Việc 4 đội lọt vào bán kết VCK U23 châu Á đều đến từ phía Đông phản ánh một xu thế rõ ràng: Bóng đá trẻ Đông Á đang đi trước Tây Á và Trung Á về tính hệ thống, tư duy chiến thuật lẫn cách tiếp cận giải đấu.
Khi những đại diện từng giàu sức mạnh và thể hình phải dừng bước, câu hỏi đặt ra không phải là "vì sao họ thua", mà là "vì sao Đông Á đang làm tốt hơn?".
Cách nhìn về bóng đá trẻ
Điểm chung lớn nhất của các nền bóng đá Đông Á là cách tiếp cận mang tính chiến lược, coi bóng đá trẻ là nền móng chứ không phải phương tiện để tìm kiếm thành tích ngắn hạn. Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc hay Việt Nam đều xây dựng hệ thống đào tạo theo trục xuyên suốt từ U15, U17, U20 đến U23 và đội tuyển quốc gia. Cầu thủ được định hình phong cách chơi bóng ngay từ sớm và lớn lên trong cùng một triết lý.
Ngược lại, ở không ít quốc gia Tây Á và Trung Á, các đội U23 vẫn mang tính "lắp ghép", tập trung cho từng giải đấu riêng lẻ. Sự thiếu liên thông trong đào tạo khiến cầu thủ giỏi về thể chất nhưng hạn chế về khả năng đọc trận đấu, đặc biệt khi phải đối đầu với những đối thủ chơi kỷ luật và có tổ chức cao.
Một khác biệt dễ nhận thấy nữa là cách các đội Đông Á vận hành lối chơi. Họ không phụ thuộc vào một vài cá nhân vượt trội, mà đặt trọng tâm vào cấu trúc chiến thuật và sự ăn ý tập thể. Dù là lối chơi kiểm soát bóng của Nhật Bản, pressing có tính toán của Hàn Quốc hay sự linh hoạt, biến ảo của U23 Việt Nam, tất cả đều dựa trên nền tảng tổ chức chặt chẽ.
U23 Trung Quốc là ví dụ điển hình cho sự thay đổi này. Đội bóng từng bị gắn mác "thiếu bản sắc" nay lại gây ấn tượng nhờ hàng phòng ngự kín kẽ, khả năng bọc lót và kỷ luật chiến thuật cao. Việc tiến sâu với số bàn thắng ít cho thấy họ đã ưu tiên hiệu quả và cấu trúc thay vì phô diễn sức mạnh hay kỹ thuật cá nhân.
Trong khi đó, nhiều đội bóng Tây Á và Trung Á vẫn trông chờ vào khoảnh khắc lóe sáng của một cá nhân hoặc những pha xử lý giàu cảm hứng. Khi đối thủ kiểm soát được không gian và nhịp độ, các phương án tấn công này nhanh chóng trở nên đơn điệu.
Từ vòng bán kết, U23 châu Á là cuộc chơi riêng của các đội bóng phía Đông
Tư duy chiến thuật và sự trưởng thành về bản lĩnh
Sự hiện diện của các HLV có tư duy chiến thuật rõ ràng, được đào tạo bài bản là yếu tố then chốt giúp Đông Á chiếm ưu thế. Các HLV tại khu vực này thường chú trọng phân tích đối thủ, chuẩn bị nhiều kịch bản trận đấu và yêu cầu cầu thủ tuân thủ chiến thuật ở mức độ cao.
Những phát biểu của cầu thủ U23 Việt Nam hay Nhật Bản cho thấy họ bước vào mỗi trận đấu với kế hoạch cụ thể: Khai thác khoảng trống nào, gây áp lực ở đâu, khi nào cần kiểm soát rủi ro. Điều này trái ngược với cách tiếp cận mang tính phản ứng của nhiều đội Tây Á, khi chiến thuật thường thay đổi theo diễn biến trận đấu nhưng thiếu tính nhất quán.
Một ưu thế quan trọng khác của các đội Đông Á là khả năng duy trì sự tập trung và kỷ luật trong những thời điểm then chốt. Việc không hoảng loạn khi bị gây sức ép, biết cách "chịu trận" và chờ cơ hội phản công cho thấy sự trưởng thành về tâm lý thi đấu. Ở chiều ngược lại, không ít đội bóng Tây Á và Trung Á bộc lộ sự nóng vội khi thế trận không thuận lợi. Khi bị dẫn bàn hoặc gặp đối thủ chơi phòng ngự chặt, họ dễ dâng cao đội hình một cách thiếu kiểm soát, tạo ra khoảng trống cho đối phương khai thác.
Một điểm chung đáng chú ý nữa là sự thực dụng trong cách tiếp cận của các đội Đông Á. Thay vì cố gắng thắng đẹp, họ ưu tiên việc kiểm soát rủi ro và đạt mục tiêu cuối cùng. Điều này thể hiện qua việc sẵn sàng chơi chậm, giảm nhịp độ hoặc chấp nhận đá luân lưu nếu cần thiết. Ngược lại, nhiều đội Tây Á vẫn mang tâm lý phải áp đặt thế trận, phải thắng trong 90 phút. Khi không làm được điều đó, họ dễ rơi vào thế bị động cả về chiến thuật lẫn tinh thần.
VCK U23 châu Á 2026 cho thấy bóng đá trẻ châu lục đang chứng kiến một sự chuyển dịch rõ rệt. Đông Á không còn chỉ là khu vực "chăm chỉ", mà đã vươn lên về chiều sâu chiến thuật, khả năng tổ chức và tính hiệu quả. Tây Á và Trung Á vẫn sở hữu tiềm lực lớn, nhưng nếu không thay đổi cách làm bóng đá trẻ, khoảng cách này có nguy cơ ngày càng bị nới rộng.
Thành công của các đội phía Đông là hệ quả tất yếu của một quá trình đầu tư nghiêm túc. Và tại VCK U23 châu Á 2026, ưu thế ấy đã được thể hiện một cách thuyết phục.
Xem thêm thông tin về VCK U23 châu Á 2026
Tin tức mới nhất về VCK U23 châu Á 2026
Tin tức mới nhất về U23 Việt Nam
Lịch thi đấu VCK U23 châu Á 2026
Kết quả bóng đá VCK U23 châu Á 2026
Bảng xếp hạng VCK U23 châu Á 2026
