Cải lương Vàm Cỏ ra mắt khán giả Hà Nội sau sáp nhập

Vượt quãng đường hơn 2.000 km, Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ (Tây Ninh) đã mở màn chuyến lưu diễn tại Hà Nội từ tối 27/2, như một lời chào chính thức để giới thiệu với khán giả phía Bắc về diện mạo mới sau sáp nhập.

1. Như lời trưởng đoàn, NSND Hồ Ngọc Trinh, chuyến lưu diễn kéo dài từ 27/2 - 9/3 này nhằm chào mừng thành công Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, hướng tới bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Theo chia sẻ của NSND này, trước đây hai tỉnh cũ Tây Ninh và Long An đều có đoàn cải lương hoạt động song song. Từ năm 2018, đoàn cải lương Tây Ninh giải thể và sáp nhập vào Trung tâm Văn hóa tỉnh. Tiếp đó, sau khi hai tỉnh Tây Ninh và Long An được hợp nhất thành tỉnh Tây Ninh mới, một đoàn cải lương mới được hình thành trên cơ sở lực lượng nòng cốt của đoàn cải lương Long An.

Và cái tên "Vàm Cỏ" được lựa chọn như một biểu tượng gợi nhắc dòng chảy văn hóa chung của vùng đất Long An - Tây Ninh, đồng thời thể hiện mong muốn xây dựng một mái nhà nghệ thuật gắn kết, cùng làm nghề và cùng hướng về chặng đường phía trước. Bên cạnh những nghệ sĩ kỳ cựu, đoàn còn quy tụ nhiều gương mặt trẻ trưởng thành từ các cuộc thi cải lương như Lê Hoàng Nghi, Lâm Thị Kim Cương, Lê Thị Diệu Hiền… tạo nên lớp kế cận giàu triển vọng.

Thực tế sau sáp nhập, đoàn cải lương Vàm Cỏ gần như phải bắt đầu một chặng đường mới, với một thương hiệu mới. Như lời NSND Hồ Ngọc Trinh, trong bối cảnh đời sống sân khấu khó khăn khiến không ít đơn vị nghệ thuật truyền thống thu hẹp lực lượng hoặc gặp khó trong việc duy trì hoạt động, đoàn cải lương Vàm Cỏ vẫn xác định chỉ có một hướng đi: giữ vững chất lượng vở diễn, duy trì kỷ luật nghề và hiện diện đều đặn trên sân khấu.

Năm 2025 vừa qua, dù chịu áp lực về tổ chức và kinh phí, đoàn vẫn duy trì hoạt động ổn định, tham gia phục vụ nhiệm vụ chính trị, biểu diễn ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới và góp mặt trong các sự kiện lớn. Đợt lưu diễn miền Bắc lần này được thực hiện trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, đòi hỏi sự tính toán chặt chẽ và quyết tâm cao của tập thể nghệ sĩ.

2. Đáng chú ý, Đế đô sóng cả - vở diễn được mang ra Hà Nội trong chuyến lưu diễn này - cũng là tác phẩm dàn dựng mới đầu tiên của Đoàn Nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ sau sáp nhập. Vở diễn cho thấy một diện mạo đang được làm mới, nhưng vẫn dựa trên nền tảng nghề nghiệp đã được vun đắp qua nhiều năm.

Theo NSND Hồ Ngọc Trinh, việc lựa chọn một tác phẩm lịch sử để giới thiệu với khán giả phía Bắc thể hiện định hướng rõ ràng của đoàn: cải lương Nam Bộ có khả năng kể lại những câu chuyện của lịch sử dân tộc bằng chính ngôn ngữ sân khấu đặc trưng, với sức truyền cảm riêng.

Đế đô sóng cả quy tụ những gương mặt quen thuộc của sân khấu cải lương: tác giả NSND Triệu Trung Kiên, soạn giả chuyển thể cải lương Hoàng Song Việt; đạo diễn NSND Giang Mạnh Hà. Vở diễn khai thác một hình tượng quen thuộc: Thái hậu Dương Vân Nga - gạch nối giữa 2 triều Đinh và Tiền Lê cách đây hơn 10 thế kỷ.

Thực tế, nhân vật lịch sử này vốn đã xuất hiện trong khá nhiều tác phẩm sân khấu những năm qua. Dù vậy, trong vở diễn này, tác giả NSND Triệu Trung Kiên đã tiếp cận câu chuyện từ một góc nhìn tương đối mới. Như chia sẻ, anh đã dành thời gian nghiên cứu lại tư liệu, xem xét những điểm còn gây tranh luận trong sử cũ, đặc biệt là các tình tiết liên quan đến Định Quốc công Nguyễn Bặc và cái chết của vua Đinh Tiên Hoàng. Từ những khảo cứu ấy, kịch bản đưa ra cách lý giải thận trọng và có chiều sâu, mở ra nhiều câu hỏi mới cũng như sự suy ngẫm ở người xem.

Trên nền kịch bản đó, soạn giả Hoàng Song Việt đã có sự chắt lọc và chuyển thể để phù hợp với ngôn ngữ cải lương Nam Bộ, giúp vở diễn vẫn giữ được chiều sâu lịch sử mà vẫn đảm bảo nhịp điệu đặc thù. Dưới bàn tay dàn dựng của NSND Giang Mạnh Hà, Đế đô sóng cả được xây dựng với quy mô khá lớn, cấu trúc mạch lạc. Ngay từ phần mở màn, dàn trống hội tạo ấn tượng mạnh, mở ra không khí trang trọng và cuốn khán giả theo mạch câu chuyện xuyên suốt gần 90 phút biểu diễn.

Sức hút của vở còn đến từ dàn nghệ sĩ như NSƯT Ngọc Đợi, NSƯT Vương Tuấn, NSƯT Đông Dương, Chuông vàng vọng cổ Lê Hoàng Nghi, Thu Mỹ, Võ Hoàng Dư… Phần lớn đây là những gương mặt trẻ từng ghi dấu tại các cuộc thi, hội diễn. Sự góp mặt của họ mang lại nguồn năng lượng tươi mới, tạo nên sự hòa quyện giữa kinh nghiệm nghề và nhiệt huyết trên sân khấu.

Ngay trong đêm diễn mở màn 27/2 tại thôn Vân Điềm (xã Thư Lâm, Hà Nội), Đế đô sóng cả đã có được sự đón nhận ấm áp từ khán giả địa phương. Người xem đến đông, theo dõi trọn vẹn từng lớp diễn và dành những tràng cổ vũ đầy cảm xúc. Không khí gần gũi ấy như tiếp thêm động lực cho tập thể nghệ sĩ trong những ngày đầu "tiến quân" ra Bắc.

Dự kiến trong những ngày tới, Đế đô sóng cả sẽ tiếp tục được biểu diễn phục vụ nhân dân tại một số xã ở Hà Nội và Ninh Bình. Ngoài ra, vở sẽ có các buổi biểu diễn tại rạp Kim Mã, Trường ĐH Sân khấu Điện ảnh Hà Nội và Rạp xiếc Trung ương.