Công nghệ trong đời sống Tết 2026: Từ lì xì số đến du Xuân không tiền mặt

Tết Nguyên đán vốn gắn liền với các phong tục truyền thống sum họp gia đình, chúc Tết, mừng tuổi và đi chùa đầu năm.

Tết Bính Ngọ 2026, bên cạnh các giá trị truyền thống ấy là một bức tranh sinh hoạt hiện đại được định hình bởi công nghệ số: thanh toán không tiền mặt, lì xì trực tuyến, ứng dụng công nghệ trong du lịch - lễ hội và cách thức trải nghiệm Tết trên không gian số.

Những thay đổi này phản ánh sâu sắc quá trình chuyển đổi số trong đời sống người Việt và cả sự thích nghi của văn hoá với công nghệ toàn cầu.

Thanh toán số: ATM “vắng khách”, QR lên ngôi

Một trong những điểm nhấn dễ nhận thấy trong mùa Tết 2026 là sự giảm mạnh nhu cầu rút tiền mặt tại các cây ATM. Theo ghi nhận, hình ảnh người dân xếp hàng dài trước ATM - vốn từng là nét thân quen mỗi dịp Tết - gần như biến mất.

Thay vào đó, người sử dụng điện thoại thông minh để thanh toán trực tiếp bằng mã QR hoặc qua ứng dụng ngân hàng số để chi tiêu mua sắm Tết, đi lễ chùa hay gửi tiền mừng tuổi.

Cũng theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, trong năm 2025, tổng giá trị giao dịch không tiền mặt tăng hơn 42% so với năm trước, trong đó QR code và thanh toán di động lần lượt tăng trưởng mạnh về cả số lượng và giá trị.

Xu hướng này không chỉ diễn ra trong dịp Tết mà kéo dài trong cả năm. Trước Tết, nhiều tiểu thương bán hàng lẻ ở chợ truyền thống cũng đã chuyển sang chấp nhận thanh toán QR từ khách hàng.

Không chỉ ở dầu mối nhỏ lẻ, số liệu thống kê cũng cho thấy gần 87% người trưởng thành ở Việt Nam có tài khoản ngân hàng, tạo cơ sở thuận lợi để mở rộng thanh toán số sâu rộng hơn trong xã hội.

Lì xì số: Phong tục truyền thống gặp xu hướng thanh toán hiện đại

Lì xì đầu năm là một trong những phong tục đẹp và ý nghĩa nhất của ngày Tết. Trong bối cảnh thanh toán điện tử đã trở thành thói quen, nhiều ngân hàng, ví điện tử và ứng dụng tài chính đã thúc đẩy lì xì số (online) nhằm vừa giữ nét văn hoá, vừa khuyến khích sử dụng phương thức thanh toán không tiền mặt.

Các nền tảng thanh toán lớn đã thiết kế các chương trình lì xì trực tuyến tích hợp với giao diện chúc Tết, thiệp kỹ thuật số và các tính năng “gamification” hấp dẫn nhằm thu hút người dùng. Trên thực tế, các ví điện tử và ngân hàng đã biến việc lì xì trực tuyến không chỉ là chuyển tiền bình thường, mà còn là trải nghiệm giao thoa giữa văn hoá lễ Tết và tiện ích công nghệ, góp phần nuôi dưỡng thói quen thanh toán số trong dịp lễ quan trọng nhất của năm.

Một điểm khác biệt là trong bối cảnh thanh toán số phát triển, lì xì không còn gói gọn trong bọc tiền mặt đỏ mà xuất hiện dưới dạng chuyển khoản trực tuyến hoặc mã QR lì xì, tạo sự tiện lợi, nhanh chóng và phù hợp với thế hệ trẻ - những người sử dụng smartphone thường xuyên.

Mặc dù không có thống kê chuyên biệt cho năm 2026, những dữ liệu từ các mùa Tết trước cho thấy xu hướng này đã được đẩy mạnh nhiều năm liên tiếp, đặc biệt trong bối cảnh thanh toán số phát triển mạnh ở Việt Nam.

Du Xuân hiện đại: Trải nghiệm tiện lợi và công nghệ hỗ trợ

Không chỉ thanh toán và lì xì, chuyến du xuân đầu năm của người dân cũng được cải tiến nhờ công nghệ. Các ứng dụng đặt dịch vụ du lịch trực tuyến, hướng dẫn điểm đến bằng bản đồ số, đặt vé tham quan hay check-in bằng QR tại các điểm lễ hội đều góp phần tạo ra trải nghiệm thuận tiện hơn. Thông tin chi tiết về các chuyến đi, giờ hoạt động của điểm du lịch và dịch vụ lễ hội có thể được cập nhật nhanh chóng thông qua các ứng dụng di động.

Công nghệ số cũng được sử dụng ở nhiều nơi để cung cấp nội dung văn hoá số hóa: từ thuyết minh tự động qua mã QR ở các di tích, bảo tàng, đến livestream chương trình nghệ thuật Tết cho người xem không thể đến trực tiếp. Theo ghi nhận, công nghệ số - từ mạng xã hội đến thực tế ảo - không nằm ngoài đời sống văn hoá Tết mà còn mở ra cách tiếp cận mới, giúp lan tỏa phong tục truyền thống đến cộng đồng rộng lớn hơn.

Giữ gìn văn hoá truyền thống trong kỷ nguyên số

Dù thanh toán không tiền mặt và các ứng dụng công nghệ trở nên phổ biến, giá trị cốt lõi của Tết - sum họp gia đình, chúc phúc, chia sẻ yêu thương - vẫn được người Việt giữ gìn và trân trọng. Công nghệ không thay thế những giá trị ấy, mà trở thành công cụ hỗ trợ để phong tục này được diễn ra thuận tiện hơn trong đời sống hiện đại.

Mùa Tết 2026 là minh chứng cho sự hòa quyện giữa truyền thống và công nghệ. Việc thanh toán số, lì xì trực tuyến và cách thức trải nghiệm Tết số hóa không chỉ phản ánh tốc độ phát triển của xã hội số ở Việt Nam mà còn cho thấy công nghệ có thể nâng cao chất lượng cuộc sống trong những dịp lễ trọng đại. Công nghệ không làm mất đi nét đẹp văn hoá, mà hỗ trợ người dân tiếp tục giữ gìn những giá trị ấy theo cách tiện lợi, an toàn và phù hợp với nhịp sống hiện đại.