Họa sĩ Thiên Hải: 'Độc nhất vô nhị' với lối họa tranh từ vàng 9999

Bộ tranh họa vàng 113 tác phẩm từng được xác lập kỷ lục thế giới 

Vào tháng 9/2025, tại Hội ngộ Kỷ lục gia lần thứ 54 tại TP.HCM, họa sĩ Thiên Hải được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) trao bằng xác lập Kỷ lục Việt Nam, đồng thời được Liên minh Kỷ lục Thế giới (World Kings) vinh danh Kỷ lục Thế giới với bộ sưu tập 113 bức tranh họa vàng trên vóc kim loại với số lượng nhiều nhất hiện nay.

Khác với các phương pháp dát vàng hay mạ vàng truyền thống, họa sĩ Thiên Hải là người tiên phong sử dụng vàng ở dạng bột và dạng lỏng, kết hợp với nhiệt độ cao từ đèn khò để "vẽ" trực tiếp lên bề mặt kim loại.

Họa sĩ Thiên Hải: Mình là người đam mê về vàng, đã nghiên cứu về vàng từ 2010. Năm 2014 mình đã nhận được danh hiệu Đôi bàn tay vàng Việt Nam. Năm 2020 là nghệ nhân quốc gia về vàng. Về kỹ thuật mình chuyển hóa vàng từ thể rắn sang thể lỏng, rồi sang thể bột. Vẽ trên bề mặt kim loại qua nhiệt độ để chuyển hóa vàng thành các sắc độ đậm, nhạt, sáng, tối.

Nhà phê bình mỹ thuật Mai Thị Ngọc Oanh, Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam: Mọi người muốn bình an, thư thái tâm hồn thì xem tranh của Thiên Hải. Thiên Hải đã tìm được con đường riêng của mình, họa vàng trên đồng, dùng vàng làm ngôn ngữ, sáng tạo đậm – nhạt – tối – sáng cũng chỉ là vàng. Tranh của Hải mang tính chất tâm linh và đi vào lòng người. Hải không học ở đâu, tự mày mò, tự sáng tác, thực sự là rất yêu nghề.

Bộ sưu tập 113 bức tranh họa vàng của Thiên Hải trải rộng trên nhiều chủ đề: tôn giáo, phong thủy, phong cảnh, mã đáo thành công, cùng nhiều đề tài phản ánh tinh thần hướng thiện và niềm tin và giá trị vĩnh hằng. Mỗi bức tranh của anh như một thế giới riêng: có bức tĩnh lặng, thiêng liêng; có bức mạnh mẽ; có bức chan hòa hoặc mang ý niệm cát tường, cho thấy sự đa dạng trong cách khai thác chất liệu và bố cục. Ở đây, giá trị thẩm mỹ được đặt vào vị trí trọng tâm, vượt lên sự đắt giá của chất liệu, tạo nên chiều sâu và sức hấp dẫn cho bộ tranh.

Họa sĩ Thiên Hải: Để quá trình ra một tác phẩm phải qua 53 lớp vàng, thời gian 3-6 tháng mới ra một tác phẩm. Những bước vào vàng trong 53 lần, mà chỉ một lần lỗi thôi là bức tranh ấy có thể bị hỏng, bị cháy.

Họa sĩ Hoàng Nghĩa Hiệp, nguyên giảng viên Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội: Rõ ràng, tác giả đã phải nghiên cứu rất lâu và thực hành rất nhiều, dùng thủ pháp, dùng biện pháp, dùng công cụ, đó là một phương tiện để truyền đạt, tinh thần truyền đạt bức tranh. Và đó là một sự rèn luyện rất khổ luyện. Và công cụ đó được thể hiện một cách tuyệt vời trên giá trị vàng như thế này.

Các chuyên gia mỹ thuật đánh giá, từ kỹ thuật xử lý đến định hướng thẩm mỹ, tư duy nghệ thuật của Thiên Hải đều khác lạ so với dòng tranh truyền thống. Khả năng ứng dụng vàng trong hội họa của Thiên Hải là một hướng đi mới, mở ra con đường riêng giúp anh tạo dấu ấn khác biệt.

Họa sĩ Thiên Hải: Hàng chục tác phẩm vẽ về cuộc đời Đức Phật Thích Ca, muốn mang đến cho mọi người giá trị văn hóa và di sản Việt Nam, và vẽ lại tích cuộc đời của Đức Phật. Mình mong muốn giữ lại thành di sản cho mình và cho quốc gia.

Nhà phê bình mỹ thuật Mai Thị Ngọc Oanh, Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam: Thiên Hải là một trường hợp đặc biệt. Tranh của anh vẽ bằng chất liệu vàng, dùng vàng là một chất liệu trong sáng tác hội họa. Ở Việt Nam chưa có ai làm, và tranh của anh chắc không có ai đủ khả năng để chép lại. Bây giờ tranh giả tranh nhái rất ghê nhưng tranh của Thiên Hải không thể nào mà chép được. Vì ngoài kỹ thuật họa vàng đó, anh đã nghiên cứu mấy chục năm, ở Việt Nam là người duy nhất, và trên thế giới tôi nghĩ có thể cũng chỉ một mình anh.

Họa sĩ Hoàng Nghĩa Hiệp, nguyên giảng viên Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội: Và giữ được tinh thần châu Á. Khi thế giới phẳng, thế giới mở, trào lưu của phương Tây tràn vào, rất nhiều họa sĩ ảnh hưởng của phương Tây, thì họa sĩ này với cách thể hiện của mình, trên chất liệu vàng, đã đi đến giá trị châu Á thuần khiết. Giá trị Việt, giá trị thiền, và chúng ta nhìn ở đây chúng ta thấy có chúng ta trong đó. Chúng ta thấy không bị lạc khi văn hóa pha tạp của phương Tây cũng như của phương Bắc tràn xuống. Và đó là sự thành công rất lớn của tác giả.

Họa sĩ Thiên Hải sinh năm 1981, anh dành hơn 20 năm để nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện kỹ thuật vàng trên kim loại. Tháng 12/2025, anh tổ chức triển lãm "Họa vàng khai sáng" tại Hà Nội, như một dịp tổng kết quá trình lao động nghệ thuật miệt mài, bền bỉ nhiều năm qua, mở ra cách tiếp cận mới với công chúng đối với hội họa sử dụng chất liệu kim loại trong mỹ thuật Việt Nam. Họa sĩ Thiên Hải đã định hình một ngôn ngữ thể hiện mới, một dòng tranh hoàn toàn mới – nơi vàng trở thành "mực sống" kể câu chuyện về tâm linh, văn hóa và triết lý sống của người Việt../.