Đại hội Thể thao toàn quốc 2026: VĐV có thể bị kiểm tra doping bất cứ lúc nào

Công tác kiểm tra doping tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026 sẽ được siết chặt, với việc lấy mẫu không báo trước cả trong và ngoài thi đấu. Các VĐV giành huy chương, phá kỷ lục hoặc được lựa chọn ngẫu nhiên đều có thể phải kiểm tra nhằm bảo đảm tính công bằng, minh bạch tại sự kiện thể thao lớn nhất cả nước.

Hướng tới Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026, ngành thể thao đang triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn, trong đó công tác phòng, chống doping được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Theo Cục Thể dục thể thao Việt Nam, Tiểu ban kiểm tra doping tại Đại hội đã được thành lập, do ông Lê Minh Hà, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống doping Việt Nam (VADA), làm Trưởng tiểu ban. VADA sẽ trực tiếp đảm nhiệm việc lấy mẫu, kiểm tra doping đối với các VĐV tham dự.

Đáng chú ý, việc lấy mẫu có thể được thực hiện không báo trước, tại bất kỳ thời điểm và địa điểm nào, kể cả trong và ngoài thi đấu. Phạm vi kiểm tra được áp dụng đối với tất cả VĐV, tính từ thời điểm có mặt tại địa điểm lưu trú phục vụ Đại hội cho đến khi kết thúc lễ bế mạc.

Các VĐV giành huy chương, phá kỷ lục thế giới, châu Á hoặc Đông Nam Á nằm trong nhóm có thể được lựa chọn kiểm tra. Ngoài ra, Ban tổ chức cũng tiến hành lấy mẫu ngẫu nhiên từ vòng loại đến chung kết hoặc kiểm tra có mục tiêu đối với những trường hợp được xác định theo các tiêu chí chuyên môn.

Toàn bộ mẫu nước tiểu và mẫu máu sau khi thu thập sẽ được niêm phong, bảo quản theo quy trình giám sát nghiêm ngặt trước khi chuyển đến các phòng xét nghiệm được Cơ quan Phòng, chống doping thế giới (WADA) công nhận để phân tích.

Chương trình kiểm soát doping tại Đại hội được thực hiện theo Bộ luật Phòng, chống doping thế giới năm 2021, các tiêu chuẩn quốc tế của WADA và Thông tư số 01/2024/TT-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Bên cạnh việc lấy mẫu kiểm tra, ngành thể thao cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục phòng, chống doping cho các VĐV, HLV và cán bộ quản lý. Chương trình "Play True - Nâng cao tinh thần thi đấu trung thực và bảo vệ thể thao trong sạch" đã được triển khai tại Trung tâm Đào tạo Vận động viên Cấp cao quốc gia, đồng thời mở rộng tới các đơn vị, địa phương có lực lượng tham dự Đại hội.

Để giúp VĐV và HLV chủ động nắm bắt quy định, Sổ tay phòng, chống doping đã được ban hành, cung cấp những hướng dẫn về quy trình kiểm tra, danh mục chất cấm năm 2026 cũng như quyền và nghĩa vụ của người tham gia thi đấu.

Một trong những nội dung đặc biệt quan trọng được nhấn mạnh là nguyên tắc trách nhiệm nghiêm ngặt (Strict Liability). Theo đó, VĐV phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với bất kỳ chất cấm nào được phát hiện trong cơ thể, kể cả khi việc sử dụng xuất phát từ nguyên nhân vô ý như dùng thuốc điều trị, thực phẩm bổ sung không rõ nguồn gốc hoặc làm theo tư vấn không chính xác của người khác.

Quy định này đòi hỏi các VĐV phải hết sức thận trọng trong việc sử dụng thuốc, thực phẩm bổ sung cũng như những sản phẩm hỗ trợ tập luyện và phục hồi thể lực. Đội ngũ HLV, bác sĩ cũng có trách nhiệm phối hợp, tư vấn để hạn chế tối đa nguy cơ vi phạm.

Đối với những trường hợp bắt buộc phải sử dụng thuốc có chứa chất thuộc danh mục cấm vì lý do y tế, VĐV phải thực hiện thủ tục xin miễn trừ do điều trị (TUE) theo quy định. Những tình huống cấp cứu hoặc điều trị bệnh cấp tính phát sinh trong thời gian Đại hội có thể được xem xét miễn trừ hồi tố nếu đáp ứng đủ điều kiện.

Song song với các nghĩa vụ, VĐV có quyền được cung cấp thông tin liên quan đến quy trình kiểm tra, có người đại diện đi cùng, được hỗ trợ phiên dịch và yêu cầu phân tích mẫu B trong trường hợp xuất hiện kết quả phân tích bất lợi.

Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X không chỉ là cuộc tranh tài giữa các địa phương, ngành mà còn là dịp đánh giá chất lượng công tác đào tạo VĐV, chuẩn bị lực lượng cho các đội tuyển quốc gia. Vì vậy, việc kiểm soát doping có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm kết quả thi đấu phản ánh đúng trình độ chuyên môn của từng VĐV.

Với việc tăng cường kiểm tra và nâng cao ý thức tuân thủ ngay từ khâu chuẩn bị, ngành thể thao hướng tới một kỳ Đại hội công bằng, minh bạch, nơi thành tích được quyết định bằng năng lực và nỗ lực tập luyện thay vì những lợi thế không hợp lệ.

Đây cũng là yêu cầu cần thiết trong quá trình chuyên nghiệp hóa thể thao Việt Nam, nhất là khi các VĐV tiếp tục hướng tới những đấu trường lớn như SEA Games, ASIAD và Olympic.