Tấm huy chương ASIAD Aichi-Nagoya 2026 không chỉ là phần thưởng dành cho những VĐV đứng trên bục cao nhất. Đằng sau thiết kế độc đáo là câu chuyện về những thất bại, sự hồi sinh, tinh thần đoàn kết châu Á và cả thông điệp về phát triển bền vững. Đáng chú ý, một phần kim loại tạo nên những tấm huy chương được tái chế từ các thiết bị điện tử nhỏ do người dân quyên góp.
Một tấm huy chương đối với VĐV chưa bao giờ đơn thuần là một miếng kim loại. Đó là kết quả của nhiều năm tập luyện, những lần hy sinh, thất bại, chấn thương, những cuộc trở lại và khoảnh khắc tất cả nỗ lực ấy được đền đáp trên bục vinh quang.
Tấm huy chương được tạo nên từ những mảnh vỡ
Tại ASIAD Aichi-Nagoya 2026, bản thân tấm huy chương cũng có một câu chuyện để kể. Lấy cảm hứng từ khẩu hiệu "Imagine One Asia" – "Hình dung một châu Á thống nhất", thiết kế huy chương truyền tải thông điệp về sự đoàn kết trong đa dạng.
Châu Á là nơi có vô số ngôn ngữ, nền văn hóa và truyền thống khác nhau. Nhưng trên sân đấu, thể thao có khả năng đưa con người xích lại gần nhau. Và các nhà thiết kế Nhật Bản đã lựa chọn một cách rất đặc biệt để thể hiện ý tưởng ấy: những mảnh vỡ.
Tấm huy chương ASIAD 2026 được thiết kế bởi nhà thiết kế Nhật Bản Daisuke Shiba. Trong quá trình sáng tạo, Shiba nhiều lần đập vỡ những đĩa gốm rồi nghiên cứu hình dạng mà các mảnh vỡ tạo ra. Thay vì cố gắng tạo nên một hình dáng hoàn toàn chính xác và được kiểm soát tuyệt đối, ông tìm kiếm vẻ đẹp tự nhiên xuất hiện sau khi vật thể bị phá vỡ.
Ý tưởng này có sự tương đồng sâu sắc với hành trình của một VĐV. Không ai bước lên bục nhận huy chương tại ASIAD mà không trải qua những thất bại. Đằng sau mỗi thành tích có thể là những chấn thương, trận thua đau đớn, áp lực, hàng nghìn giờ tập luyện và những thời điểm tưởng như giấc mơ đã ở rất xa. Giống như những mảnh gốm vỡ, mỗi trải nghiệm ấy cuối cùng lại trở thành một phần của thành công. Những mảnh vỡ không biến mất. Chúng kết hợp với nhau để tạo nên một tấm huy chương hoàn chỉnh. Đó cũng chính là câu chuyện mà Aichi-Nagoya muốn gửi gắm tới các VĐV.
Các huy chương của ASIAD 2026 có đường kính 80 mm và dày 5 mm. Huy chương vàng nặng khoảng 265 gram, được làm từ bạc nguyên chất và mạ ít nhất 1 gram vàng. Huy chương bạc nặng khoảng 264 gram, được chế tác từ bạc nguyên chất. Trong khi đó, huy chương đồng có trọng lượng khoảng 222 gram, được làm từ đồng đỏ với thành phần 95% đồng và 5% kẽm. Dù khác nhau về chất liệu và trọng lượng, cả ba loại huy chương đều sử dụng chung một ý tưởng thiết kế, nhấn mạnh tinh thần đoàn kết của các VĐV thông qua thể thao.
Mặt trước các tấm huy chương tại ASIAD 2026 - Ảnh Asian Games.
Mặt sau các tấm huy chương tại ASIAD 2026 - Ảnh Asian Games.
Khi những thiết bị điện tử cũ trở thành huy chương
Một trong những điểm đặc biệt nhất của huy chương ASIAD 2026 nằm ở câu chuyện môi trường.
Một phần kim loại được sử dụng để chế tác huy chương được thu hồi từ những thiết bị điện tử nhỏ do các địa phương quyên góp.
Hoạt động này nằm trong Aichi-Nagoya 2026 Recycled Medal Project, dự án nhằm nâng cao nhận thức về các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) và thúc đẩy việc sử dụng tài nguyên theo hướng tuần hoàn.
Những vật liệu từng là một phần của các thiết bị điện tử, sau khi không còn được sử dụng, được thu hồi và tái chế để tạo nên một vật phẩm mang giá trị đặc biệt đối với các VĐV. Theo một cách nào đó, thông điệp môi trường này cũng tương đồng với ý tưởng thiết kế. Những thứ tưởng như đã mất đi giá trị được trao một cuộc đời mới và trở thành một phần của thứ có giá trị hơn.
Không chỉ phần huy chương, dải ruy-băng đi kèm cũng chứa đựng câu chuyện về vùng đất đăng cai. Thiết kế ruy-băng lấy cảm hứng từ kakitsubata, loài hoa diên vĩ Nhật Bản được chọn làm hoa chính thức của tỉnh Aichi. Những đường nét uốn lượn trên dải ruy-băng được lấy cảm hứng từ hình dáng những chiếc lá của loài hoa này. Thiết kế vừa gợi lên vẻ mềm mại, thanh lịch, vừa tượng trưng cho sức mạnh và sự bền bỉ của các VĐV. Đồng thời, nó tạo ra một sợi dây kết nối giữa văn hóa Aichi với cộng đồng thể thao quốc tế.
Huy chương ASIAD 2026 được đặt trong một chiếc hộp hình bát giác - Ảnh Asian Games.
Câu chuyện chưa dừng lại ở tấm huy chương và dải ruy-băng. Huy chương ASIAD 2026 được đặt trong một chiếc hộp hình bát giác, với hình dạng tám cạnh xuất hiện cả bên trong lẫn bên ngoài. Thiết kế này liên quan tới chữ "八", có nghĩa là số tám trong tiếng Nhật.
Trong lịch sử, ký tự này từng xuất hiện trong biểu tượng của gia tộc Owari Tokugawa – gia tộc từng cai trị vùng Aichi. Hình ảnh này cũng được sử dụng trong biểu tượng hiện tại của thành phố Nagoya. Hình dạng hộp mở rộng dần ra phía ngoài, tượng trưng cho sự phát triển từ hiện tại hướng tới tương lai. Đáng chú ý, chiếc hộp được làm từ gỗ bách Nhật Bản (hinoki) trồng tại Aichi. Việc lựa chọn chất liệu này cũng gắn với truyền thống văn hóa địa phương, đặc biệt là trà đạo Nhật Bản, nơi những dụng cụ và vật phẩm quý thường được bảo quản trong các hộp gỗ.
Cách Aichi-Nagoya thiết kế huy chương 2026 trở nên đáng chú ý. Ban tổ chức không chỉ quan tâm tới việc tạo ra một vật phẩm đẹp mắt. Họ muốn mỗi chi tiết đều mang một ý nghĩa. Những mảnh gốm vỡ đại diện cho hành trình đầy thử thách của VĐV. Kim loại tái chế truyền tải thông điệp về môi trường và nền kinh tế tuần hoàn. Hoa kakitsubata kết nối tấm huy chương với vùng đất Aichi. Hình bát giác và chữ "八" gợi nhắc lịch sử, văn hóa của Aichi và Nagoya. Gỗ hinoki đưa truyền thống địa phương vào một vật phẩm thể thao mang tầm châu lục.
Và tất cả cùng quay về một ý tưởng trung tâm: "Imagine One Asia" – một châu Á thống nhất thông qua thể thao.
