Đại hội Thể thao lần thứ X năm 2026: Áo mới cho hoài niệm cũ

"Điều mong nhất là 6 tháng, 1 năm sau Đại hội, sân vẫn sáng đèn, vẫn có người tập, có giải đấu để xem, có những đứa trẻ tìm thấy niềm yêu thích thể thao. Đại hội qua đi, đời sống thể thao phải ở lại", đó là những dòng viết của ông Nguyễn Nam Nhân, Phó Giám đốc Sở Văn hoá - Thể thao TP.HCM, trên trang cá nhân trong ngày sân Thống Nhất hoàn thành việc thi công mặt cỏ và đường chạy điền kinh.

Sau gần 7 tháng triển khai dự án cải tạo, nâng cấp, sân vận động Thống Nhất đã cơ bản hoàn thành, hướng tới phục vụ Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X. Dự án này sử dụng nguồn vốn ngân sách với tổng mức đầu tư gần 320 tỷ đồng, là đợt cải tạo quy mô lớn nhất với trọng điểm là xây mới hoàn toàn khán đài B để tăng tổng sức chứa lên 18.000 chỗ ngồi.

Đã từng có không ít lo lắng về sự lãng quên đối với sân bóng lịch sử và lâu đời nhất Việt Nam này. Từ việc thành phố sẽ xây sân mới, hoành tráng rộng lớn tại Khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc, đến việc "khai tử" trường đua Phú Thọ hoặc thu hẹp các công trình hiện hữu trong nội đô, khiến cho số phận của sân Thống Nhất trở nên "vô định" một thời gian dài. Mọi thứ vì thế xuống cấp rất nhanh, tưởng là chỉ chờ để phá bỏ.

Nhưng Đại hội thể thao lần X dường như đã làm thay đổi tất cả. Sân Thống Nhất vẫn sẽ là trái tim của bóng đá, của điền kinh TP.HCM với tiêu chuẩn quốc tế, sẵn sàng cho các cuộc thi đấu cấp châu Á, ít nhất là cho đến khi khu Rạch Chiếc hoàn thành. Cách đó trong bán kính chưa đến 1km, khu thể thao đa năng Phú Thọ cũng đã hoàn thành việc chỉnh trang, nâng cấp toàn diện, bao gồm nhà thi đấu quốc quốc tế, hồ bơi đẳng cấp, cụm gần chục sân quần vợt mới toanh bên cạnh hệ thống thi đấu pickleball, bóng đá, bóng chuyền trên cát…

Những ngày này, đứng giữa vùng lõi công trình ấy, có cảm giác như cả làng thể thao TP.HCM đang cháy lên một sức sống mới với mùi thơm nồng của cỏ, của thảm nhựa đường chạy và của sự tất bật của người làm thể thao thành phố khi Đại hội đang đếm ngược giờ khai mạc. Đó có lẽ là những điều giá trị nhất của một sự kiện thể thao đem lại cho đời sống của một đô thị. 

Điều đó thực ra không có nhiều trong làng thể thao Việt Nam. Việc tổ chức các sự kiện thể thao quy mô lớn thường nằm ngoài sức "tưởng tượng" của thể thao nhiều địa phương. Ngay cả một sự kiện cở như Hội khỏe Phù Đổng cũng không phải nơi nào cũng sẵn sàng nhận quyền đăng cai. Thế nên hồi năm 2018, An Giang phải "xin trả" lại Đại hội thể thao lần thứ VIII vì không thể đầu tư cơ sở vật chất. "Trả" thì dễ, nhưng cơ hội lớn ấy, khi nào mới trở lại?!

Lấy ví dụ như Đà Nẵng. Năm 2010 đã đăng cai Đại hội thể thao lần VI và 6 năm sau, là nơi đăng cai Đại hội thể thao biển châu Á. Cũng dựa trên kinh nghiệm, nguồn lực cơ sở vật chất, thành phố này mới mạnh dạn xin quyền đăng cai Đại hội thể thao biển châu Á năm 2030. Hãy hình dung, nếu chúng ta có nhiều địa phương đủ sức đăng cai những sự kiện đa môn, thì đến lúc nào đó, ngoài Đại hội thể thao toàn quốc, tại sao không nghĩ đến việc tổ chức các Đại hội thể thao trẻ, thể thao sinh viên… để hoạt động sự kiện diễn ra đều hơn, đa dạng hơn.

Công trình lớn lên cùng sự kiện và sẽ "sống" nhờ sự kiện. Từ SEA Games 2003 đến nay, TP.HCM mới lại tổ chức một sự kiện đa môn và đó là cơ hội để các công trình thể thao có thể được tươi mới thêm lần nữa. Tất nhiên, cũng có không ít e ngại về việc đầu tư, nâng cấp nhưng nếu các công trình ít được sử dụng thì vẫn sẽ lãng phí. Nhưng ở góc độ ngược lại, đó là cảm hứng và cả áp lực cho thế hệ người làm thể thao mới của TP.HCM.