Đại hội VFF nhiệm kỳ X: Nhiều ứng viên nhưng không đồng đều

Số lượng các ứng viên cho những vị trí chủ chốt nhiệm kỳ mới có sự đông đảo đột biến, và tất cả những người đương nhiệm đều muốn tiếp tục cống hiến cho bóng đá Việt Nam. Đây là điều tích cực, nhưng cũng có thể là khởi đầu cho một chút lo lắng trong tương lai. Mối lo ngại ấy là có thật nếu căn cứ vào các định hướng ở tầm nhìn 2045.

Nhìn lại nhiệm kỳ IX (2022–2026), bộ máy lãnh đạo VFF đã ghi dấu một giai đoạn thăng hoa với chuỗi kỷ lục lịch sử: Đội tuyển nữ lần đầu tham dự World Cup 2023, đội tuyển nam 2 lần liên tiếp vô địch ASEAN Cup (2024, 2026), đội tuyển U17 giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 và cột mốc 8 đội tuyển quốc gia cùng góp mặt tại các VCK châu Á. Chính thành quả ổn định trên sân cỏ lẫn trong tài khoản tài chính đã tạo nền tảng để các lãnh đạo đương nhiệm tự tin tiếp tục ứng cử ở khóa mới.

Trong bối cảnh đó, việc bổ sung các nhân tố mới là nhu cầu tự nhiên để tối ưu hóa bộ máy. Thế nhưng, cuộc đua nhân sự khóa X lại cho thấy sự phát triển không đồng đều giữa các mảng việc. Trong khi ghế Phó Chủ tịch phụ trách Tài chính bùng nổ với 6 ứng viên, thì 2 vị trí then chốt là Phó Chủ tịch Chuyên môn và Phó Chủ tịch Truyền thông lại gần như không có cuộc bứt phá nào về mặt nhân sự.

Vấn đề là có những câu hỏi chưa được đặt ra: Làm thế nào để đội tuyển nữ dự World Cup lần thứ 2 trong bối cảnh các đối thủ đã tiến lên? Các đội tuyển nam, bao gồm cả đội tuyển quốc gia, liệu có thoát khỏi các mục tiêu ở tầm Đông Nam Á trong khi các quốc gia trong khu vực đã công khai xem nhẹ những chức vô địch nội vùng? Cuối cùng, là V-League, sau các đổi mới ở yếu tố cầu thủ ngoại, thì hệ thống thi đấu và bóng đá trẻ đã có sự thay đổi đáng kể nào chưa?

Đó chính là "mầm mống" của sự trì trệ hoàn toàn có thể xảy ra nếu cuộc bầu cử tại Đại hội X sắp đến không tạo ra được sự đột phá nào về mặt nhân sự. Đành rằng bộ máy cũ đang làm tốt phần việc của mình, nhưng chúng ta không thể đưa ra một chiến lược mang theo tầm nhìn đột phá trong khi từ bộ máy quản trị đến hệ thống vận hành vẫn như cũ.

Tại sao lo ngại về sự trì trệ?

Hãy nhìn tên của "người cũ" trong danh sách ứng viên thì biết. Ông Trần Quốc Tuấn vào VFF từ trước năm 2005, kinh qua đủ mọi vị trí, giờ "kịch trần" là Chủ tịch VFF đương nhiệm. Ông Trần Anh Tú vào sau ông Tuấn 2 nhiệm kỳ, cũng kinh qua hầu hết các vị trí, chỉ còn thiếu ghế Chủ tịch. Ông Lê Văn Thành thậm chí còn vào VFF sớm hơn, từ nhiệm kỳ IV đến nay, lần nào cũng ứng cử Phó Chủ tịch tài chính nhưng đều không được bầu, ngoại trừ lần thay ông Cấn Văn Nghĩa ở giữa nhiệm kỳ.

Họ có thể giỏi, có thể am hiểu VFF, có thể đã làm rất tốt việc của mình. Nhưng có một điều chắc chắn: Họ không còn mới. Và nhìn ở góc độ dài hạn, rồi cũng đến lúc cần sự chuyển giao do yếu tố tuổi tác.

Nhưng làm sao để ngăn sự trì trệ?

Dường như với những người làm bóng đá Việt Nam, câu trả lời chỉ có một: Tiền. Đó là lý do mà những ứng cử viên mới nhất, nặng ký nhất, lại là các quan chức của các ngân hàng. Cái may mắn là ở thời điểm này, ông Nguyễn Đức Thụy (bầu Thụy) và những người hoặc các hệ sinh thái liên quan đến ông đều đang tham gia làm bóng đá. Trong khi đó, ở các nhiệm kỳ gần nhất, nếu muốn tìm một doanh nhân tầm cỡ giới thiệu cho VFF thì chắc cũng chẳng có ai nhận lời.

Tuy nhiên, đó vẫn chỉ là kỳ vọng. Tại nhiệm kỳ VII, đã có một diễn biến tương tự sau khi ông Lê Hùng Dũng, Chủ tịch HĐQT một ngân hàng, và bầu Đức chiến thắng ở 2 vị trí quan trọng là Chủ tịch và Phó Chủ tịch tài chính. Đó là thời điểm mà bóng đá Việt Nam đang suy thoái và người ta cũng cho rằng nếu có tài chính mạnh thì mọi thứ sẽ khác. Thực tế, đó không phải là nhiệm kỳ thành công, dù không ai phủ nhận những hành động quyết liệt của ông Dũng, ông Đức. 

Nói cách khác, bóng đá Việt Nam không ngại thay đổi. Cái đáng quan tâm nhất là một bộ máy mới có thực sự tạo ra thay đổi hay không? Bởi nếu việc bầu bán dàn lãnh đạo mới chỉ xoay quanh việc giải quyết chuyện tài chính, tiền bạc thì đó là một biểu hiện của sự thiếu đồng đều trong tầm nhìn phát triển của bóng đá Việt Nam.