Tại World Cup 2026, có đến 25 thành phố Mỹ không đăng cai một trận đấu nào vẫn thu được tiền từ giải. Trong số đó, San Antonio là ví dụ đáng chú ý nhất: Không có sân vận động đủ chuẩn FIFA, nhưng ước tính thu về từ 10 đến 30 triệu USD nhờ trở thành "training hub" (trung tâm huấn luyện và hậu cần).

Mô hình đó không phức tạp: có sân tập đủ tiêu chuẩn, có chỗ ở chất lượng cao, có đội ngũ hậu cần chuyên nghiệp và  một đội bóng địa phương sẵn sàng đóng vai "quân xanh" mỗi khi đội khách cần đối luyện. Điều thú vị là ở Việt Nam, dường như đã "chạm" đến mô hình này, tất nhiên là ở một trạng thái khác.

Còn nhớ hồi còn hưng thịnh, Becamex Bình Dương thường xuyên tổ chức BTV Cup, một giải quốc tế tứ hùng với sự tham dự của các CLB khách mời nước ngoài. Khi đó, Bình Dương đã thực hiện gần đúng một nửa của mô hình training hub: Có sân, có đội mạnh để đấu tập, có giải để mời khách đến.

Nhưng nửa còn lại chưa bao giờ được định hình. Không ai đặt câu hỏi: Các đội khách đến rồi và làm sao để họ ở lại lâu hơn thời gian thi đấu mà đơn vị chủ nhà đã chi trả. Họ đến rồi, lần sau không mời họ có sang lại không? Nói chung, không có giá trị cộng thêm để biến một chuyến đấu tập thành một hành trình chuẩn bị chuyên nghiệp. Hoặc có thể nói, một "sản phẩm thể thao MICE".

Trong ngành du lịch, MICE (còn gọi là du lịch hội thảo/sự kiện) là một phân khúc sinh lợi cao vì khách hàng thường chi tiêu nhiều hơn và lưu trú dài ngày hơn khách du lịch thông thường. Training Hub thể thao về bản chất là một dạng MICE đặc thù: Đoàn khách là đội tuyển bóng đá, "hội nghị" là buổi tập, "triển lãm" là trận đối luyện, và tất cả cần được phục vụ ở tiêu chuẩn chuyên nghiệp.

Danh sách 48 khu tập huấn chính thức tại World Cup 2026 cho thấy mức độ đa dạng đáng ngạc nhiên: từ các sân của CLB chuyên nghiệp như Sporting KC, Columbus Crew, Seattle Sounders, đến sân trường Đại học như UC Santa Barbara, Rutgers University, miễn là đáp ứng được tiêu chuẩn FIFA về mặt sân, hậu cần và an ninh.

Điểm chung không phải quy mô hay danh tiếng, mà là năng lực phục vụ: cơ sở vật chất 5 sao, khu phục hồi, bếp ăn theo chế độ riêng, bảo mật truyền thông. Việt Nam không thiếu các điều kiện cơ bản. Các thành phố lớn về du lịch của chúng ta cũng thường có một CLB chuyên nghiệp. Chỉ có điều…

Một điểm thú vị khác: Nhiều CLB Việt Nam vẫn đi nước ngoài tập huấn đầu mùa với mô hình này. Phổ biến hơn cả là đội tuyển quốc gia. Ngay từ thời mà chúng ta có những HLV ngoại dầu tiên, đã đưa đội tuyển sang Đức, Áo, Pháp, rồi sau sang Trung Quốc, Nhật Bản và đặc biệt là Hàn Quốc, dưới thời của ông Park Hang Seo, Kim Sang Sik.

Ở chiều ngược lại, chúng ta cũng đã từng có những vị khách đầu tiên đã tự tìm đến, mà Việt Nam gần như không hay biết. Tiền giải 2025, hai CLB K-League 1 của Hàn Quốc đã chủ động chọn Việt Nam làm điểm tập huấn. Gimcheon Sangmu đặt chân đến Phan Thiết ở lại gần trọn tháng. FC Seoul chọn Hà Nội. Họ  đến vì khí hậu tốt, chi phí hợp lý và điều kiện lưu trú đủ chuẩn. Họ tự lo từ đầu đến cuối.

Nghịch lý này càng rõ hơn khi nhìn vào mạng lưới quan hệ quốc tế, với các hợp đồng hợp tác chiến lược mà VFF đang nắm giữ, một danh sách đối tác mà nhiều Liên đoàn bóng đá khu vực Đông Nam Á phải mất nhiều thập niên mới xây dựng được.

Nhưng những quan hệ chiến lược đó đang được dùng theo một chiều duy nhất: đưa đội tuyển Việt Nam ra ngoài tập huấn. Hoàn toàn có thể  những kênh quan hệ đó được kích hoạt theo hướng ngược lại: Mời các đội tuyển trẻ, các CLB hàng đầu đến Việt Nam tập huấn, với một gói dịch vụ chỉn chu, một CLB V-League đóng vai đối luyện, và một tỉnh thành được định vị như điểm đến thể thao có thương hiệu.

Rất nhiều CLB V-League hoàn toàn có thể định vị mình theo cách đó. Ở Nha Trang, ở Ninh Bình, ở Gia Lai hay Đà Nẵng…. Vấn đề là khi một đội bóng nước ngoài đến, họ cần một đối tác biết hỏi: "Các anh cần "quân xanh" ở trình độ nào, muốn tập buổi sáng hay chiều, cần bữa ăn theo chế độ Hàn Quốc hay có thể điều chỉnh, và ai sẽ lo phương tiện di chuyển từ khách sạn ra sân?",

Câu trả lời đã có sẵn. Chỉ là chưa có ai hỏi, dù bài toán làm sao kiếm tiền từ bóng đá vẫn luôn được… trăn trở!