để tiếp cận lịch sử. 
Trần Thị Bích Ngọc, một khán giả đang sinh sống tại Hà Nội, bày tỏ sự bất ngờ trước những trải nghiệm nghệ thuật tại Rạp Công Nhân. Theo Bích Ngọc, những hình thức thể hiện mới giúp người trẻ cảm thấy lịch sử không còn xa cách mà trở nên sinh động và gần gũi hơn.

"Em không nghĩ nghệ thuật sân khấu có thể kết hợp với công nghệ hiện đại như thế. Cách thể hiện này giúp người trẻ tiếp cận lịch sử một cách gần gũi, sáng tạo hơn và có thêm những góc nhìn mới về quá khứ", Bích Ngọc chia sẻ.

Từ trải nghiệm của khán giả có thể thấy, một trong những giá trị đáng chú ý của việc ứng dụng công nghệ vào sân khấu chính là khả năng tạo thêm sự kết nối giữa nghệ thuật truyền thống và thế hệ công chúng mới.
Khi những câu chuyện lịch sử được thể hiện bằng ngôn ngữ gần gũi với đời sống đương đại, người trẻ có thêm cơ hội khám phá, tìm hiểu và hình thành sự gắn bó với di sản văn hóa dân tộc.

Trong bối cảnh ngành văn hóa đang đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa, "Huyền tích Hồ Gươm" cũng là một thử nghiệm đáng chú ý của Nhà hát Kịch Hà Nội.
Tác phẩm cho thấy khả năng kết hợp giữa những chất liệu văn hóa truyền thống với công nghệ hiện đại để tạo nên sản phẩm nghệ thuật có hình thức thể hiện mới, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận công chúng. 
Đó cũng là cách "Huyền tích Hồ Gươm" góp phần đưa những giá trị lịch sử, văn hóa tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay - để di sản không chỉ được nhớ đến, mà còn được cảm nhận, khám phá và tiếp nối bằng ngôn ngữ sáng tạo của thời đại mới.