Nghệ sĩ nói gì về hát nhép? Đồng tình: Cấm!

Dù có không ít lý do được đưa ra để biện minh cho hát nhép, nhưng với những nghệ sĩ chân chính, những người đã bền bỉ rèn luyện giọng hát, đi lên bằng nội lực…  thì đó không chỉ là một lựa chọn kỹ thuật, mà là sự tổn thương đối với nghề nghiệp và giá trị của nghệ thuật.

Tại Hội nghị giao ban công tác văn hóa, văn nghệ Quý I năm 2026 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức, các ý kiến đều thống nhất cao: cần chấn chỉnh mạnh mẽ tình trạng hát nhép. Trong dòng chảy đó, những chia sẻ từ chính nghệ sĩ, những người đứng trên sân khấu mang đến góc nhìn trực diện, chân thành và nhiều trăn trở.

Hát nhép như dâng một bông hoa nhựa không sinh mệnh!

Ca sĩ Phạm Thu Hà - giọng ca bán cổ điển ví von hát nhép bằng một hình ảnh giàu tính biểu tượng: "Hát nhép giống như việc người nghệ sĩ mang đến một bông hoa nhựa mà vẫn gọi đó là dâng hiến cho đời. Nó có thể rực rỡ, hoàn hảo, nhưng vĩnh viễn không có sinh mệnh."

Theo chị, để đến được một đêm nhạc, khán giả đã bỏ ra thời gian, chi phí, và cả sự trân trọng. Khi người nghệ sĩ bước ra sân khấu nhưng chỉ "nhép môi" theo một bản thu sẵn, thì đó không còn là câu chuyện cầu toàn kỹ thuật, mà là sự bội tín với khán giả.

Dù thừa nhận trong một số tình huống bất khả kháng, như điều kiện thời tiết, không gian ngoài trời… việc sử dụng bản thu có thể là giải pháp an toàn, nhưng chị khẳng định: "Nếu đó trở thành thói quen hay lựa chọn làm nghề, tôi xin phép từ chối."

Chị sẵn sàng bước ra sân khấu với một giọng hát có thể chưa hoàn hảo, thậm chí có những sai sót nhỏ, nhưng là thật, còn hơn "đánh tráo cảm xúc bằng một bản thu hoàn hảo nhưng vô hồn".

Từ góc nhìn ấy, Phạm Thu Hà bày tỏ sự ủng hộ đối với việc thiết lập những quy chuẩn biểu diễn chặt chẽ hơn: "Đó là một tấm màng lọc cần thiết để trả lại sự tôn nghiêm cho thánh đường nghệ thuật và bảo vệ môi trường cống hiến cho những người làm nghề chân chính."

Với ca sĩ Đoàn Thúy Trang, người được biết đến qua ca khúc "Tình yêu màu nắng", câu chuyện hát nhép không chỉ nằm ở hình thức biểu diễn, mà còn liên quan đến bản chất của sự chân thực.

Theo chị, âm nhạc phải phản ánh đúng con người, tâm hồn và cách nghệ sĩ nhìn thế giới. Người nghệ sĩ không cần trở thành một ai khác, mà điều quan trọng là để khán giả nhận ra con người thật của mình qua từng sản phẩm và cách biểu diễn.

Trong một số trường hợp bất khả kháng, như vấn đề sức khỏe hay đặc thù chương trình… việc sử dụng playback có thể là giải pháp kỹ thuật. Bản thân chị cũng từng phải lựa chọn như vậy. Nhưng điều quan trọng, theo chị, là: "Lựa chọn đó đến từ đâu và với thái độ như thế nào."

Dẫu vậy, Đoàn Thúy Trang khẳng định, hát live vẫn là tiêu chuẩn lâu dài mà chị theo đuổi. Bởi suy cho cùng, sân khấu là nơi kết nối giữa nghệ sĩ và khán giả, và chính cách xây dựng "cầu nối" ấy sẽ phản ánh rõ nhất giá trị và sự tôn trọng mà nghệ sĩ dành cho công chúng.

Không thể hy sinh "phần nghe" cho "phần nhìn"

Ca sĩ, nhà báo Khôi Minh nhìn nhận vấn đề từ góc độ thị trường biểu diễn hiện nay. Theo anh, trong bối cảnh các sân khấu giải trí phát triển mạnh, có một thực tế đáng suy nghĩ: đôi khi "phần nghe" đang bị hy sinh để bù đắp cho "phần nhìn" - hiệu ứng ánh sáng, dàn dựng, vũ đạo.

Anh dẫn chứng, có những concert công khai chỉ khoảng 20% là hát thật, còn lại sử dụng âm thanh thu sẵn, đặc biệt ở các tiết mục sôi động. "Khán giả đến để nghe giọng hát của ca sĩ, thì kết nối phải đến từ biểu diễn trực tiếp, chứ không thể là những âm thanh đã thu sẵn."

Theo ca sĩ Khôi Minh, chủ trương hạn chế hát nhép là cần thiết, bởi nó tạo điều kiện cho những nghệ sĩ có thực lực được thể hiện và cống hiến trực tiếp trước công chúng. Đồng thời, trong quá trình phát triển công nghiệp biểu diễn, cần có sự cân nhắc hài hòa giữa yếu tố nghe và nhìn, nhưng giọng hát vẫn phải là trung tâm.

Ca sĩ trẻ Quỳnh Thi chia sẻ một góc nhìn rất rõ ràng: "Đã là ca sĩ thực lực thì luôn muốn hát thật, hát live. Chỉ khi đó mới thực sự thăng hoa."

Theo cô, hát live không chỉ là thể hiện kỹ năng, mà còn là cơ hội tạo nên những khoảnh khắc đặc biệt- những dấu mốc không thể lặp lại trong hành trình làm nghề. Cô thẳng thắn bày tỏ sự "dị ứng" với việc lạm dụng hát nhép trong một bộ phận ca sĩ trẻ hiện nay. Bởi âm nhạc, về bản chất, là cảm xúc thật và giọng hát thật. Dù chấp nhận rằng trong một số trường hợp đặc biệt, như yêu cầu vũ đạo nặng, điều kiện kỹ thuật hay lịch trình dày…  hát nhép có thể là giải pháp tạm thời, nhưng nếu trở thành thói quen, thì: "Rất khó để gọi đó là thực lực."

Theo Quỳnh Thi, một ca sĩ thực sự phải dám hát live, dám đối diện với cả rủi ro và sai sót. Chính những điều đó mới tạo nên sự chân thật và kết nối lâu dài với khán giả.

Ở vị trí vừa là ca sĩ, vừa là giám đốc âm nhạc nhiều chương trình nghệ thuật, Vương Long đưa ra cái nhìn cân bằng hơn. Theo anh, trong một số chương trình lớn, đặc biệt liên quan đến yếu tố chính trị hoặc yêu cầu kỹ thuật cao, việc sử dụng bản thu sẵn có thể giúp đảm bảo chất lượng, tính an toàn và kiểm soát nội dung. Tuy nhiên, với các liveshow quy mô nhỏ, mang tính cá nhân, anh cho rằng:

"Chỉ hát live 100% mới mang lại cảm xúc trọn vẹn cho khán giả. Bởi họ đến vì yêu mến chính người nghệ sĩ đó."

Cùng quan điểm này, ca sĩ Mai Chi cho rằng trong những chương trình chính luận lớn, việc sử dụng bản thu có thể giúp đảm bảo chất lượng âm thanh, tránh rủi ro và giúp đạo diễn kiểm soát tốt hơn. Tuy nhiên, điều đó không thay thế được giá trị của những không gian biểu diễn chuẩn mực - nơi nghệ sĩ thể hiện bản lĩnh qua hát live.

Giữa thời đại AI: "Hát live là khoảnh khắc thật không thể lặp lại"

NSƯT Cao Ngọc Ánh, người đứng sau hàng loạt những vở nhạc kịch Việt Nam ấn tượng, nơi sân khấu live được tôn trọng tuyệt đối lại đưa ra một liên tưởng đáng suy ngẫm khi đặt hát nhép trong bối cảnh công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo. AI ngày nay có thể tạo ra những giọng hát gần như hoàn hảo: cao độ chuẩn, nhịp phách chính xác, màu giọng được "thiết kế" tinh vi. Nhưng điều mà công nghệ chưa thể thay thế chính là khoảnh khắc cảm xúc sống.

Đó là khi người nghệ sĩ đứng trên sân khấu: Một câu ngân run nhẹ vì xúc động, một nhịp lơi kéo dài vì đang "sống" trong ca từ hay những sai số nhỏ nhưng mang dấu vết của con người.

Theo bà, chính những điều "không hoàn hảo" ấy lại là dấu hiệu của sự thật. Hát nhép, vì thế, tạo ra một nghịch lý: sử dụng giọng hát thật, nhưng loại bỏ yếu tố làm nên giá trị của con người trên sân khấu - tính hiện hữu và cảm xúc trực tiếp.

"Một nghệ sĩ hát live, dù không hoàn hảo, vẫn là một cuộc đối thoại sống. Còn hát nhép, về bản chất, là sự phát lại."

Nếu AI là một "cỗ máy hát hoàn hảo nhưng vô cảm", thì hát nhép, theo cách nào đó, đang đẩy người nghệ sĩ tiến gần hơn về phía đó - trở thành một công cụ phát lại chính mình.

Từ nhiều góc nhìn khác nhau, điểm chung trong chia sẻ của các nghệ sĩ là sự thống nhất về một giá trị cốt lõi: nghệ thuật phải là thật. Khán giả không chỉ đến để nghe một bài hát đúng, mà để chứng kiến một khoảnh khắc sống - nơi cảm xúc được truyền tải trực tiếp, không qua lớp lọc. Và cũng chính ở đó, nghệ thuật mới thực sự chạm đến trái tim con người.

Chấn chỉnh hát nhép, vì thế, không chỉ là câu chuyện quản lý. Đó là hành trình trả lại phẩm giá cho nghề nghiệp, trả lại niềm tin cho khán giả, và trả lại linh hồn cho sân khấu.