Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ đưa "Tiếng trống Mê Linh" trở lại sân khấu

Thông tin từ Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ (Tây Ninh) cho biết: Đơn vị nghệ thuật này đã hoàn thành việc dựng lại vở cải lương kinh điển Tiếng trống Mê Linh để đưa vào kế hoạch biểu diễn sắp tới.

1. Với nhiều thế hệ khán giả, Tiếng trống Mê Linh của hai tác giả Việt Dung - Vĩnh Điền là một dấu son của cải lương lịch sử. Ra đời từ năm 1977, tác phẩm gắn với hình tượng Hai Bà Trưng, khí phách quật khởi của dân tộc và những lớp diễn đã đi vào ký ức khán giả. Đặc biệt, bi kịch của Thi Sách và lớp diễn Trưng Trắc đặt nợ nước lên trên thù nhà từng tạo nên sức lay động lớn. Ở đó, tình riêng không bị xóa bỏ, mà được đặt vào một thử thách cao hơn. Từ nỗi đau mất mát, tiếng trống Mê Linh vang lên thành lời gọi non sông.

Chính vì vậy, như chia sẻ từ ê-kíp, việc dựng lại một tác phẩm như Tiếng trống Mê Linh là thách thức lớn: làm sao để vở diễn kinh điển này có đời sống mới trên sân khấu hôm nay, khi khán giả cũ đã có sẵn ký ức và chuẩn mực về những lớp diễn quen thuộc, còn khán giả trẻ lại cần một cách dẫn dắt đủ sức hút để bước vào câu chuyện. Bản dựng mới vì thế phải tìm được cách làm mới phù hợp, đồng thời giữ lại những giá trị đã tạo nên sức sống của kịch bản.

Theo NSND Hồ Thị Ngọc Trinh, Trưởng Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ, vở diễn không phục dựng hoàn toàn nguyên trạng theo lối cũ. Trong cấu trúc tác phẩm, bi kịch Thi Sách bị bắt và lớp diễn Trưng Trắc đặt nợ nước lên trên thù nhà vẫn là điểm nhấn xúc cảm. Từ nỗi đau riêng, tiếng trống đồng vang lên thành lời hiệu triệu non sông. Đó cũng là cách vở diễn giữ lại sức mạnh của lời ca, giọng ca và lớp diễn tâm lý - những yếu tố vốn là căn cốt của cải lương.

Bên cạnh đó, đạo diễn Ngọc Trinh và các cộng sự đã dành thời gian nghiên cứu kỹ hơn về không gian lịch sử, đặc biệt ở phục trang, đạo cụ và mỹ thuật sân khấu trong tương quan với bối cảnh thời Âu Lạc, thời đại gắn với ký ức Hùng Vương và cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Từ đó, ê-kíp cố gắng tạo ra một bầu không khí để người xem cảm nhận lịch sử qua hình ảnh, màu sắc và chuyển động sân khấu.

2.Một trong những chi tiết đáng chú ý của vở diễn là hình tượng voi trận được đưa lên sân khấu bằng đạo cụ kích thước lớn. Con voi cao hơn 2 m, được làm bằng chất liệu composite, có thể di chuyển bằng bánh xe và phần đầu chuyển động được. Theo đạo diễn, thay vì sử dụng lối diễn ước lệ quen thuộc, cách tạo dựng hình ảnh có quy mô này giúp tăng cảm giác uy nghi, phù hợp với không khí chiến trận và tầm vóc biểu tượng của Hai Bà Trưng. Đây cũng là nỗ lực mở rộng trải nghiệm thị giác cho khán giả, trong bối cảnh sân khấu truyền thống đang cạnh tranh với nhiều loại hình giải trí giàu sức hút về hình ảnh.

Ở phương diện âm nhạc, Tiếng trống Mê Linh của Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ vẫn giữ nền tảng cải lương chính thống với các làn điệu quen thuộc. Trên cơ sở ấy, ê-kíp bổ sung thêm chất liệu tuồng và âm hưởng giao hưởng phương Tây ở một số lớp cao trào, giúp vở diễn mở rộng biên độ biểu đạt, tạo cảm giác mới mẻ hơn mà không làm phai chất cải lương.

Ở góc độ diễn xuất, bên cạnh NSƯT Ngọc Đợi trong vai Trưng Trắc, vở diễn có sự tham gia của nghệ sĩ Thu Mỹ vai Trưng Nhị, Lê Hoàng Nghi vai Thi Sách, cùng các nghệ sĩ Trần Minh, Phú Yên, Quỳnh Nhi và nhiều gương mặt của đoàn.

Đáng chú ý, Lê Hoàng Nghi, người đảm nhận vai Thi Sách, vừa đoạt Huy chương Vàng tại cuộc thi Tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026. Theo đạo diễn Hồ Thị Ngọc Trinh, đây là vai diễn khó: nhân vật vừa có vẻ hào sảng của người anh hùng, vừa mang chiều sâu bi tráng trong mối quan hệ với Trưng Trắc và vận mệnh đất nước. Diễn viên vào vai này cần giọng ca tốt, khả năng diễn tâm lý và phong thái phù hợp với một nhân vật lịch sử. Việc trao vai cho một gương mặt trẻ vừa được ghi nhận ở sân chơi nghề nghiệp cũng cho thấy Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ đang mạnh dạn đặt niềm tin vào lớp kế cận.

3.Cũng theo NSND Hồ Thị Ngọc Trinh, Tiếng trống Mê Linh là vở diễn đầu tiên trong kế hoạch dàn dựng năm 2026 do tỉnh đầu tư. Quan trọng hơn, tác phẩm nằm trong định hướng mà đoàn đã xác lập thời gian qua: kiên trì với cải lương lịch sử.

Thực tế, Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ đang xây dựng một mạch sáng tạo lấy lịch sử dân tộc làm chất liệu, lấy cải lương làm phương tiện chuyển tải và lấy cảm xúc nghệ thuật làm con đường tiếp cận khán giả. Sau Đế đô sóng cả, vở diễn về giai đoạn Đinh - Tiền Lê, việc tiếp tục dựng Tiếng trống Mê Linh cho thấy đoàn không chọn đề tài lịch sử như một hướng thử nghiệm nhất thời, mà xem đây là con đường lâu dài.

"Chúng tôi muốn dùng nghệ thuật cải lương để truyền tải các đề tài lịch sử, giúp khán giả hôm nay hiểu hơn về lịch sử dân tộc qua chính nghệ thuật truyền thống của mình", NSND Hồ Thị Ngọc Trinh nói.

Theo đạo diễn này, đây cũng là cách Đoàn Cải lương Vàm Cỏ gây dựng thương hiệu trong giai đoạn mới: Thay vì đi theo lối an toàn bằng những vở diễn dễ làm, dễ diễn, đơn vị lựa chọn các tác phẩm lịch sử có sức nặng, đòi hỏi đầu tư về kịch bản, lực lượng biểu diễn, mỹ thuật, âm nhạc, phục trang, đạo cụ và tư duy dàn dựng.

Tiếng trống Mê Linh cũng được hướng tới nhiều không gian biểu diễn khác nhau: phục vụ nhiệm vụ chính trị, phục vụ nhân dân vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, tham gia các sự kiện văn hóa và các suất diễn doanh thu. Hiện vở diễn dự kiến biểu diễn tại chương trình lễ hội Trên bến dưới thuyền ở TP.HCM vào ngày 13/6. Theo NSND Hồ Thị Ngọc Trinh, việc một đơn vị sự kiện chủ động mời đoàn biểu diễn cho thấy đề tài lịch sử, nếu được đầu tư nghiêm túc và đặt trong đúng bối cảnh chương trình, vẫn có sức hấp dẫn riêng.