Ký ức Hiroshima & tấm HCV đầu tiên của thể thao Việt Nam trên đấu trường ASIAD

Ba mươi hai năm trước, giữa Hiroshima, một võ sĩ Việt Nam đã tạo nên một khoảnh khắc đẹp đẽ trên đấu trường thể thao châu Á. Trần Quang Hạ bất ngờ đánh bại đối thủ Indonesia trong trận chung kết taekwondo hạng 58kg để mang về tấm HCV ASIAD đầu tiên trong lịch sử thể thao Việt Nam. Một chiến thắng tưởng như ngoài sức tưởng tượng, nhưng từ đó đã mở ra một chương mới cho thể thao nước nhà.

Khi tấm HCV vẫn còn là điều không ai dám nghĩ tới

Hiroshima năm 1994, Đoàn thể thao Việt Nam đến Nhật Bản dự ASIAD lần thứ 12 với tâm thế của một nền thể thao đang trên hành trình tìm vị thế. Mục tiêu khi ấy không phải là những tấm HCV châu lục. Với Việt Nam, việc cạnh tranh huy chương ở một đấu trường quy tụ những cường quốc thể thao hàng đầu châu Á đã là thử thách rất lớn.

Bởi vậy, gần như chẳng ai nghĩ đến kịch bản Việt Nam sẽ có một nhà vô địch ASIAD.

Ngay cả Trần Quang Hạ cũng không nghĩ đến điều đó. Hạng cân 58kg nam của taekwondo khi ấy quy tụ những võ sĩ mạnh của châu Á. Hạ bước vào giải đấu với hành trang không phải một bảng thành tích khiến người ta phải dè chừng. Chỉ chưa đầy một năm trước, anh còn thất bại tại SEA Games 1993 ở Singapore.

Nhưng chính từ cú ngã đó, một Trần Quang Hạ khác đã xuất hiện. Trong quá trình chuẩn bị cho ASIAD 1994, Hạ miệt mài tập luyện. HLV Trương Ngọc Để khi ấy đóng vai trò quan trọng trong việc giúp võ sĩ của mình thay đổi đòn thế, đồng thời quan tâm đặc biệt đến yếu tố tâm lý.

Taekwondo là môn thể thao mà một khoảnh khắc có thể quyết định tất cả. Một đòn đánh chính xác có thể thay đổi cục diện trận đấu; một thoáng mất bình tĩnh có thể khiến nhiều năm tập luyện đổ xuống sàn đấu.

Khoảnh khắc lịch sử

Với Trần Quang Hạ, bài toán lớn nhất không chỉ nằm ở kỹ thuật, mà còn là niềm tin. Sau thất bại tại Singapore, anh bước vào Hiroshima không mang theo kỳ vọng quá lớn. Khi thắng những trận đầu tiên, niềm tin mới dần xuất hiện. 

"Không ít người tưởng tôi chịu sức ép căng thẳng lắm khi bước vào trận chung kết taekwondo hạng 58kg ASIAD 1994. Nhưng thực tế, tôi thoải mái lắm", Trần Quang Hạ sau này nhớ lại.

Sự thoải mái ấy không phải là chủ quan. Nó đến từ việc Trần Quang Hạ hiểu rằng mình đã đi xa hơn rất nhiều so với những gì bản thân và cả đoàn thể thao Việt Nam từng nghĩ. Vào đến trận tranh HCV đã là một kỳ tích. Phần còn lại, anh chỉ cần thi đấu bằng tất cả những gì mình có. "Trong đầu tôi chỉ suy nghĩ cố gắng đánh thật tốt bằng tất cả những gì mình đã tích lũy được sau bao năm tập luyện, thi đấu, sao cho không phải hối tiếc gì thôi", anh nói.

Đối thủ của Trần Quang Hạ ở trận chung kết là võ sĩ người Indonesia. Và Trần Quang Hạ đã giành chiến thắng với tỷ số 4-2. Khoảnh khắc Trần Quang Hạ giành chiến thắng cũng là lúc một cánh cửa lịch sử mở ra. Trần Quang Hạ trở thành VĐV Việt Nam đầu tiên giành HCV tại một kỳ ASIAD.

Với Trần Quang Hạ, chiến thắng ấy không chỉ thuộc về riêng anh. Trong ký ức của người võ sĩ, niềm vui lớn nhất là khoảnh khắc đứng trên bục cao nhất, nghe tên Việt Nam được xướng lên giữa đấu trường châu lục.

Nhưng ý nghĩa của tấm HCV còn lớn hơn rất nhiều. Nó chứng minh rằng thể thao Việt Nam có thể cạnh tranh và chiến thắng ở cấp độ châu Á. Nó gieo niềm tin cho những thế hệ phía sau. Và quan trọng hơn, nó tạo ra một điểm tựa tinh thần cho cả nền thể thao. 

Ba mươi hai năm đã trôi qua kể từ ngày Trần Quang Hạ bước lên bục cao nhất ở Hiroshima. Một thế hệ mới đã trưởng thành. Thể thao Việt Nam hôm nay đã khác rất nhiều so với năm 1994. Các VĐV được đầu tư tốt hơn, chuyên nghiệp hơn; những mục tiêu tại đấu trường châu lục cũng không còn xa vời như trước.

Nhưng giá trị của tấm HCV Hiroshima không vì thế mà nhỏ đi. Ngược lại, càng nhìn từ hiện tại về quá khứ, người ta càng thấy rõ ý nghĩa của khoảnh khắc ấy. Nhưng một võ sĩ từng thất bại ở SEA Games đã bước lên thảm đấu, chiến đấu bằng tất cả những gì mình có và tạo nên điều mà chính anh cũng không dám nghĩ tới. Đó là bản chất đẹp nhất của thể thao. Không phải lúc nào người được kỳ vọng nhất cũng chiến thắng. Không phải thất bại hôm qua quyết định ngày mai.