Sau thất bại 1-2 trước Đài Bắc Trung Hoa, HLV Hoàng Văn Phúc chắc chắn phải chịu những câu hỏi về chuyên môn. Đó là điều bình thường với bất kỳ HLV trưởng nào khi đội tuyển không có kết quả như mong muốn.
Nhưng nếu từ một trận thua để đi đến kết luận rằng HLV Hoàng Văn Phúc là vấn đề lớn nhất của đội tuyển nữ Việt Nam, đó là cách nhìn quá dễ dàng. Câu chuyện của bóng đá nữ Việt Nam hiện tại lớn hơn rất nhiều so với một trận đấu hay một quyết định chiến thuật.
HLV Hoàng Văn Phúc tiếp quản đội tuyển đúng vào thời điểm bóng đá nữ Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển giao lực lượng. Những cầu thủ từng tạo nên giai đoạn thành công rực rỡ nhất, giúp đội tuyển Việt Nam duy trì vị thế hàng đầu khu vực và lần đầu dự World Cup, không thể mãi ở trạng thái đỉnh cao. Trong khi đó, lớp cầu thủ kế cận chưa cho thấy khả năng lấp đầy ngay lập tức khoảng trống mà thế hệ đi trước để lại. Đây không phải vấn đề mà một HLV có thể giải quyết chỉ bằng vài đợt tập trung hay một vài thay đổi trong đội hình.
HLV Hoàng Văn Phúc cần thời gian để giúp đội tuyển nữ Việt Nam tiến bộ.Ảnh: VFF
HLV Hoàng Văn Phúc có thể bị phê bình nếu lựa chọn nhân sự chưa hợp lý. Ông cũng có thể bị chất vấn về cách tổ chức lối chơi, khả năng kiểm soát trận đấu hay những điều chỉnh chiến thuật.
Nhưng một HLV chỉ có thể lựa chọn từ nguồn cầu thủ mà hệ thống cung cấp cho ông. Nếu số lượng cầu thủ chất lượng cao không nhiều, nếu khoảng cách giữa nhóm trụ cột và lớp kế cận còn lớn, nếu môi trường thi đấu trong nước chưa đủ sức tạo ra tính cạnh tranh thường xuyên, thì trách nhiệm ấy không thể chỉ đặt lên vai người đang ngồi trên băng ghế huấn luyện.
Nói cách khác, đổ toàn bộ trách nhiệm cho HLV Hoàng Văn Phúc lúc này là đánh vào phần ngọn của vấn đề. Phần gốc nằm ở khả năng đào tạo và cung cấp lực lượng cho đội tuyển quốc gia. Bóng đá nữ Việt Nam từng tạo ra kỳ tích khi giành quyền dự World Cup. Nhưng thành công đó không có nghĩa chúng ta đương nhiên sở hữu một nền tảng đủ mạnh để duy trì vị thế trong nhiều năm tiếp theo. Thực tế khắc nghiệt là khoảng cách giữa một đội tuyển thành công và một nền bóng đá phát triển bền vững là rất lớn.
Muốn có đội tuyển mạnh, trước hết phải có giải vô địch quốc gia đủ sức cạnh tranh. Muốn có nhiều lựa chọn cho đội tuyển, phải có nhiều CLB, nhiều trung tâm đào tạo trẻ và một hệ thống phát hiện, nuôi dưỡng cầu thủ rộng hơn. Muốn những cầu thủ trẻ tiến bộ, họ phải được thi đấu nhiều hơn và trong môi trường có chất lượng cao hơn.
HLV trưởng đội tuyển quốc gia là mắt xích cuối cùng của quá trình ấy, không phải người có thể tự mình tạo ra toàn bộ hệ thống. Thậm chí, việc HLV Hoàng Văn Phúc sử dụng những nhân tố mới lúc này cần được nhìn nhận trong một bối cảnh khác. Không thể vừa yêu cầu đội tuyển phải thay máu, phải tạo cơ hội cho thế hệ mới, nhưng đồng thời lại đòi hỏi mọi trận đấu đều phải có kết quả như thời kỳ đội hình đạt độ chín cao nhất.
Nếu muốn xây dựng một chu kỳ mới, bóng đá nữ Việt Nam phải chấp nhận những trận đấu khó khăn, những sai số và thậm chí cả thất bại. Điều quan trọng là sau những thất bại ấy, đội tuyển học được gì, các cầu thủ trẻ trưởng thành ra sao và HLV có xây dựng được một bộ khung đủ sức cạnh tranh trong tương lai hay không.
HLV Hoàng Văn Phúc vẫn phải chịu trách nhiệm với công việc của mình, nhưng ông cần được đánh giá trong cả một quá trình thay vì qua từng tỷ số. Thay một HLV bao giờ cũng dễ hơn thay đổi một hệ thống. Nhưng nếu nền móng không thay đổi, người tiếp theo ngồi vào chiếc ghế ấy rồi cũng sẽ đối diện với đúng những vấn đề mà HLV Hoàng Văn Phúc đang gặp hôm nay.
Bóng đá nữ Việt Nam lúc này cần nhiều hơn một người để chịu trách nhiệm cho mỗi thất bại. Điều cần thiết hơn là một kế hoạch đủ dài để tạo ra thế hệ tiếp theo. Nếu phần gốc chưa được giải quyết, thay bao nhiêu HLV cũng chỉ là thay người đứng trước một bài toán cũ.
