Những ngôi trường mới vùng biên giới: Mở cánh cửa tương lai cho học sinh vùng biên

Sáng nay ngày 5/9/2026, cùng với hàng triệu học sinh trên cả nước bước vào năm học mới, những học sinh tại các xã biên giới đất liền sẽ đón một ngày khai trường đặc biệt - ngày các trường phổ thông nội trú liên cấp giai đoạn 1 được khánh thành, bàn giao và đưa vào sử dụng. 

Đây là dấu mốc khẳng định một chủ trương từ quyết sách đã nhanh chóng được cụ thể hóa thành những công trình hiện hữu, bằng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các địa phương, lực lượng thi công và nhiều nguồn lực xã hội, tạo điều kiện để các em được học tập, ăn ở, sinh hoạt trong môi trường tốt hơn ngay tại quê hương mình.

Một quyết sách đúng đắn, có ý nghĩa chính trị-xã hội và nhân văn sâu sắc

Trong mọi giai đoạn cách mạng, Đảng, Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm, đầu tư cho phát triển giáo dục và đào tạo ở vùng biên giới. Để nâng cao chất lượng giáo dục, thu hẹp khoảng cách vùng miền, tạo nguồn cán bộ chất lượng tại các vùng biên giới đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã báo cáo, đề xuất lãnh đạo Đảng, Nhà nước về chủ trương xây dựng các trường nội trú cho học sinh ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, đặc biệt là tại các xã biên giới đất liền.

Ngày 18/7/2025, Bộ Chính trị ban hành Thông báo Kết luận số 81-TB/TW, thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại 248 xã biên giới đất liền. Bộ Chính trị nhấn mạnh, việc đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền là một nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội và thực hiện chính sách dân tộc nhằm nâng cao dân trí, chất lượng nhân lực, tạo nguồn cán bộ là người dân tộc, địa phương, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào vùng biên giới, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh.

Yêu cầu xây dựng các trường nội trú biên giới tiếp tục được Bộ Chính trị đặt ra trong Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo: "Hoàn thành xây dựng mạng lưới trường phổ thông nội trú tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn và biên giới trước năm 2030".

Tiếp đó, ngày 26/9/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 298/NQ-CP, xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách, góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, thu hẹp khoảng cách vùng miền và tạo nguồn cán bộ chất lượng từ chính các địa phương vùng biên.

Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Kết luận 81, dưới sự chỉ đạo sát sao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, cùng sự phối hợp đồng bộ giữa các ban, bộ, ngành và địa phương, chương trình xây dựng trường học ở biên giới đã được triển khai nhanh chóng, hiệu quả.

Phát biểu tại lễ khánh thành Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) ngày 31/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, Đảng ta luôn xác định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nền tảng để phát triển đất nước nhanh và bền vững. Đối với các địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, giáo dục không chỉ là nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, mà còn là giải pháp căn cơ, lâu dài để giữ vững chủ quyền quốc gia từ gốc rễ, đó là con người, là cộng đồng dân cư gắn bó với đất đai, bản làng, đường biên, cột mốc. Chủ trương đầu tư xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới là một quyết sách đúng đắn, có ý nghĩa chính trị-xã hội và nhân văn sâu sắc.

Một năm của quyết tâm và thần tốc

Kể từ sau khi đồng loạt khởi công ngày 9/11/2025, 108 trường thuộc giai đoạn 1 được đưa vào sử dụng từ năm học 2026-2027, bổ sung 4.396 phòng học, 102 thư viện, bảo đảm điều kiện học tập cho gần 113.000 học sinh vùng biên giới.

Nếu việc hoàn thành 108 trường trong thời gian ngắn là một thử thách lớn thì điều đó càng có ý nghĩa khi phần lớn các công trình được triển khai ở những địa bàn đặc biệt khó khăn: địa hình chia cắt, thời tiết khắc nghiệt, giao thông không thuận lợi, nguồn cung vật liệu và nhân công hạn chế.

Trong quá trình triển khai, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ liên tục chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tháo gỡ những điểm nghẽn về mặt bằng, địa hình, nguồn nước, vật liệu, nhân công; đồng thời yêu cầu sử dụng nguồn lực hiệu quả, tiết kiệm, bảo đảm chất lượng, kỹ thuật, mỹ thuật và công năng công trình.

Mốc thời gian được xác định rất rõ: các trường khởi công trong năm 2025 phải hoàn thành trước ngày 30/8/2026, để kịp đưa vào sử dụng trong năm học 2026-2027. Đây là yêu cầu không chỉ về tiến độ xây dựng mà còn là yêu cầu về trách nhiệm chính trị, bởi phía sau mỗi công trình là nhu cầu học tập, ăn ở, sinh hoạt của hàng vạn học sinh vùng biên.

Những ngày cuối tháng 8, tại nhiều địa phương, các công trường vẫn hối hả hoàn thiện những phần việc cuối cùng.

Cùng với việc hoàn thiện cơ sở vật chất, các địa phương cũng đồng thời chuẩn bị đội ngũ giáo viên, tổ chức bộ máy, tuyển sinh, nơi ăn ở, công tác chăm sóc, quản lý học sinh. Đây là điều đặc biệt quan trọng bởi trường nội trú không chỉ là nơi dạy học mà còn là một không gian sinh hoạt, rèn luyện và hình thành kỹ năng, nhân cách cho học sinh.

Mở cánh cửa tương lai cho học sinh vùng biên giới

Ngày 5/9/2026, khi cánh cổng trường mở ra, điều đón các em học sinh không chỉ là những phòng học mới, khu nội trú, nhà ăn, sân chơi hay các công trình phục vụ học tập, sinh hoạt, mà còn là sự quan tâm, chăm lo của Đảng, Nhà nước đối với thế hệ trẻ ở những địa bàn xa xôi, khó khăn của Tổ quốc.

Ở nơi biên giới, một ngôi trường được xây dựng khang trang có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi giáo dục. Đó là nơi gieo chữ, gieo ước mơ, nuôi dưỡng khát vọng vươn lên cho trẻ em các dân tộc; là nơi đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ; đồng thời góp phần củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng, Nhà nước.

Bởi vậy, đầu tư cho trường học vùng biên cũng chính là đầu tư cho tương lai của vùng biên. Mỗi học sinh được học tập đầy đủ hơn, mỗi gia đình yên tâm hơn khi con em mình được đến trường, mỗi giáo viên có điều kiện tốt hơn để gắn bó với địa bàn cũng góp phần làm cho vùng biên ngày càng ổn định, phát triển.

Từ chủ trương được Bộ Chính trị thống nhất vào tháng 7/2025, đến những công trường đồng loạt khởi động, rồi những ngôi trường từng bước hoàn thiện và mở cửa đón học sinh trong ngày khai giảng 5/9/2026, hành trình ấy cho thấy sức mạnh của sự thống nhất về nhận thức và quyết tâm trong hành động.

Tiếng trống khai giảng ở những ngôi trường mới nơi biên giới vì thế không chỉ mở đầu một năm học. Đó còn là tiếng trống của niềm tin, của khát vọng phát triển và của sự chăm lo cho tương lai từ những địa bàn xa xôi nhất của Tổ quốc.

Những ngôi trường ấy sẽ tiếp tục được hoàn thiện, mở rộng và nhân lên. Và từ mỗi lớp học nơi phên dậu đất nước, những ước mơ sẽ được gieo xuống, những thế hệ công dân mới sẽ trưởng thành, góp phần xây dựng quê hương, giữ gìn biên cương và đưa đất nước vững bước vào tương lai.