Dưới thời Anthony Hudson, Thái Lan có sự chắc chắn, kỷ luật và tính toán, nhưng lại thiếu cảm giác áp đảo vốn từng là đặc sản của họ. Khi nguy cơ một lần nữa về nhì sau Việt Nam hiện hữu, người ta càng có lý do để nhắc đến Mano Polking.
Vị HLV đương nhiệm của CAHN từng đưa Thái Lan lên đỉnh Đông Nam Á bằng thứ bóng đá chủ động, giàu năng lượng và phù hợp với chính phẩm chất của cầu thủ Thái. Nhưng ông đã bị sa thải sau trận thua ngược Trung Quốc 1-2 ở vòng loại World Cup 2026 hồi tháng 11/2023.
Với Hudson, Thái Lan đang quá an toàn
Không thể phủ nhận Anthony Hudson đã mang đến cho Thái Lan một nền tảng tương đối ổn định. Cho đến trước khi sụp đổ bởi 2 bàn thắng của Hai Long và Quang Hải, đội bóng này đã cho thấy họ khó bị đánh bại, biết giữ cự ly và thường đặt sự an toàn lên trước. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, với một đội tuyển có vị thế như Thái Lan, chỉ "khó thua" là chưa đủ.
Thực dụng không phải khuyết điểm. Trong bóng đá đỉnh cao, biết kiểm soát rủi ro là phẩm chất quan trọng. Nhưng thực dụng phải là phương tiện để giành chiến thắng, chứ không thể trở thành mục tiêu cuối cùng. Thái Lan hiện khiến người ta có cảm giác họ đang quá chú trọng vào việc không mắc sai lầm, thay vì chủ động buộc đối thủ phải mắc sai lầm. Đó là một sự khác biệt rất lớn.
Thái Lan hiện tại, dù vắng một số trụ cột, vẫn có những cầu thủ kỹ thuật tốt, khả năng xử lý bóng trong không gian hẹp, tốc độ luân chuyển bóng và kinh nghiệm thi đấu khu vực. Họ hoàn toàn có thể kiểm soát trận đấu trước phần lớn đối thủ Đông Nam Á. Thế nhưng cách tiếp cận của Hudson đôi lúc lại khiến nguồn lực ấy không được phát huy tối đa.
Một đội bóng lớn phải khiến đối phương cảm thấy áp lực ngay từ cách nhập cuộc. Thái Lan của những giai đoạn thành công thường có thứ khí chất ấy. Họ cầm bóng, đẩy cao đội hình, liên tục tạo sức ép và khiến đối thủ phải lùi sâu. Còn Thái Lan hiện tại có xu hướng chờ đợi nhiều hơn, tính toán nhiều hơn và đôi khi nhường quyền chủ động cho đối phương.
Điều đáng lo là Việt Nam không còn là đội bóng để Thái Lan có thể chơi theo cách ấy mà vẫn mặc nhiên nắm lợi thế.
ĐT Việt Nam dưới thời Kim Sang Sik đã trưởng thành đáng kể về khả năng tổ chức và chuyển trạng thái. Họ có thể phòng ngự kiên nhẫn nhưng cũng đủ sắc bén để trừng phạt những khoảng trống nhỏ nhất. Màn trình diễn ở Rajamangala là một minh chứng khi sự xuất sắc của Patrick Lê Giang là nền tảng cho những đòn hồi mã thương với đội chủ nhà. Bàn thắng của Hai Long sau đường phát động xa cực chuẩn của Hoàng Đức và cú giật gót đầy chất thơ của Đình Bắc cho thấy người Thái có thể tổn thương thế nào trước những đội bóng chuyển trạng thái tốt.
Ở Mỹ Đình giữa tuần này, người Thái không thể chơi kiểu thực dụng của Hudson nữa. Nhưng hệ thống và con người mà ông xây dựng lại không phục vụ cho lối đá tấn công áp đặt, như thời Polking trước đây.
Mano Polking là người hiểu rất rõ bóng đá Thái Lan. Ảnh FBNV
Polking vẫn còn rất nhiều giá trị
Nhìn vào thành tích và cách Polking xây dựng đội tuyển, thật khó phủ nhận ông vẫn là một trong những HLV thành công nhất của Thái Lan trong khoảng 1 thập kỷ qua.
2 chức vô địch AFF Cup liên tiếp năm 2020 và 2022 là bằng chứng rõ ràng nhất. Đáng nói, Polking đã khai thác đúng những phẩm chất mạnh nhất của cầu thủ Thái: Kỹ thuật, khả năng phối hợp, tư duy chơi bóng và sự linh hoạt trong tấn công. Dĩ nhiên, Thái Lan dưới thời Polking không phải lúc nào cũng hoàn hảo. Họ từng gặp khó khăn về lực lượng, đặc biệt khi các CLB không phải lúc nào cũng sẵn sàng nhả cầu thủ cho đội tuyển. Nhưng Polking biết cách giải quyết những giới hạn ấy bằng khả năng thích nghi và quản trị con người.
Quan trọng hơn, Polking quá hiểu bóng đá Đông Nam Á. Đó là thứ kinh nghiệm không thể mua bằng những khóa học chiến thuật. Ông từng làm việc nhiều năm tại Thai League, đối đầu với những đội bóng trong khu vực và đặc biệt hiểu rất rõ Việt Nam. Thái Lan của ông từng vượt qua Việt Nam ở bán kết AFF Cup 2020, sau đó tiếp tục đánh bại đối thủ này ở chung kết AFF Cup 2022. Nói ông là một khắc tinh với HLV Park Hang Seo cũng không sai.
Polking hiểu những trận đấu kiểu Đông Nam Á có thể được quyết định bởi một khoảnh khắc, một khoảng trống, một thay đổi chiến thuật hay thậm chí là tâm lý của cầu thủ. Ông cũng hiểu rằng trong những trận đấu lớn, một đội tuyển không thể chỉ phòng ngự chờ thời cơ. Họ phải có khả năng áp đặt khi cơ hội xuất hiện. Đấy chính là thứ người ta đang thiếu ở Thái Lan hiện tại: Cảm giác rằng họ thực sự muốn kiểm soát số phận của trận đấu.
Nếu chỉ dựa vào quá khứ, việc nhắc lại Polking có thể bị xem là hoài niệm. Nhưng chiến thắng 2-0 của CAHN ngay trên sân Adelaide United, dù không có lực lượng mạnh nhất, là một trong những minh chứng rõ nhất cho năng lực của Polking. Đội bóng ngành công an mất nhiều trụ cột vì nhiệm vụ đội tuyển, nhưng ông không viện lý do. Polking thay đổi cách vận hành để phù hợp với những cầu thủ mình có.
Đó là phẩm chất của một HLV giỏi.
Trước Adelaide, CAHN đã kiểm soát không gian, duy trì cự ly đội hình, kiên nhẫn chờ thời điểm và tăng tốc khi đối thủ mất cân bằng. Đó cũng là thực dụng, nhưng là thứ thực dụng có mục đích. CAHN không chơi để tránh thua. Họ chơi để tìm ra con đường chiến thắng. Một HLV bình thường thường xây dựng hệ thống xoay quanh những cầu thủ tốt nhất. Một HLV giỏi phải biết làm thế nào để hệ thống vẫn hoạt động khi những cầu thủ ấy vắng mặt. Polking đang cho thấy mình thuộc nhóm thứ 2.
Khả năng thích nghi nhanh với bóng đá Việt Nam càng củng cố giá trị của Polking. Sau nhiều năm làm việc tại Thái Lan, ông không mất nhiều thời gian để hòa nhập với môi trường mới. Ông hiểu cầu thủ Việt Nam, hiểu bóng đá Việt Nam và đồng thời mang theo vốn kinh nghiệm đặc biệt về bóng đá Đông Nam Á. Nếu Thái Lan tiếp tục chơi dưới năng lực và một lần nữa thất bại trước Việt Nam, những so sánh với thời Polking sẽ xuất hiện ngày càng nhiều. Câu hỏi đau nhất có lẽ sẽ không phải là Hudson đã sai ở đâu, mà là: Thái Lan có đang nhớ Mano Polking - người từng giúp họ trở thành phiên bản đáng sợ nhất của chính mình?
