Đại hội VFF khóa X: Vượt qua 'mức trần'

Đại hội Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) khóa X nhiệm kỳ 2026–2030 diễn ra trong bối cảnh bóng đá Việt Nam đã gần như chạm được các cột mốc "chưa từng có". Tất cả các đội tuyển quốc gia ở mọi cấp độ giành quyền tham dự VCK các giải châu Á. Tấm vé tham dự World Cup không còn là khái niệm xa xỉ.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa những mục tiêu tham vọng trong Chiến lược phát triển bóng đá Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, câu chuyện của Đại hội khóa X là tập trung giải bài toán: Làm thế nào để tạo ra sức bật mới, vượt qua "mức trần" cũ để vươn tầm bền vững?

Không phải tự nhiên mà cụm từ "World Cup" giờ đây trở nên quen thuộc với bóng đá Việt Nam, gắn liền với các kế hoạch, định hướng. Về khách quan, việc mở rộng World Cup (các lứa tuổi, hạng mục) trao cho bóng đá Việt Nam thêm cơ hội. Về chủ quan, một nền bóng đá thường xuyên dự các kỳ Asian Cup thì đương nhiên phải nghĩ đến việc đi xa hơn.

Tuy nhiên, nếu nhìn nhận một cách thẳng thắn và lý trí, các cột mốc lịch sử ấy cũng có nguy cơ trở thành "đỉnh" hoặc "mức trần" của mô hình phát triển hiện tại. Thực tế cho thấy, sau những tấm vé dự World Cup mang tính bước ngoặt của lứa U19 (năm 2017), futsal (năm 2016, 2021) hay đội tuyển nữ (năm 2023), việc lặp lại các chiến tích đó có vẻ khó hơn nhiều so với lần đầu tiên.

Nguyên nhân cũng dễ thấy. Thứ nhất, các kết quả đó là đỉnh cao của một thế hệ cầu thủ "vàng", lứa cầu thủ mà phải cần rất nhiều điều kiện xuất hiện cùng lúc thì bóng đá Việt Nam mới có được. Vì vậy, khi thế hệ đó kết thúc sứ mệnh, kể cả khi chúng ta đang vận hành tốt mô hình cũ thì cũng chưa chắc đã có được thế hệ tương đương.

Kế đến, là sự bứt phá gia tăng từ các đối thủ. Bóng đá thế giới thay đổi quá nhanh trong thập niên vừa qua khi hàng loạt xu hướng mới xuất hiện, như nhập tịch cầu thủ, đầu tư tài chính "khủng". Tính cạnh tranh tăng lên và đơn giản là bóng đá Việt Nam lại không phải lúc nào cũng ở trên đỉnh cao. 

Vấn đề nằm ở chỗ, bóng đá Việt Nam không có chỗ để lùi lại. Đề án phát triển bóng đá Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 đã được phê duyệt với những yêu cầu gần như gấp đôi mức khó so với Chiến lược giai đoạn trước đó. Ví dụ như bóng đá nam phải đứng trong nhóm 10 quốc gia hàng đầu châu Á, bóng đá nữ vào Top 5 châu Á và thường xuyên giành quyền tham dự World Cup.

Để nhảy qua "mức sào" cũ và chinh phục các mốc tham vọng đó, bóng đá Việt Nam không thể tiếp tục vận hành bằng sự tận dụng tối đa những nguồn lực sẵn có hay trông chờ vào nỗ lực nôn nóng ngắn hạn. Chúng ta cần một sức bật mới từ sự cải tổ toàn diện.

Vì những người am hiểu bóng đá Việt Nam biết khá rõ: Chúng ta đang chạm trần. Việc dự các kỳ Asian Cup không còn là việc khó, nhưng cái chính là để cải thiện thành tích tại các VCK, lại không đơn giản chỉ là chuyện tham gia nhiều lần, tích lũy kinh nghiệm là đủ. Nếu các giới hạn về thể chất, về chiều cao, về chiến thuật không được thay đổi, thì dự 1 lần hay 10 lần, chưa chắc đã khác nhau.

Thế nên, câu chuyện bây giờ là phải nâng cao phần nền tảng, những tiêu chuẩn cơ bản trước khi nghĩ đến các "mức rào" cao hơn. Những tiêu chuẩn đó nằm ở hệ thống thi đấu quốc nội, ở chất lượng "đầu vào" tại các CLB, ở tính cạnh tranh của những giải đấu chuyên nghiệp như V-League. Xa hơn, đó là mô hình kim tự tháp bóng đá vốn chưa hoàn thiện hình hài của bóng đá Việt Nam.

Trước thềm Đại hội VFF khóa X, các cuộc thảo luận về nhân sự lãnh đạo đang nhận được sự quan tâm lớn. Nhưng thay vì chỉ xoay quanh câu hỏi bề nổi "Ai sẽ làm Chủ tịch VFF khóa X?", những người dự Đại hội cần tập trung thảo luận cách thức để vượt qua những giới hạn, "mức trần" hiện tại. VFF khóa X cần đạt được những mục tiêu chiến lược nào, và bộ máy lãnh đạo sẽ hiện thực hóa các mục tiêu đó bằng lộ trình cụ thể ra sao?

Đó là đòi hỏi thực tế. Nếu không thì khó mà biết ai mới là người thật sự phù hợp để ngồi vào những chiếc ghế nóng của bộ máy khóa tới.