Lắng nghe "tiếng vọng" từ hiện vật văn hóa Đông Sơn

Ngày 27/1, tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh (phường Sài Gòn) diễn ra Lễ khai mạc trưng bày chuyên đề "Đồng Vọng". Sự kiện do Bảo tàng Lịch sử Thành phố phối hợp với Bảo tàng Gốm Thời dựng nước cùng hai sưu tập tư nhân Lâm Bảo Ngọc và Mai Sĩ Tất Thắng tổ chức.

Trưng bày giới thiệu đến công chúng hơn 150 hiện vật tiêu biểu thuộc nền văn hóa Đông Sơn. Các hiện vật được tuyển chọn và sắp xếp theo 5 nhóm chủ đề. Cụ thể, nhóm chủ đề "Đồ gốm thời Đông Sơn" giới thiệu các hiện vật như bát, bình, chậu, dấu in hoa văn… thuộc các giai đoạn Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun và Hoa Lộc. Nhóm chủ đề "Vẻ đẹp con người Đông Sơn" phản ánh đời sống tinh thần, quan niệm thẩm mỹ và sự phân tầng xã hội thông qua các loại trang sức như vòng tay, khuyên tai, trâm cài tóc, hạt chuỗi. Còn nhóm chủ đề "Nhịp sống lao động" trưng bày các hiện vật gắn với nền nông nghiệp lúa nước như rìu, lưỡi cày, đồ đựng…

Trong khi đó, nhóm chủ đề "Sức mạnh thời đại" giới thiệu hai loại hình vũ khí của cư dân Đông Sơn, gồm vũ khí đánh gần như dao găm, rìu chiến và vũ khí đánh xa như mũi giáo, mũi lao, mũi tên. Nhóm chủ đề "Âm vang tín ngưỡng" làm nổi bật vai trò đặc biệt của trống đồng trong đời sống tinh thần và tín ngưỡng của cư dân Đông Sơn.

Tại buổi lễ, ông Hoàng Anh Tuấn, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng việc tổ chức trưng bày "Đồng Vọng" vào tháng đầu tiên của năm mới mang ý nghĩa đặc biệt. Đây là thời điểm con người nhìn lại, chiêm nghiệm và hướng tới những giá trị bền vững cho tương lai. Trong dòng chảy hối hả của xã hội hiện đại, việc lắng nghe "tiếng vọng" của quá khứ giúp mỗi người thêm trân trọng cội nguồn, củng cố bản sắc và nuôi dưỡng nền tảng văn hóa cho sự phát triển bền vững. Trưng bày không chỉ là một hoạt động chuyên môn, mà còn là một thông điệp văn hóa đầu năm, gửi gắm khát vọng gìn giữ và tiếp nối di sản. Thông qua các hiện vật được giới thiệu, Ban Tổ chức mong muốn tôn vinh những giá trị bền vững của di sản văn hóa, khơi dậy niềm tự hào lịch sử, nâng cao ý thức bảo tồn và lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc trong cộng đồng.

Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, một điểm nhấn quan trọng của trưng bày "Đồng Vọng" là ý nghĩa xã hội hóa di sản văn hóa. Di sản không bị giới hạn bởi không gian địa lý, cũng không thuộc riêng một vùng miền hay một chủ thể sở hữu nào, mà có sức lan tỏa mạnh mẽ, vượt qua các ranh giới để kết nối con người bằng niềm đam mê, trách nhiệm và tình yêu đối với lịch sử dân tộc. Sự tham gia tích cực của các nhà sưu tập tư nhân và các thiết chế ngoài công lập trong trưng bày lần này góp phần làm phong phú nội dung, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của xã hội hóa trong công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa.

Đến tham quan trưng bày, đông đảo công chúng trong đó có cả người nước ngoài bày tỏ ấn tượng trước giá trị lịch sử và chiều sâu văn hóa của các hiện vật Đông Sơn. Ông Michael Miller, du khách đến từ Pháp cho rằng, trưng bày được tổ chức khoa học, giúp người xem dễ theo dõi, tìm hiểu về đời sống, tín ngưỡng và trình độ kỹ thuật của người Việt thời xưa. Ông ấn tượng với hiện vật trống đồng vì nó cho thấy một nền văn hóa phát triển và giàu bản sắc.

Trưng bày chuyên đề mở cửa phục vụ công chúng đến ngày 31/3/2026 tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh (số 2 Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Sài Gòn).