Dù cùng đầu tư vào bóng đá trẻ, Uzbekistan đã đạt những thành tích đáng nể trong khi Trung Quốc chưa gặt hái được quả ngọt.
Tại giải U23 châu Á 2026, tuyển U23 Trung Quốc lần đầu tiên trong lịch sử vào tứ kết giải này và sẽ đối đầu với U23 Uzbekistan. Việc 2 đội bóng này gặp nhau mở ra những bức về cách đào tạo bóng đá trẻ của 2 nền bóng đá khác nhau.
Sự đột phá trong cách làm bóng đá trẻ của Uzbekistan
Tờ Sport Ifeng của Trung Quốc từng đăng tải bài viết lý giải bóng đá Uzbekistan giành được những thành tích rực rỡ trong những năm qua, đáng kể nhất là tấm vé dự World Cup 2026. "Vì sao bóng đá Uzbekistan có thể tạo nên bước đột phá lịch sử như vậy? Đó chính là phần thưởng xứng đáng cho nhiều năm kiên trì phát triển và đặt trọng tâm vào đào tạo trẻ", tờ Sport Ifeng viết. Tờ này đánh giá cao những nỗ lực của chính phủ Uzbekistan trong việc định hướng phát triển bóng đá nước này.
Trên thực tế, sắc lệnh ngày 4/12/2019 của Tổng thống Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev đặt mục tiêu nâng tầm phát triển bóng đá Uzbekistan lên một cấp độ mới. Theo đó, các định hướng trọng tâm phát triển bóng đá của Uzbekistan gồm: Phổ cập bóng đá học đường và phong trào; xây dựng hệ thống phát hiện, tuyển chọn và đào tạo cầu thủ trẻ theo lộ trình chuyên nghiệp, hướng tới "xuất khẩu cầu thủ"; thu hút đầu tư tư nhân vào bóng đá, hình thành bản sắc "bóng đá Uzbekistan"; ứng dụng khoa học - công nghệ và phương pháp huấn luyện hiện đại…
Sắc lệnh phê duyệt các kế hoạch, lộ trình và chỉ tiêu đến năm 2030, trong đó đáng chú ý là mục tiêu 5% dân số tham gia bóng đá thường xuyên, đội tuyển quốc gia vào Top 50 FIFA, gia tăng số trường bóng đá tư nhân và đăng cai các giải đấu quốc tế của FIFA và AFC. Hệ thống đào tạo được tái cấu trúc với các trường bóng đá tinh hoa, trung tâm đào tạo chuyên gia, cùng việc đào tạo các nghề hỗ trợ như bác sĩ, tâm lý, dinh dưỡng thể thao…
Trong khi đó, chuyên gia bóng đá Ma Dexing của Trung Quốc đánh giá cao mô hình "trường thể thao nghiệp dư" với các trường bóng đá nội trú, trường thể thao tổng hợp của Uzbekistan, cho rằng cách làm này đã sản xuất ra nhiều tài năng trẻ.
Ma Dexing cũng khen ngợi bóng đá Uzbekistan đã mạnh dạn chọn cách phát triển cầu thủ nội chứ không đi theo con đường nhập tịch giống một vài đội tuyển ở châu Á.
Cùng chú trọng đào tạo trẻ nhưng thành tích của bóng đá Uzbekistan và Trung Quốc lại khá tương phản
Vì sao bóng đá trẻ Trung Quốc chưa thành công?
Theo bài viết trên DW của John Duerden vào năm 2021, bóng đá Trung Quốc đã chuyển hướng sang đầu tư, đào tạo trẻ sau hơn 1 thập kỷ giải Chinese Super League bùng nổ với những bản hợp đồng đắt giá nhưng rồi nhiều đội bóng đã suy yếu khi các doanh nghiệp lâm vào khủng hoảng tài chính.
Trong bài viết của John Duerden đề cập tới việc đến cuối năm 2019, có 27.000 trường học ở Trung Quốc triển khai giáo dục bóng đá chuyên biệt cho khoảng 27 triệu học sinh. Khoảng 40.000 sân bóng đã được xây mới hoặc cải tạo và hàng nghìn HLV đã được đào tạo.
Simon Chadwick, giáo sư thể thao Á-Âu tại Trường Kinh doanh Emlyon, dự đoán: "Trên sân cỏ, chúng ta sẽ bắt đầu thấy một số tiến bộ vào nửa sau của thập kỷ này, dù rất có thể phải đến ít nhất năm 2035 mới chứng kiến sự thăng tiến bền vững của bóng đá Trung Quốc trên bảng xếp hạng bóng đá. Điều này, tất nhiên, còn phụ thuộc vào việc họ có đi đúng chiến lược hay không".
Trong khi đó, Zhang Lu, bình luận viên bóng đá nổi tiếng, cựu Tổng giám đốc kiêm Phó Chủ tịch CLB Beijing Guoan, từng chỉ ra những vấn đề về việc thiếu hụt số lượng trẻ em chơi bóng dẫn tới việc tuyển chọn tài năng gặp khó. Zhang Lu cũng cho rằng bóng đá học đường của Trung Quốc đã đi sai hướng khi quá chú trọng thành tích, chuyên môn hóa sớm. Ông Zhang Lu cũng nhấn mạnh việc phát triển bóng đá học đường mới là nền tảng và quan trọng hơn cả đối với bóng đá Trung Quốc hiện nay.
Chuyên gia Ma Dexing thì thừa nhận trong những năm qua, Liên đoàn bóng đá Trung Quốc đã cố gắng phát triển bóng đá trẻ với các chương trình khác nhau, bao gồm việc đưa các cầu thủ trẻ sang nước ngoài đào tạo. Theo Ma Dexing, bóng đá Trung Quốc cần phải kiên trì với cách làm này, giống như những gì Uzbekistan đã thực hiện.
Việc đội U23 Trung Quốc lần đầu vào tứ kết U23 châu Á 2026 là một tín hiệu tích cực và có lẽ sẽ giúp bóng đá Trung Quốc vững tâm hơn vào con đường đã chọn.
Xem thêm thông tin về VCK U23 châu Á 2026
Tin tức mới nhất về VCK U23 châu Á 2026
Tin tức mới nhất về U23 Việt Nam
Lịch thi đấu VCK U23 châu Á 2026
