Ngày 7/5/2026, Diễn đàn Bản quyền Việt Nam – Hàn Quốc với chủ đề "Ngành công nghiệp nội dung và bảo vệ bản quyền trong thời đại số và AI" đã chính thức khai mạc tại Hà Nội.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định nghĩa mọi quy tắc sáng tạo, sự kiện không chỉ là nơi chia sẻ chính sách mà còn khẳng định một tầm nhìn chiến lược: Bản quyền không còn là rào cản pháp lý thuần túy, mà là nền tảng sống còn để bảo vệ chủ quyền số và thúc đẩy giá trị kinh tế bền vững
Hạ tầng thiết yếu và bước ngoặt pháp lý
Phát biểu tại diễn đàn, ông Trần Hoàng, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam) nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ thống bảo hộ: "Trong kỷ nguyên mới, bản quyền vượt lên vai trò công cụ pháp lý thông thường, chính thức trở thành hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế sáng tạo. Khi nội dung có thể được tạo ra, sao chép và lan tỏa với tốc độ gần như tức thời, giá trị của quyền tác giả, quyền liên quan càng cần được bảo vệ một cách hiệu quả, minh bạch và thích ứng với công nghệ".
Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Việt Nam Trần Hoàng phát biểu khai mạc Diễn đàn
Làm rõ hơn về bước ngoặt pháp lý, bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, đã trình bày những điểm cốt lõi của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) năm 2025 (chính thức có hiệu lực từ 01/4/2026) cùng Nghị định 134/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 06/4/2026). Các quy định mới này bước đầu tiếp cận và giải quyết những vấn đề phức tạp trong kỷ nguyên AI, điển hình như việc phát sinh, xác lập quyền đối với các tác phẩm được tạo ra từ hệ thống trí tuệ nhân tạo.
Bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả
Bên cạnh đó, việc mở rộng đối tượng bảo hộ quyền liên quan, bao gồm "tín hiệu cáp mang chương trình được mã hóa", cũng được bổ sung nhằm thực thi các cam kết quốc tế (CPTPP, EVFTA). Bà Oanh khẳng định quan điểm quản lý mới: "Chủ quản nền tảng số phải có trách nhiệm triển khai các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng".
Đặc biệt, nền tảng thể chế này bám sát Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045 (đã được phê duyệt theo Quyết định số 2486/QĐ-TTg ngày 14/11/2025).
Bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả trình bày tham luận tại Diễn đàn
Công nghệ AI: Từ "kẻ thách thức" thành "người gác đền"
Nếu phía Việt Nam tập trung vào hành lang pháp lý, thì các chuyên gia Hàn Quốc đã mang đến những giải pháp công nghệ thực tiễn.
Ông Chung Seung Pil, Trưởng phòng Kỹ thuật thông tin thuộc Cơ quan bảo vệ bản quyền Hàn Quốc, đã giới thiệu "Hệ thống phòng chống vi phạm bản quyền tích hợp" dựa trên Big Data và AI.
Hệ thống này đã trải qua quá trình tiến hóa từ việc xây dựng nền tảng năm 2022 đến tối ưu hóa Big Data năm 2023 và hiện đang hướng tới AI tạo sinh vào năm 2026.
Ông Pil phân tích, các kênh lưu thông bản sao trái phép hiện nay rất phức tạp, từ Webhard, Torrent đến Webtoon, YouTube và mạng xã hội.
Ông Chung Seung Pil, Trưởng phòng kỹ thuật thông tin, Cơ quan bảo vệ bản quyền Hàn Quốc trình bày tham luận tại Diễn đàn
"Chúng tôi sử dụng các mô hình học máy để tự động phát hiện và phân loại các trang web vi phạm với độ chính xác vượt trội. Nếu trước đây hệ thống có thể nhầm lẫn giữa nội dung hợp pháp và bất hợp pháp, thì sau khi được huấn luyện bằng AI, khả năng truy vết và xác định vi phạm gần như tuyệt đối", ông Chung Seung Pil khẳng định qua các minh chứng về việc quét nội dung trên Telegram và các trang phim lậu.
Hệ thống của Hàn Quốc không chỉ giám sát mà còn tự động tạo hơn 8 loại báo cáo bằng chứng, giúp đẩy nhanh quy trình xử lý vi phạm từ 8 bước lên 19 bước chi tiết.
Ảnh: Slide của ông Choi Seung Hoon, Trưởng phòng Chính sách thuộc Hiệp hội công nghiệp game Hàn Quốc
Đi sâu vào một lĩnh vực mũi nhọn, ông Choi Seung Hoon, Trưởng phòng Chính sách thuộc Hiệp hội công nghiệp game Hàn Quốc, chia sẻ về giá trị của sở hữu trí tuệ (IP).
Rút kinh nghiệm từ bài học "hiệu ứng Boomerang" tại thị trường nước ngoài trong quá khứ, ông đề xuất một mô hình hợp tác đa chiều với Việt Nam: hướng tới việc xây dựng một 'hệ sinh thái chung'. Trong đó, IP game Hàn Quốc là nhiên liệu, và nền tảng sản xuất năng động của Việt Nam là động cơ".
Ảnh chụp từ slide của ông Choi Seung Hoon
Hướng tới tương lai: Liên minh "Co-production"
Tại diễn đàn, các bên đã đạt được đồng thuận về một lộ trình hợp tác chiến lược. Thay vì chỉ nhập khẩu game, Việt Nam đề xuất mô hình "Cùng sản xuất" (Co-production) và chuyển giao công nghệ với các đối tác Hàn Quốc.
Để hiện thực hóa tầm nhìn đưa Việt Nam trở thành trung tâm game của Đông Nam Á, các chuyên gia đã đưa ra hai kiến nghị trọng tâm:
Hoàn thiện khung pháp lý: Nghiên cứu và xác lập chế độ pháp lý đối với "tài sản số" trong trò chơi điện tử để làm cơ sở bảo hộ quyền hiệu quả.
Phối hợp liên ngành: Thiết lập cơ chế giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước để ngăn chặn dòng tiền thanh toán cho các dịch vụ lậu xuyên biên giới.
Kết luận diễn đàn, thông điệp chung được đưa ra là: "Hợp tác bền vững dựa trên sự tôn trọng giá trị trí tuệ". Với sự kết hợp giữa năng lực hoạch định của Hàn Quốc và năng lực thực thi mạnh mẽ của Việt Nam, một liên minh game lấy IP làm trung tâm sẽ không chỉ dừng lại ở châu Á mà còn vươn tầm ảnh hưởng ra thế giới.
