Cuộc di cư không ngừng giữa hình và ý

Tám hoạ sĩ đến từ ba miền đất nước: Nguyễn Tú (Khóa), Bùi Nguyễn Hoàng Hà, Đặng Văn Tứ (Tứ Rô), Đậu Quang Anh, Nguyễn Dương, Nguyễn Đức Giang, Nguyễn Xuân Hoàng, Nguyễn Quang Thu với 61 tác phẩm, cùng hội tụ tại TP Hồ Chí Minh nhân ngày hội non sông, trong triển lãm mang tên: Mùa di cư.

Các tác phẩm được trưng bày, bao gồm nhiều chất liệu, từ sơn mài đến sơn dầu, với các phong cách khác nhau, trừu tượng đến tượng hình, cùng sự phong phú về thể loại: hội họa đến điêu khắc… tất cả cùng tham gia vào một cuộc đối thoại của sự dịch chuyển trong ký ức, trong cảm xúc. Những cảm nhận không phải từ cái nhìn của đôi mắt, mà là trong miền nhớ trái tim. Sự "di cư" qua biểu hiện của mỗi tác phẩm, không phải là dự dịch chuyển địa điểm vật lý, mà là quá trình biến đổi của cảm xúc, nhận thức từ nội tâm cho đến diễn tả bằng mô phỏng cơ thể giữa khoảng trống mênh mông không xác định của không gian, thời gian.

"Triển lãm này không đặt ra một chủ đề để minh họa, mà gợi mở ra một trạng thái, trạng thái của sự dịch chuyển giữa hình và ý, giữa thực tại và ký ức, giữa cấu trúc thị giác và dòng chảy cảm xúc". Nhà nghiên cứu Mỹ thuật Quách Cường bày tỏ. "Trong trạng thái ấy, mỗi nghệ sĩ có phong cách và một hướng đi riêng, nhưng cùng hội tụ ở một điểm, đó là từ chối sự ổn định của hình ảnh để tìm kiếm những khả năng thể hiện biểu đạt linh hoạt hơn. Người xem, khi bước vào không gian triển lãm, không chỉ đứng trước các tác phẩm, mà đứng trước chính những dịch chuyển trong nhận thức của mình, giữa nhìn và cảm, giữa nhận diện và trải nghiệm".

Trong Mùa di cư, tranh của họa sĩ Nguyễn Đức Giang là những dịch chuyển tinh vi của cảm xúc tình yêu, sự kết nối và những rung động nội tâm trở thành dòng chảy xuyên suốt, lặng lẽ nhưng bền bỉ. Nét vẽ trong tranh họa sĩ Nguyễn Đức Giang mang tính tiết chế, với độ chậm, tĩnh để tạo được độ lắng cần thiết cho cảm xúc hiện bày. Các mảng màu được xử lý theo nhịp điệu, vừa đủ để giữ lại hình thể, vừa mở ra những khoảng không gian cho cảm nhận.

Không gian triển lãm

Chuỗi tác phẩm "Ở một nơi nào đó" của họa sĩ Nguyễn Dương gợi nên sự trôi dạt của tâm thức giữa những lớp không gian chồng lấp. Các hình ảnh đang xuất hiện rồi lại tan đi, như những khoảnh khắc không thể nắm giữ trọn vẹn.

Ngôn ngữ tạo hình của họa sĩ Nguyễn Dương thiên về sự mềm mại, tiết chế, ẩn chứa chiều sâu cảm xúc. Bố cục không khép kín, màu sắc được xử lý nhẹ, đôi khi như phủ một lớp sương mỏng lên bề mặt, tạo nên cảm giác xa xăm, tĩnh lặng nhưng không tĩnh tại.

Với họa sĩ Nguyễn Tú, trong tác phẩm của mình, anh lựa chọn lối biểu đạt trực cảm, nơi bút pháp phóng khoáng và giàu năng lượng đóng vai trò dẫn dắt toàn bộ bề mặt tranh.

Với nhà điêu khắc Nguyễn Quang Thu, tác phẩm của anh sử dụng chất liệu đất nung mộc mạc, thô ráp, giàu sức biểu cảm, mang trong đó chiều sâu lịch sử và ký ức văn hóa. Trong mỗi tác phẩm của anh, đất không chỉ là vật liệu tạo hình, mà là một dạng "ký ức vật chất", nơi lưu giữ những dấu vết của thời gian, của đời sống và của con người.

Hoạ sĩ Bùi Nguyễn Hoàng Hà là nữ họa sĩ duy nhất tham gia triển lãm. Tác phẩm của chị nghiêng về sáng tạo một không gian cảm xúc. Các hình ảnh được giản lược, tiết chế, và mang theo những dư âm sâu lắng. Mỗi bức tranh của chị gợi cảm giác về sự chậm lại giữa những khoảng lặng. Ở đó, màu sắc và hình khối không chỉ đóng vai trò tạo hình, mà trở thành phương tiện dẫn dắt cảm nhận.

Trong triển lãm Mùa di cư, các tác phẩm sơn mài của họa sĩ Đậu Quang Anh mở rộng đối thoại về sự dịch chuyển qua sự chuyển hóa của chất liệu và ngôn ngữ biểu đạt. Ở đó, truyền thống trở thành điểm xuất phát để nghệ sĩ tiếp tục khám phá, biến đổi và tái định nghĩa trong bối cảnh đương đại.

Trong loạt tác phẩm triển lãm lần này, họa sĩ Đặng Văn Tứ tiếp tục theo đuổi hình tượng cơ thể người như một thực thể sống cùng phô diễn nặng nề chân thực. Anh không vẽ phụ nữ theo chuẩn mực quen thuộc, mà hiện diện như những khối hình phốp pháp dần mất đi sức sống qua thời gian.

Trong triển lãm lần này, họa sĩ Nguyễn Xuân Hoàng trưng bày tác phẩm Tâm Như Nước. Tiếp tục hành trình về bối cảnh ngược, không gian ngược, di chuyển ngược: từ bên ngoài xoay vào bên trong tâm thức. Các nét vẽ tối giản, tiết chế qua những mảng màu từ bóng tối lan ra ánh sáng, từ đen chuyển ra vàng rực rỡ. Phật trở về trong tâm, và toan là nơi lắng đọng để dẫn tới sự an bình không còn lay động của sóng nước tâm.

"Trong cuộc sống đương đại, khi sự dịch chuyển trở thành một điều không thể tách rời của cuộc sống". Nhà nghiên cứu Mỹ thuật Quách Cường bày tỏ. "Và mỹ thuật cũng không nằm ngoài sự dịch chuyển đó. Triển lãm Mùa di cư vì thế không đưa ra một định nghĩa, mà mở ra một trải nghiệm, trải nghiệm về việc ở trong trạng thái không cố định, nơi mỗi hình ảnh đều đang trở thành một điều gì đang khác dần đi".