Hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Khoa Nhạc Jazz tổ chức chuỗi hoạt động nghệ thuật, học thuật và giao lưu quốc tế Jazz & Friends - Hội tụ và lan tỏa diễn ra từ 9/10 - 6/11 tại 77 Hào Nam, Hà Nội.
Không chỉ quy tụ nhiều thế hệ nghệ sĩ Jazz Việt Nam và quốc tế, chuỗi chương trình còn đặt ra câu chuyện về đào tạo, sáng tạo và hành trình tìm kiếm một ngôn ngữ Jazz mang bản sắc Việt Nam.
Chuỗi sự kiện từ học thuật đến sân khấu
Chuỗi “Jazz & Friends – Hội tụ và lan tỏa” gồm Hòa nhạc Jazz & Friends IX -Youth - Sắc Việt; Hội thảo quốc tế Nhạc Jazz và Công nghệ âm nhạc; công bố cuốn sách Tác giả - Tác phẩm Jazz Việt 2026 và Hòa nhạc Jazz & Friends X - Jazz Việt: Hội tụ và lan tỏa. Trong đó, Jazz & Friends X được xác định là hoạt động trung tâm của toàn bộ chuỗi chương trình.
Mở đầu chuỗi hoạt động, Jazz & Friends IX - Youth - Sắc Việt diễn ra tối 9/10 tại Phòng Hòa nhạc nhỏ của Học viện, dành cho học sinh, sinh viên Khoa Nhạc Jazz. Lấy cảm hứng từ văn hóa và âm nhạc Việt Nam, chương trình khai thác sự giao thoa giữa Jazz và chất liệu âm nhạc truyền thống, đồng thời tạo không gian để những người trẻ đang được đào tạo tại Khoa thể hiện tiếng nói nghệ thuật của mình.
Chương trình Jazz & Friends IX - Youth - Sắc Việt miễn phí vé vào cửa sẽ mở màn chuỗi sự kiện vào tối 9/10
Ngày 5/11, Hội thảo quốc tế Nhạc Jazz và Công nghệ âm nhạc tập trung trao đổi về đào tạo Jazz chuyên nghiệp, sáng tạo và biểu diễn trong bối cảnh hội nhập quốc tế, bản sắc Jazz Việt Nam cũng như những khả năng ứng dụng công nghệ trong sáng tác, biểu diễn và đào tạo. Theo TS Nguyễn Hiền Đức, hội thảo cũng là cơ hội tăng cường kết nối giữa chuyên gia công nghệ, nhà giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động đào tạo, nghiên cứu và biểu diễn Jazz.
Cùng với hoạt động biểu diễn và học thuật, cuốn sách Tác giả – Tác phẩm Jazz Việt 2026 được công bố nhằm hệ thống hóa, lưu giữ và giới thiệu tư liệu về các tác giả, nghệ sĩ và tác phẩm Jazz Việt Nam, tạo nguồn tham khảo cho nghiên cứu, giảng dạy và thực hành Jazz.
Cùng với cuốn sách "Tác giả - tác phẩm Jazz Việt" vừa ra mắt, hội thảo quốc tế" Nhạc Jazz và công nghệ âm nhạc" sẽ là hoạt động chuyên môn sâu nằm trong chuỗi các sự kiện
Điểm hội tụ của chuỗi hoạt động là Hòa nhạc Jazz & Friends X, diễn ra tối 6/11 tại Phòng Hòa nhạc lớn, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Chương trình quy tụ gần 100 nghệ sĩ, với sự tham gia của các nghệ sĩ Việt Nam cùng nghệ sĩ, chuyên gia đến từ Hoa Kỳ, Anh, Thụy Điển, Na Uy.
Jazz & Friends X đồng thời đánh dấu những thử nghiệm mới trong hành trình của chuỗi hòa nhạc. Lần đầu tiên, Jazz & Friends mở rộng sang lĩnh vực công nghệ âm nhạc và Live Electronics với sự tham gia của các nghệ sĩ, chuyên gia quốc tế. Một điểm nhấn khác là Jazz được sáng tác và trình diễn cùng dàn nhạc giao hưởng thính phòng, trên nền chất liệu âm nhạc truyền thống Việt Nam.
Trong đó, các tác phẩm như Cội, Sông biển nước Nam khai thác sự kết hợp giữa Jazz, dàn dây giao hưởng và chất liệu dân gian. Theo nghệ sĩ Quyền Thiện Đắc, việc sử dụng chất liệu dân gian để hình thành tiếng nói Jazz Việt là con đường mà các thế hệ nghệ sĩ đi trước đã theo đuổi và nay đang được thế hệ trẻ tiếp nối.
Ở góc độ tổng thể, nghệ sĩ Hoàng Xuân Tùng cho rằng tinh thần “hội tụ” của chương trình nằm ở hành trình Jazz đi qua nhiều vùng văn hóa trên thế giới, tiếp nhận những chất liệu khác nhau và hình thành nhiều nhánh nghệ thuật, còn yếu tố “lan tỏa” là khi Jazz đến Việt Nam, được đưa vào đào tạo tại Học viện và tiếp tục truyền sang các thế hệ nghệ sĩ mới, trong đó chất liệu âm nhạc dân gian Việt Nam trở thành một phần của quá trình sáng tạo.
Điểm nhấn của khoa Jazz chính là đêm "Jazz & Friends" lần thứ 10
Từ đào tạo đến bản sắc Jazz Việt
Đằng sau chuỗi chương trình là một hành trình dài hơn của việc đào tạo Jazz tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Khoa Nhạc Jazz được thành lập năm 2013 - là khoa non trẻ nhất trong hệ thống các khoa ở Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Theo định hướng của Học viện, hoạt động của Khoa gắn đào tạo với nghiên cứu, sáng tạo, biểu diễn và hội nhập quốc tế.
Theo TS Nguyễn Tiến Mạnh, Trưởng Khoa Nhạc Jazz, hiện Khoa có khoảng 180 học sinh, sinh viên ở các hệ đào tạo mỗi năm. Từ môi trường này đã trưởng thành nhiều nghệ sĩ đang hoạt động trong đời sống âm nhạc, trong đó có Nguyễn Hữu Vượng, Lương Việt Tú, Nguyễn Đức Hải Phong. Chính ba cựu sinh viên này trở lại Jazz & Friends X trong vai trò giám đốc âm nhạc, tạo nên một cuộc gặp gỡ giữa nhiều thế hệ được đào tạo từ khoa.
TS Nguyễn Tiến Mạnh, Trưởng Khoa Nhạc Jazz, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam chia sẻ tại buổi giới thiệu về hoạt động của Khoa Nhạc Jazz trong những ngày kỉ niệm 70 năm của HVANQG
Sự trở lại ấy cũng cho thấy ảnh hưởng của đào tạo Jazz không chỉ giới hạn trong chính lĩnh vực Jazz. Nhạc sĩ Nguyễn Hữu Vượng, sau nhiều năm hoạt động trong thị trường âm nhạc, nhìn nhận Jazz vẫn là “cái gốc” trong con đường nghề nghiệp của mình. Với anh, Jazz & Friends là dịp trở lại trường và đóng góp những gì đã được học từ môi trường này.
Theo Học viện, sự gia tăng người học cùng sự hiện diện của các nghệ sĩ trưởng thành từ khoa Jazz trong nhiều hoạt động nghệ thuật trong nước và giao lưu quốc tế được xem là những chỉ dấu cho nhu cầu xã hội và khả năng phát triển của Jazz. Trong giai đoạn tới, Học viện cũng đặt kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện các chuyên ngành còn thiếu, trong đó có thanh nhạc Jazz.
Câu chuyện đào tạo và hình thành các thế hệ nghệ sĩ Jazz cũng đang được đặt trong yêu cầu rộng hơn về phát triển nguồn nhân lực văn hóa, nghệ thuật trong giai đoạn mới. Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định phát triển nguồn nhân lực văn hóa, nghệ thuật chất lượng cao là một trong những nhiệm vụ quan trọng, đồng thời đặt yêu cầu phát huy bản sắc dân tộc, năng lực sáng tạo và khả năng hội nhập quốc tế.
Từ đây, vấn đề đặt ra là bên cạnh việc đào tạo thêm nghệ sĩ Jazz, nghệ sĩ Việt Nam sẽ nói gì bằng ngôn ngữ Jazz.
Nghệ sĩ Quyền Thiện Đắc nhìn nhận Jazz Việt Nam dù đã có nhiều thế hệ nghệ sĩ trưởng thành nhưng về lịch sử phát triển vẫn đi sau thế giới. Theo anh, việc tìm đến “ngôn ngữ bản địa”, khai thác tính dân gian chính là một hướng đi để nghệ sĩ Việt Nam tạo dựng tiếng nói riêng thay vì chỉ tiếp nhận và tái hiện những trường phái Jazz của Mỹ hay châu Âu.
Nghệ sĩ, nhà phê bình lý luận nhạc Jazz thế giới Paul Zetter (Vương quốc Anh) nhận định Việt Nam hiện tại đang được xây dựng trên nền tảng nhạc Jazz hết sức mạnh và đó là một trong những yếu tố quyết định tương lai của nhạc Jazz ở Việt Nam
Quan điểm này gặp gỡ với nhận định của nghệ sĩ, nhà phê bình Jazz người Anh Paul Zetter. Sau nhiều năm quan sát, ông Paul Zetter. đánh giá khoa Nhạc Jazz đã có bước phát triển đáng kể về đào tạo. Nhưng theo nhà phê bình âm nhạc, yếu tố quan trọng để khẳng định Jazz Việt Nam trên bản đồ thế giới không chỉ nằm ở việc xây dựng chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, mà còn ở khả năng sử dụng ngôn ngữ Jazz để trở lại với cội nguồn và sáng tạo trên nền âm nhạc Việt Nam.
"Chỉ khi nào chúng ta lấy công cụ nhạc Jazz phục vụ, đào sâu lại cội nguồn và có sự sáng tạo trên nền âm nhạc Việt Nam, ví dụ âm nhạc truyền thống Việt Nam, đó là một trong những điều khẳng định nhạc Jazz Việt Nam trên bản đồ thế giới" - ông Paul Zetter khẳng định.
Với những chia sẻ của các chuyên gia, câu chuyện của Jazz Việt cho thấy hành trình này sẽ không chỉ nằm ở việc tiếp nhận và làm chủ một thể loại âm nhạc có nguồn gốc từ bên ngoài, mà còn ở khả năng chuyển hóa những gì được đào tạo, tiếp thu thành sáng tạo của chính mình. Và đó cũng là hướng đi đang được các thế hệ nghệ sĩ trưởng thành từ môi trường đào tạo của Học viện tiếp tục tìm kiếm.
