Đột phá theo Nghị quyết 57: Tạo nền tảng phát triển xã hội số toàn diện

Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, chuyển đổi số đã trở thành nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị. 

Nhiều giải pháp nhằm nâng cao kỹ năng số cho người dân được thực hiện, phong trào "Bình dân học vụ số" được lan tỏa, góp phần thu hẹp khoảng cách số, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng chính quyền số và xã hội số bền vững.

Người dân là trung tâm của quá trình chuyển đổi số

Sau hơn một thập kỷ vận hành và không ngừng hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác khai thác, tra cứu văn bản quy phạm pháp luật trên môi trường số, ngày 23/4, Bộ Tư pháp đã khai trương Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (phiên bản mới).

Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (phiên bản mới) được tái cấu trúc toàn diện, quản lý chi tiết đến từng điều, khoản, điểm. Đặc biệt, toàn bộ dữ liệu hiện nay được thể hiện theo đúng chuẩn ngôn ngữ chung của các hệ thống pháp luật tiên tiến thế giới, giúp hệ thống không chỉ là kho lưu trữ, mà còn có khả năng kết nối liên thông với các nền tảng số khác. Nhờ đó, nội dung văn bản được chuyển thành "dữ liệu có cấu trúc", cho phép hệ thống máy đọc, hiểu và xử lý tự động. Đáng chú ý, lần đầu tiên, trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng sâu rộng, giúp cho việc biên tập bảo đảm chất lượng dữ liệu "Đúng - Đủ - Sạch - Sống" và khai thác sử dụng được tối ưu, hiệu quả, chính xác.

Trên nền tảng dữ liệu chuẩn hóa, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật trở thành một trong những thành phần lõi của nền tảng số pháp luật Việt Nam. Từ nền tảng công nghệ được chuẩn hóa, tích hợp AI và kết nối liên thông, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật đang vượt qua giới hạn của một hệ thống thông tin truyền thống để trở thành hạ tầng tri thức pháp lý số quốc gia, nơi dữ liệu được "kích hoạt", chuyển hóa thành tri thức, hỗ trợ hành động và tạo lập niềm tin pháp lý cho toàn xã hội.

Từ ngày 23/4/2026, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (phiên bản mới) được vận hành chính thức tại địa chỉ: https://vbpl.vn/.

Triển khai đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW vào thực tiễn, lực lượng Công an thành phố Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong bảo đảm trật tự, an toàn giao thông với việc sử dụng flycam, camera hành trình, hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo Trung tá Nguyễn Việt Anh, cán bộ Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 7, Phòng Cảnh sát giao thông (Công an thành phố Hà Nội), việc sử dụng flycam giúp mở rộng tầm quan sát, đặc biệt tại các vị trí khuất tầm nhìn, nơi mà lực lượng chức năng khó bố trí chốt trực cố định. Trong khi đó, camera AI hỗ trợ nhận diện phương tiện, biển số, hành vi vi phạm với độ chính xác cao, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý.

Trong bối cảnh đô thị ngày càng phát triển, áp lực giao thông gia tăng, việc dựa hoàn toàn vào lực lượng trực tiếp là không đủ. Công nghệ, với khả năng giám sát rộng, xử lý nhanh và lưu trữ dữ liệu đang trở thành "cánh tay nối dài" của lực lượng chức năng. Đồng thời, dữ liệu thu thập từ hệ thống camera sẽ được tích hợp vào trung tâm điều hành giao thông, phục vụ công tác phân tích, dự báo và điều tiết giao thông hiệu quả hơn.

Mục tiêu cuối cùng của việc ứng dụng công nghệ không chỉ dừng lại ở xử lý vi phạm, mà quan trọng hơn là cải thiện tình hình giao thông trên thực tế các tuyến đường. Khi mỗi hành vi vi phạm đều có thể bị ghi nhận và xử lý công khai, minh bạch, người dân sẽ có xu hướng điều chỉnh hành vi theo hướng tích cực hơn. Đây chính là nền tảng để xây dựng văn hóa giao thông văn minh, hiện đại – một trong những yêu cầu quan trọng của đô thị lớn như Thủ đô Hà Nội.

Đưa công nghệ đến từng người dân

Cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW, phong trào "Bình dân học vụ số" dần đi vào đời sống xã hội, trở thành cầu nối giúp người dân tiếp cận công nghệ thông tin hiện đại. Không chỉ hỗ trợ người dân, phong trào còn góp phần nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, tạo nên một cộng đồng sẵn sàng cho quá trình số hóa toàn diện. Các mô hình Tổ công nghệ số cộng đồng hoạt động hiệu quả cũng đã trở thành điểm tựa để người dân trao đổi, học hỏi và hỗ trợ lẫn nhau trong việc sử dụng các dịch vụ số.

Theo ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số và Truyền thông, Sở Khoa học và Công nghệ Ninh Bình, phong trào "Bình dân học vụ số" là một phần không thể thiếu trong chiến lược chuyển đổi số của tỉnh. Thời gian tới, Trung tâm tiếp tục đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền và nâng cao chất lượng thông tin về chuyển đổi số và công nghệ số rộng rãi đến người dân. Trung tâm phối hợp với các địa phương nâng cao năng lực của Tổ công nghệ số cộng đồng, hướng dẫn Tổ công nghệ số cộng đồng trong phổ biến, hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng các nền tảng số phục vụ phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Cùng với đó, Trung tâm tiếp tục phát triển nền tảng "Bình dân học vụ số" giúp người dân tự học trực tuyến qua điện thoại, máy tính với nội dung ngắn gọn, sinh động, phù hợp từng lứa tuổi, nghề nghiệp…

Phường Vĩnh Yên trở thành điểm sáng của tỉnh Phú Thọ trong phong trào "Bình dân học vụ số" với cách làm sáng tạo, huy động sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, đưa công nghệ số đến gần hơn với người dân.

Điểm nhấn của phong trào tại Vĩnh Yên là sự tham gia tích cực của các lực lượng nòng cốt như Công an phường, Đoàn Thanh niên và Tổ công nghệ số cộng đồng. Lực lượng Công an còn trực tiếp hỗ trợ người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng VNeID, hướng dẫn tiếp cận dịch vụ số an toàn. Đoàn Thanh niên phát huy vai trò xung kích với lợi thế về công nghệ, tích cực tổ chức tập huấn, truyền đạt kiến thức số. Các Tổ công nghệ số cộng đồng trở thành "cầu nối tri thức", giúp chuyển giao công nghệ từ chính quyền đến từng hộ dân.

Đến nay, 100% tổ dân phố ở phường đã thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng và duy trì sinh hoạt định kỳ về chuyển đổi số. Khoảng 250 hộ gia đình được hướng dẫn kỹ năng số trực tiếp tại nhà; mô hình "Gia đình số" được triển khai đồng bộ. Người dân từng bước làm quen với dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không tiền mặt và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào đời sống.

Theo đánh giá của UBND phường Vĩnh Yên, các chỉ tiêu của phong trào cơ bản đạt và vượt kế hoạch: 100% cán bộ, công chức có kỹ năng số; toàn bộ học sinh, sinh viên được trang bị kiến thức số; khoảng 95% người dân trưởng thành có kỹ năng số cơ bản. Đặc biệt, đã có 5.000 người dân được xác nhận đạt phổ cập kỹ năng số trên nền tảng VNeID.

Với định hướng lấy người dân làm trung tâm, phong trào "Bình dân học vụ số" không chỉ dừng lại ở một chương trình phổ cập công nghệ mà còn mở ra một hướng đi đột phá trong hành trình xây dựng xã hội số. Đối với người dân tại các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và người dân lớn tuổi, việc sử dụng thiết bị điện tử như điện thoại thông minh hay máy tính để nộp hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến gặp không ít khó khăn. Các tổ công nghệ số cộng đồng tại Quảng Ngãi đã và đang phát huy tốt vai trò hướng dẫn, hỗ trợ; qua đó, giúp tăng tỷ lệ nộp hồ sơ trực tuyến, giảm thời gian và chi phí đi lại cho người dân.

Thống kê của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ngãi, tỉnh là một trong những địa phương đầu tiên trong cả nước đã hoàn thành kiện toàn thành lập 100% tổ công nghệ số cộng đồng đến cấp thôn theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, gồm 1.477 tổ công nghệ số cộng đồng các cấp với gần 12.200 thành viên. Các tổ công nghệ số cộng đồng đã hỗ trợ người dân trên địa bàn tỉnh tiếp cận với công nghệ số, dần chuyển từ nộp hồ sơ trực tiếp sang trực tuyến. Nhờ đó, tỷ lệ nộp hồ sơ trực tuyến trong quý I/2026 của tỉnh Quảng Ngãi đạt gần 80%.

Với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương, phong trào "Bình dân học vụ số" đang từng bước hình thành thói quen học tập và sử dụng công nghệ trong cộng đồng, giúp người dân chủ động tiếp cận tri thức, cải thiện đời sống và hòa nhập với xã hội số. "Bình dân học vụ số" không chỉ là một chiến dịch ứng dụng công nghệ mà còn là nỗ lực xây dựng một xã hội học tập số.