Khi HLV Hajime Moriyasu dẫn dắt tuyển Nhật Bản giành những chiến thắng gây chấn động trước Đức và Tây Ban Nha tại World Cup 2022, trước khi dừng bước ở vòng 1/8, nhiều người tin rằng ông đã có câu trả lời đanh thép dành cho những hoài nghi.

Nhưng dường như vị chiến lược gia này vẫn cảm thấy chưa thực sự thuyết phục được tất cả, đặc biệt là những ý kiến từng chỉ trích lối chơi bị cho là quá thận trọng của ông.

Thực tế, rất khó trách Nhật Bản khi lựa chọn cách đá phản công trước những cường quốc bóng đá hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, ở trận thua Costa Rica, việc "Samurai Xanh" không chủ động kiểm soát thế trận đã trở thành điều đáng tiếc. Kết quả thua 0-1 khiến hành trình vượt qua vòng bảng của họ trở nên đầy áp lực.

Kể từ sau giải đấu ấy, trong hơn ba năm rưỡi qua, Moriyasu gần như thay đổi đáng kể cách tiếp cận. Và đó chính là lý do để tin rằng Nhật Bản có thể trở thành một trong những đội tuyển hấp dẫn nhất tại World Cup 2026.

Nhà cầm quân 57 tuổi vẫn trung thành với sơ đồ ba trung vệ, nhưng cách ông xây dựng hệ thống khiến nó vận hành gần giống một đội hình 3-2-4-1 giàu tính tấn công. Bộ ba trung vệ tiếp tục là nền tảng để tạo nên sự chắc chắn, trong khi phía trên họ là cặp tiền vệ trung tâm giàu kỷ luật, thường được dẫn dắt bởi đội trưởng Wataru Endo.

Khác biệt lớn nhất nằm ở hai hành lang cánh. Trong suốt vòng loại khu vực châu Á, Moriyasu thường xuyên bố trí Ritsu Doan và Kaoru Mitoma ở vị trí wing-back. Đây đều là những cầu thủ thiên về tấn công, nhưng sẵn sàng lùi sâu khi cần thiết, trước khi bùng nổ bằng tốc độ, kỹ thuật và khả năng tạo đột biến mỗi khi Nhật Bản đẩy cao đội hình.

Kết hợp cùng hai hộ công phía sau trung phong cắm, tuyển Nhật nhiều thời điểm tung ra sân tới năm cầu thủ tấn công đúng nghĩa ngay từ đầu trận. Chưa kể Endo cùng người đá cặp ở trung tuyến cũng thường xuyên dâng cao hỗ trợ.

Điều đó tạo ra một bức tranh rất rõ ràng: khi kiểm soát bóng, Nhật Bản thường xuyên có tới bảy cầu thủ hiện diện ở một phần ba cuối sân đối phương. Trong khi đó, ba trung vệ đẩy đội hình lên sát vạch giữa sân để duy trì áp lực và thu hồi bóng ngay sau khi đối thủ phá ra. Áp lực được duy trì liên tục, đợt này nối tiếp đợt khác.

Hiệu quả tấn công ấy được phản ánh bằng những con số cực kỳ ấn tượng. Nhật Bản ghi tới 54 bàn sau 16 trận vòng loại và chỉ thủng lưới ba lần. Dù được đánh giá cao ở châu Á, việc họ thống trị mạnh mẽ đến như vậy vẫn là điều gây ngạc nhiên.

Ngay cả ở vòng loại cuối, Nhật Bản vẫn dễ dàng tạo ra những chiến thắng áp đảo như chiến thắng 7-0 trước tuyển Trung Quốc, 6-0 trước Indonesia và 5-0 trước Bahrain.

Dĩ nhiên, World Cup luôn là sân khấu hoàn toàn khác. Một tổn thất lớn đã đến khi Takumi Minamino phải chia tay giải đấu vì chấn thương dây chằng chéo trước hồi cuối năm ngoái. Anh vốn là một trong những mắt xích sáng tạo quan trọng nhất của đội. Phương án ban đầu khá rõ ràng: đẩy Mitoma vào đá hộ công, còn hành lang trái sẽ được trao cho Keito Nakamura hoặc Daizen Maeda.

Nhưng rồi vận đen tiếp tục ập đến khi Mitoma cũng lỡ World Cup vì chấn thương gân kheo. Điều đó buộc Moriyasu phải tái cấu trúc đáng kể hệ thống từng vận hành rất trơn tru, hệ thống đã giúp Nhật Bản lần đầu đánh bại cả Brazil lẫn tuyển Anh trong các trận giao hữu suốt bảy tháng qua.

Việc mất đi hai ngôi sao chắc chắn ảnh hưởng lớn. Nhưng điểm đáng chú ý là lối chơi của Nhật không phụ thuộc hoàn toàn vào một cá nhân. Cấu trúc chiến thuật ấy vẫn có thể vận hành hiệu quả với những con người khác.

Câu hỏi lớn nhất có lẽ vẫn dành cho Moriyasu: liệu Nhật Bản có giữ được sự táo bạo ấy ở World Cup?

Đá cởi mở khi là ứng viên số một tại vòng loại là một chuyện. Làm điều tương tự trên sân khấu lớn nhất hành tinh lại là thử thách hoàn toàn khác.

Cuộc chạm trán mở màn với tuyển Hà Lan chắc chắn cần sự thận trọng nhất định. Nhưng trước Tunisia và Thụy Điển, Nhật Bản hoàn toàn có thể chơi đúng với bản sắc đang xây dựng để khẳng định tham vọng.

Mục tiêu đầu tiên tất nhiên vẫn là tiến sâu nhất có thể. Nhưng lịch sử World Cup cho thấy những đội bóng tạo được dấu ấn mạnh mẽ nhất thường không chỉ hiệu quả, mà còn chơi thứ bóng đá giàu cảm xúc và đầy tính biểu đạt.

Với những gì đã chuẩn bị suốt chặng đường hướng tới World Cup 2026, Nhật Bản hoàn toàn có thể trở thành đội tuyển mang đến nhiều hứng khởi nhất giải đấu, ngay cả khi thiếu vắng hai cầu thủ có khả năng xoay chuyển cục diện.

Và có lẽ, điều quyết định liệu "Samurai Xanh" có thực sự trở thành hiện tượng đáng xem nhất giải hay không sẽ nằm ở một yếu tố giản dị nhưng then chốt: họ có đủ dũng cảm để tiếp tục chơi thứ bóng đá mà chính họ đã tạo dựng hay không.

Xem tin tức mới nhất World Cup 2026

Xem lịch thi đấu World Cup 2026

Xem bảng xếp hạng World Cup 2026

Xem kết quả World Cup 2026

Xem dự đoán bóng đá World Cup 2026