Gần một tháng tác nghiệp tại World Cup 2026 ở cả ba quốc gia đồng đăng cai là Mỹ, Canada và Mexico, nhiếp ảnh gia Trung Nghĩa đã chụp ảnh từ Lionel Messi đến Lamine Yamal, từ Jude Bellingham đến Kylian Mbappe… cùng bao nước mắt nụ cười của các cổ động viên tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
Báo Thể thao và Văn hóa trân trọng giới thiệu bài viết của nhiếp ảnh gia Trung Nghĩa về hành trình chụp ảnh World Cup 2026 khá đặc biệt này.
Góc ảnh World Cup của người Việt Nam
Trong suốt hơn 24 năm qua, FIFA World Cup luôn là điểm nhấn "4 năm 1 lần" trong sự nghiệp làm nghề của tôi. Kể từ kỳ World Cup 2002 tại Hàn Quốc và Nhật Bản, tôi đã tác nghiệp tại 7 kỳ World Cup và dành trọn tâm huyết để đưa giải đấu đến gần khán giả Việt Nam hơn thông qua các tác phẩm báo chí, nhiếp ảnh và những câu chuyện giàu cảm xúc.
Tại World Cup 2026, tôi vinh dự là nhiếp ảnh gia Việt Nam duy nhất được FIFA cấp thẻ tác nghiệp chính thức thông qua Liên đoàn Bóng đá Việt Nam. Cơ hội đặc biệt này cho phép tôi mang đến những hình ảnh và thông tin với "góc nhìn Việt Nam" chân thực cho hàng triệu người hâm mộ tại Việt Nam, một quốc gia có niềm đam mê bóng đá mãnh liệt.
Từ trái sang: Nhà báo Trương Anh Ngọc (TTXVN), nhà thơ Đoàn Ngọc Thu và nhiếp ảnh gia Trung Nghĩa đi tác nghiệp mùa World Cup 2026
Mặc dù hình ảnh từ các hãng thông tấn quốc tế rất phổ biến, nhưng khán giả trong nước sẽ trân trọng những bức hình do chính người Việt Nam thực hiện tại chỗ, bởi lẽ chúng mang đến góc nhìn gần gũi, chia sẻ được những khoảnh khắc đáng nhớ từ World Cup thông qua ống kính.
Ngoài thẻ tác nghiệp giải đấu do FIFA cấp theo quy trình bắt đầu từ nửa năm về trước, cứ mỗi trận đấu tại World Cup chúng tôi phải đăng ký riêng và chịu sự "cạnh tranh" theo hạn ngạch chặt chẽ lẫn sự phân bổ vị trí tác nghiệp, vì số lượng nhiếp ảnh gia đăng ký thường vượt xa số vị trí ít ỏi mỗi trận: Khoảng 100 - 160 chỗ dưới sân cỏ (field) và 20 ghế cho khu vực trên khán đài (tribute). FIFA và nhiều sân vận động cũng áp dụng quy định rất kỹ về vị trí tác nghiệp, lối đi và khu vực dành cho báo chí.
Trung Nghĩa có số đeo 1000 tại World Cup 2026
World Cup 2026 không chỉ là câu chuyện của 104 trận đấu, mà còn là hành trình của đông đảo phóng viên ảnh chạy đua với thời gian, công nghệ và vượt qua giới hạn của bản thân. Như tôi, chưa bao giờ phải bay nhiều chuyến trong một thời gian ngắn như thế từ nhiều thành phố Bắc Mỹ như Mexico City (Mexico), Vancouver (Canada), San Francisco, San Jose, Las Vegas, Houston, Dallas, Los Angeles, Atlanta và New York/New Jersey (Mỹ) cho trận chung kết giải rạng sáng 20/7 (giờ Việt Nam). Một ngày điển hình có thể là 5h sáng ra sân bay. Bay vài tiếng. Hạ cánh là di chuyển thẳng đến sân vận động. Kiểm tra thiết bị, vào vị trí. Chụp ảnh trận đấu và gửi ảnh liên tục trong hoặc sau trận đấu. Tiếp tục chuyến bay lúc nửa đêm sang thành phố khác.
Vài nét về Trung Nghĩa
Trung Nghĩa đã tác nghiệp trực tiếp 12 giải đấu thuộc hệ thống FIFA World Cup, bao gồm 7 kỳ World Cup (2002 đến 2026), 2 kỳ Women's World Cup (2015 - 2023), 1 kỳ Futsal World Cup (2012), 1 kỳ Club World Cup (2023) và 1 kỳ U17 World Cup (2023).
Ảnh đẹp cần cảm xúc
Bù lại, khi được cấp vé điện tử tác nghiệp thì cánh phóng viên ảnh, nhiếp ảnh gia có cơ hội bấm máy những thời điểm có thể lưu giữ khoảnh khắc đi vào lịch sử World Cup. Tôi ngồi sát đường biên, cách những Messi, Yamal... chỉ vài mét, mỗi trận chụp khoảng 1.000 ảnh, chủ yếu dùng ống kính tiêu cự dài từ 300 - 600mm.
Suốt 90 phút dõi theo trận cầu, chúng tôi sẽ bấm máy các thể loại nội dung ảnh sau: Ảnh cầu thủ ghi bàn và ăn mừng bàn thắng cùng đồng đội; các pha tranh chấp quyết liệt nhất; các tình huống bước ngoặc; hình ảnh cổ động viên trên khán đài trước, trong và sau trận đấu; niềm vui nỗi buồn của 2 đội khi trận cầu có kết quả ngã ngũ thắng - thua…
Các nhiếp ảnh gia làm việc cho các hãng thông tấn có thể chuyển ảnh và phát đi hình ảnh vừa chụp với tốc độ từng giây. Sau trận đấu họ vẫn dán mắt vào màn hình máy tính để tuyển chọn ảnh và hậu kỳ (chủ yếu là cắt cúp bố cục ảnh gốc). Tôi quan sát thấy đồng nghiệp ngồi làm việc ở trung tâm báo chí hoặc khu vực làm việc của nhiếp ảnh gia (photographer room) nhiều giờ sau khi trận đấu kết thúc.
Lionel Messi - Lamine Yamal tại World Cup 2026 qua ống kính nhiếp ảnh gia Trung Nghĩa
Điều thú vị nhất đôi khi không phải bàn thắng, mà là những khoảnh khắc trên khán đài: Người mẹ bế con trẻ, ông bố bật khóc cùng con trai, các màn hóa thân (cosplay) vui nhộn, bắt mắt như CĐV Ai Cập hóa thân thành Pharaoh, CĐV Na Uy hóa thân thành Viking, CĐV Mexico đội mũ sombrero rộng vành, CĐV Bỉ tái hiện nhân vật truyện tranh Asterix và Obelix, CĐV Tây Ban Nha mang theo trống…
Công nghệ giúp các nhiếp ảnh gia như chúng tôi bớt cực hơn với thiết bị chụp ảnh hiện đại lấy nét cầu thủ cực nhanh, đường truyền wi-fi tốc độ cao… Nhờ đó chúng tôi có thể tập trung nhiều hơn vào việc kể câu chuyện bằng hình ảnh thay vì bận rộn xử lý kỹ thuật. Các đồng nghiệp quốc tế kỳ cựu chia sẻ: "Điều khó nhất không phải là chụp đẹp. Một bức ảnh World Cup đẹp không đơn thuần là đúng nét, đúng bố cục, mà phải có cảm xúc, có câu chuyện, có khoảnh khắc không lặp lại".
Đến World Cup 2026, tôi chứng kiến nhiều cách tiếp cận mới trong nhiếp ảnh: có người mang máy ảnh cơ "cổ lỗ" đến tác nghiệp để tạo nước màu ảnh cổ điển, hoài niệm độc đáo. Nhiều nhiếp ảnh gia thử nghiệm các kỹ thuật hình ảnh sáng tạo, góc chụp trên cao… nhằm kể câu chuyện khác biệt giữa hàng triệu bức ảnh được tạo ra mỗi ngày.
Đối với phóng viên ảnh World Cup, ngoài cuộc đua với thời gian và sức khỏe, ngoài tay nghề và kinh nghiệm, còn cần chút may mắn để bấm máy được các khoảnh khắc đắt giá. Một cú tung người đá bóng kiểu "xe đạp chổng ngược", một pha ăn mừng ấn tượng, những cú hét giận dữ của HLV, những giọt nước mắt sau tiếng còi mãn cuộc (như Messi trong trận thắng Ai Cập), khoảnh khắc các tuyển thủ ôm chầm lấy người thân trên khán đài... đều là "món quà" dành cho các nhiếp ảnh gia.
Gặp các huyền thoại World Cup
Hồi còn bé, tôi chỉ biết Romario qua màn ảnh ti vi - người hùng đưa đội tuyển Brazil lên ngôi vô địch thế giới tại World Cup USA 1994. Bây giờ tại World Cup 2026 diễn ra trên đất Mỹ cùng Canada và Mexico, tôi gặp Romario bằng xương bằng thịt ngoài đời và chụp ảnh kỷ niệm với ông.
Huyền thoại bóng đá Romario
Điều đẹp nhất của những chuyến tác nghiệp World Cup, dù phải đánh đổi bằng rất nhiều công sức và chi phí, là bạn không chỉ được chứng kiến những trận cầu rực lửa, mà còn có cơ duyên gặp gỡ với những huyền thoại tạo nên lịch sử bóng đá, lịch sử World Cup. Và nếu như tôi - một cậu bé nhà quê nhút nhát đến từ Việt Nam - được nghề nghiệp trao cho những lần gặp mặt nhiều huyền thoại World Cup như vua bóng đá Pele, Bobby Charlton, Diego Maradona, Roger Milla, Franz Beckenbauer, Gerd Muller, Bora Milutinovic, Aime Jacquet, Davor Suker, Marco van Basten, Ruud Gullit, Lothar Matthaus, Jurgen Klinsmann… và hôm nay là Romario, thì tôi tin rằng khoảng cách giữa một cậu bé ngồi trước màn hình ti vi và khoảnh khắc đứng cạnh thần tượng có thể chỉ là nhiều năm tháng bền bỉ theo đuổi điều mình yêu. Đôi khi những giấc mơ rất xa vẫn có thể trở thành hiện thực, miễn là bạn đủ kiên trì để đi đến cùng" - nhiếp ảnh gia Trung Nghĩa.
