Vì sao trọng tài liên tục nghe VAR ở trận Việt Nam - Malaysia?

Việc trọng tài liên tục trao đổi với tổ VAR trong trận bán kết lượt về ASEAN Cup 2026 giữa Việt Nam và Malaysia khiến nhiều người hâm mộ thắc mắc. Không chỉ các tình huống va chạm hay thẻ phạt, ngay cả những pha phạt góc cũng được VAR kiểm tra. Nguyên nhân nằm ở việc ASEAN Cup 2026 đã mở rộng đáng kể phạm vi can thiệp của công nghệ VAR.

Trận bán kết lượt về ASEAN Cup 2026 giữa đội tuyển Việt Nam và Malaysia không chỉ thu hút sự chú ý bởi tính chất quyết định của cuộc đối đầu, mà còn bởi cách tổ trọng tài vận hành công nghệ VAR.

Trong suốt trận đấu, người hâm mộ có thể dễ dàng nhận thấy trọng tài FIFA người Nhật Bản Yusuke Ohashi nhiều lần trao đổi với tổ VAR. Có những tình huống tưởng như rất nhỏ, chẳng hạn va chạm giữa cầu thủ, quyết định phạt góc cũng được tổ VAR kiểm tra.

Điều này khiến không ít khán giả đặt câu hỏi: Tại sao VAR lại được sử dụng nhiều đến vậy?

Câu trả lời nằm ở những thay đổi quan trọng được Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) áp dụng tại ASEAN Cup 2026.

Trước đây, VAR chủ yếu được sử dụng trong 4 nhóm tình huống quan trọng gồm xác định bàn thắng, quyết định phạt đền, thẻ đỏ trực tiếp và nhận diện nhầm cầu thủ. Tuy nhiên, tại ASEAN Cup 2026, phạm vi sử dụng VAR đã được mở rộng đáng kể, dựa trên những điều chỉnh luật và tiêu chuẩn đang được áp dụng ở các giải đấu quốc tế.

Đáng chú ý, VAR có thể kiểm tra những tình huống mà trước đây người hâm mộ ít khi thấy công nghệ này can thiệp. Một trong số đó là quyết định phạt góc. Nếu trọng tài cho một đội hưởng phạt góc nhưng trên thực tế bóng đã chạm cầu thủ đội được hưởng trước khi đi hết đường biên ngang, tổ VAR có thể kiểm tra và thông báo cho trọng tài nếu phát hiện sai sót rõ ràng. Đây chính là lý do những tình huống phạt góc trong trận Việt Nam - Malaysia có thể được tổ VAR xem xét, dù không liên quan trực tiếp đến bàn thắng hay phạt đền.

Một thay đổi đáng chú ý khác là VAR có thể xem xét những lỗi xảy ra trước thời điểm trận đấu được bắt đầu lại. Điều này có ý nghĩa rất lớn trong các tình huống bóng chết. Ví dụ, sau khi trọng tài thổi phạt, nếu xảy ra một pha va chạm hoặc hành vi có thể dẫn đến thẻ phạt trước khi quả đá phạt, ném biên hay phạt góc được thực hiện, tổ VAR có thể kiểm tra tình huống đó. Vì vậy, việc trọng tài đứng nghe trao đổi từ VAR trước khi cho trận đấu tiếp tục không nhất thiết đồng nghĩa với việc chuẩn bị kiểm tra một bàn thắng hoặc quả phạt đền.

Một điểm mới đáng chú ý tại ASEAN Cup 2026 liên quan đến thẻ vàng thứ hai. Nếu trọng tài rút thẻ vàng thứ hai một cách rõ ràng sai, tình huống này có thể được VAR kiểm tra. Bên cạnh đó, VAR cũng được phép can thiệp nếu trọng tài phạt nhầm cầu thủ, chẳng hạn trong một tình huống có nhiều cầu thủ cùng tham gia va chạm và trọng tài xác định sai người phải nhận thẻ. Điều này giúp hạn chế những trường hợp cầu thủ bị truất quyền thi đấu vì một quyết định sai đối tượng.

Việc mở rộng quyền can thiệp của VAR chỉ là một phần trong loạt thay đổi được AFF đưa vào ASEAN Cup 2026.

Giải đấu năm nay áp dụng 7 điều chỉnh quan trọng, với mục tiêu giảm tình trạng câu giờ, rút ngắn thời gian chết và tăng tính liên tục của trận đấu.

Ở tình huống ném biên, trọng tài sẽ bắt đầu đếm 5 giây để cầu thủ thực hiện. Nếu quá thời gian, quyền ném biên được trao cho đối phương. Cầu thủ chỉ bị phạt thẻ vàng nếu trọng tài xác định có hành vi cố tình câu giờ. Với phát bóng lên, cầu thủ phải đưa bóng vào cuộc trong vòng 5 giây sau khi bóng được đặt đúng vị trí. Nếu không thực hiện, đối phương sẽ được hưởng phạt góc.

Đối với cầu thủ chấn thương, nếu được chăm sóc y tế trên sân, cầu thủ phải rời sân và chỉ được trở lại sau ít nhất 1 phút. Quy định này không áp dụng cho thủ môn hoặc trường hợp cầu thủ bị chấn thương do một pha phạm lỗi khiến đối phương phải nhận thẻ vàng hoặc thẻ đỏ.

Ở tình huống thay người, cầu thủ được thay ra phải rời sân trong vòng 10 giây. Nếu cố tình kéo dài thời gian, cầu thủ dự bị vào thay sẽ phải chờ thêm 1 phút kể từ khi trận đấu được tiếp tục. Ban huấn luyện cũng không được lợi dụng thời điểm trận đấu tạm dừng để điều trị chấn thương nhằm tranh thủ truyền đạt chỉ đạo chiến thuật cho cầu thủ. Ngoài ra, trọng tài có thể nhắc nhở hoặc xử phạt những cầu thủ dùng tay hoặc áo che miệng trong lúc tranh cãi, va chạm trên sân.

Đặc biệt, hành vi bỏ trận để phản đối (walk-out) sẽ bị xử lý nghiêm. Trọng tài có quyền rút thẻ đỏ trực tiếp đối với cầu thủ hoặc thành viên đội bóng cố tình rời sân. Nếu trận đấu không thể tiếp tục, đội vi phạm có thể bị xử thua.

Một thay đổi khác tại ASEAN Cup 2026 là giải đấu không áp dụng thời gian nghỉ uống nước giữa trận (Hydration Break). AFF kỳ vọng việc loại bỏ những khoảng nghỉ không cần thiết, kết hợp với các quy định chống câu giờ và mở rộng hỗ trợ từ VAR, sẽ giúp các trận đấu diễn ra liên tục hơn.

AFF cũng quy định rõ trường hợp hệ thống VAR gặp trục trặc. Nếu VAR bị gián đoạn trong trận đấu, cuộc chơi vẫn được tiếp tục và quyết định của trọng tài trên sân là quyết định cuối cùng.

Khi hệ thống được khôi phục, VAR chỉ được sử dụng để kiểm tra những tình huống phát sinh sau thời điểm hệ thống hoạt động trở lại. Những tình huống xảy ra trong khoảng thời gian VAR bị gián đoạn sẽ không được xem xét ngược lại. Đây là nguyên tắc nhằm tránh việc trận đấu bị đảo lộn bởi những tình huống đã diễn ra trong thời gian công nghệ không hoạt động.

Như vậy, việc trọng tài liên tục trao đổi với VAR trong trận bán kết Việt Nam - Malaysia không phải là sự lạm dụng công nghệ, mà chủ yếu xuất phát từ việc ASEAN Cup 2026 đã mở rộng phạm vi những tình huống mà VAR được phép kiểm tra.