VAR một lần nữa trở thành tâm điểm tranh cãi tại Premier League sau khi bàn thắng của Erling Haaland giúp Man City đánh bại MU 1-0 tại Old Trafford được công nhận dù trước đó đã bị thổi việt vị.
Điều đáng nói không chỉ nằm ở một quyết định sai, mà ở cách cả hệ thống VAR xử lý một tình huống mà luật bóng đá gần như không để lại nhiều khoảng trống cho cách hiểu khác.
VAR không phải là vấn đề
Sau tình huống Haaland ghi bàn, lời kêu gọi xóa bỏ VAR lại xuất hiện. Nếu không có VAR, trợ lý trọng tài đã phất cờ bắt việt vị và bàn thắng của Man City nhiều khả năng không được công nhận. Thay vì sửa một quyết định sai, công nghệ lại biến quyết định đúng ban đầu thành sai. Điều đó cho thấy công nghệ không tự tạo ra sai lầm. Công nghệ chỉ trở thành vấn đề khi con người sử dụng nó sai cách.
Tình huống tại Old Trafford là ví dụ điển hình. Enzo Fernandez đứng ở vị trí việt vị khi Josko Gvardiol đưa bóng vào khu vực cấm địa. Fernandez không chạm bóng, nhưng lao người vào trước Lisandro Martinez trong nỗ lực đánh đầu. Theo luật việt vị, một cầu thủ có thể bị bắt lỗi nếu "can thiệp vào đối phương", trong đó bao gồm việc thực hiện hành động rõ ràng ảnh hưởng đến khả năng chơi bóng của đối thủ.
Ở đây, Fernandez rõ ràng đã tác động đến Martinez. Không những vậy, vị trí và hành động của cầu thủ Man City còn ảnh hưởng tới khả năng quan sát, phán đoán của thủ môn Senne Lammens trước cú dứt điểm của Haaland. VAR được đưa vào để trở thành "lưới an toàn" trước những sai sót rõ ràng. Nhưng trong trường hợp này, Matt Donohue, người điều hành VAR, không chỉ không sửa quyết định mà còn bỏ qua cơ hội yêu cầu trọng tài Michael Oliver ra màn hình bên ngoài sân để tự xem lại tình huống.
Cơ quan trọng tài Premier League (Pro Ref) sau đó thừa nhận sai lầm. Đó là hành động cần thiết, nhưng chưa đủ. Khi cơ quan điều hành vẫn gọi đây là "sai sót trong phán đoán" thay vì thẳng thắn nói rằng đó là một lời xin lỗi, cảm giác thiếu rõ ràng lại càng lớn hơn. Đáng chú ý hơn là kinh nghiệm của Donohue ở cấp độ Premier League. Ông mới chỉ cầm còi một số ít trận tại giải đấu cao nhất, trong khi lại được sử dụng khá thường xuyên ở vai trò VAR.
Việc Pro Ref phát triển nhóm VAR chuyên biệt từ những trọng tài hoạt động ở các giải thấp hơn không phải là ý tưởng sai. VAR đòi hỏi một kỹ năng khác với trọng tài trên sân và việc đào tạo những chuyên gia chuyên trách là hướng đi hợp lý.
Nhưng một trận derby Manchester lại là bài kiểm tra ở cấp độ khác. Đây là trận đấu có áp lực khổng lồ, hàng triệu khán giả theo dõi và mọi quyết định đều có thể trở thành tâm điểm. Việc một người phụ trách VAR có kinh nghiệm hạn chế ở Premier League được giao xử lý một tình huống quan trọng như vậy rõ ràng đặt ra câu hỏi về chiến lược bố trí nhân sự của Pro Ref.

VAR tiếp tục là tâm điểm tranh cãi ở Premier League
Premier League đang tự hủy hoại vì VAR
Đáng lo hơn cả 1 bàn thắng sai là việc Premier League đang rơi vào vòng lặp quen thuộc: Tranh cãi, xem xét, thừa nhận sai lầm rồi lại tiếp tục tranh cãi.
Mùa trước, theo báo cáo của BBC Sport, Premier League có 25 sai sót liên quan đến VAR, tăng từ 18 lỗi của mùa trước đó. Arsenal và Chelsea là 2 đội hưởng lợi nhiều nhất, lần lượt từ 7 và 8 quyết định sai. Premier League đã liên tục thay đổi để cải thiện VAR. Công nghệ việt vị bán tự động được áp dụng từ năm 2025. Mùa này, trọng tài trên sân được đặt nhiều quyền năng hơn trong quá trình ra quyết định và VAR còn có thể xem xét một số tình huống thẻ vàng thứ 2. Nhưng công nghệ càng được điều chỉnh, người hâm mộ càng đặt câu hỏi: Tại sao những lỗi cơ bản vẫn xuất hiện?
VAR vốn được tạo ra để tăng tính chính xác và giảm tranh cãi. Thế nhưng, trong nhiều trường hợp, nó lại khiến người hâm mộ mất niềm tin vào chính quyết định mà họ vừa chứng kiến. Một trận đấu bị kéo dài bởi những phút chờ đợi, sau đó kết thúc bằng một quyết định vẫn sai, là kịch bản tệ nhất mà VAR có thể tạo ra.
Vì vậy, vấn đề của Premier League không phải là có VAR hay không. Vấn đề là VAR đang được vận hành theo cách khiến công nghệ không còn thực hiện đúng mục tiêu ban đầu. VAR không thể chịu trách nhiệm cho cách con người sử dụng nó. Con người mới là người quyết định. Nếu Premier League muốn duy trì vị thế "giải đấu hay nhất thế giới", những người điều hành VAR phải chịu trách nhiệm tương xứng với quyền lực mà họ đang nắm giữ.
MU-Brighton: Cơ hội để "Quỷ đỏ" gượng dậy
MU sẽ tiếp đón Brighton tại Old Trafford (02h00 ngày 17/9), trong khuôn khổ vòng 3 Cúp Liên đoàn Anh. Đây là trận đấu đặc biệt quan trọng với thầy trò Michael Carrick sau thất bại ở trận derby cuối tuần qua.
MU đang khởi đầu mùa giải thiếu ổn định và mới có 1 chiến thắng sau 4 vòng Ngoại hạng Anh. Thất bại trước Man City càng khiến áp lực gia tăng, nên trận đấu với Brighton là cơ hội để Quỷ đỏ tìm lại cảm giác chiến thắng và tiến vào vòng 4. Đây cũng là lần đầu Carrick dẫn dắt MU tại một trận đấu cúp quốc nội.
Tuy nhiên, Brighton chắc chắn không phải đối thủ dễ bị khuất phục. Đội bóng của Fabian Hurzeler đang có phong độ tích cực, đặc biệt sở hữu hàng công nằm trong nhóm ghi bàn tốt nhất Ngoại hạng Anh. Brighton cũng từng gây nhiều khó khăn cho MU tại Old Trafford trong những lần đối đầu gần đây.