Ứng phó mưa lớn từ Nghệ An đến Đắk Lắk

Trước dự báo mưa lớn kéo dài từ đêm 8/11 đến ngày 11/11 khu vực từ Nghệ An đến Đắk Lắk, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã có công điện yêu cầu các địa phương, đơn vị liên quan chủ động triển khai phương án bảo đảm an toàn công trình thủy lợi, công trình cấp nước sạch nông thôn; phòng, chống ngập lụt, úng cho sản xuất nông nghiệp và thiếu nước sinh hoạt tại khu vực nông thôn.

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố từ Nghệ An đến Đắk Lắk; các ban quản lý dự án, đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi và cấp nước sạch nông thôn khẩn trương rà soát, triển khai các phương án ứng phó phù hợp với tình hình thực tế.

Các đơn vị theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo khí tượng thủy văn, diễn biến mưa, lũ; đồng thời tổ chức kiểm tra, đánh giá an toàn các công trình thủy lợi, nhất là những công trình trọng điểm và công trình cấp nước sạch nông thôn có nguy cơ xảy ra sự cố.

Đối với các hồ chứa thủy lợi đang thi công, các đơn vị cần đặc biệt chú ý bảo đảm an toàn tại những hạng mục dưới sâu, công trình ngầm, công trình dẫn dòng; chuẩn bị sẵn phương án bảo vệ người lao động, máy móc và thiết bị thi công trước nguy cơ bị ảnh hưởng bởi mưa lũ.

Với các hồ chứa đang khai thác nhưng đã hư hỏng, xuống cấp, có nguy cơ mất an toàn, cần có biện pháp hạn chế hoặc không tích nước; tổ chức cảnh báo, trực gác, cấm hoặc hạn chế người và phương tiện đi lại tại những khu vực nguy hiểm. Đồng thời, bố trí lực lượng, vật tư và phân công nhiệm vụ cụ thể để sẵn sàng ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ".

Cục cũng yêu cầu các địa phương, đơn vị thực hiện nghiêm Văn bản số 61/BCĐ-BNNMT ngày 6/11/2026 của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét và mưa đá.

Đối với sản xuất nông nghiệp, các địa phương cần khẩn trương khoanh vùng những diện tích cây trồng có nguy cơ bị ngập lụt, úng để xây dựng phương án ứng phó phù hợp với dự báo mưa và năng lực tiêu úng của hệ thống công trình thủy lợi. Việc bơm tiêu nước đệm trong hệ thống cần được triển khai chủ động, căn cứ vào thông tin dự báo thời tiết nhằm giảm thiểu nguy cơ ngập úng khi mưa lớn xảy ra.

Khi xuất hiện mưa lớn, ngập lụt, úng, các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi phải khẩn trương vận hành tối đa năng lực công trình để tiêu thoát nước. Trong quá trình vận hành, cần ưu tiên giảm ngập cho khu vực dân cư, khu công nghiệp, diện tích cây trồng có giá trị kinh tế cao và những vùng trũng, thấp.

Bên cạnh nhiệm vụ phòng, chống ngập úng trước mắt, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi lưu ý các địa phương chủ động điều tiết, tích trữ nước tại các hồ chứa, phục vụ nhu cầu sản xuất và sinh hoạt trong thời gian tới.

Đối với những hồ chứa đang có dung tích trữ thấp hoặc đã đến thời điểm được phép tích nước, các đơn vị cần rà soát, cập nhật kế hoạch và tổ chức tích nước từng bước, phù hợp với dự báo mưa, nhằm tận dụng nguồn nước và nâng cao khả năng tích trữ. Đây là giải pháp quan trọng để chủ động phòng, chống hạn hán, thiếu nước trong thời gian chịu ảnh hưởng của El Nino vào mùa khô tới.

Tuy nhiên, việc tích nước phải đi đôi với bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du. Các đơn vị cần xây dựng các kịch bản vận hành hồ chứa trong trường hợp xảy ra mưa lũ cực đoan, chủ động phương án điều tiết phù hợp với diễn biến thời tiết và khả năng tiếp nhận nước của công trình.

Đối với các hồ chứa có cửa van xả lũ, các đơn vị chủ động sẵn sàng các kịch bản vận hành, không xả lũ bất thường gây mất an toàn hạ du; thực hiện nghiêm túc việc cảnh báo sớm cho người dân vùng hạ du trước khi hồ xả lũ và có nguy cơ xảy ra sự cố.

Để phòng ngừa nguy cơ thiếu nước sinh hoạt nông thôn khi xảy ra sự cố, các địa phương và đơn vị cấp nước sạch cần tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn người dân các giải pháp thu gom, tích trữ và xử lý nước đơn giản trong trường hợp không có nguồn nước sạch. Người dân được khuyến cáo sử dụng nước tiết kiệm, an toàn, hiệu quả và chủ động dự trữ nước tại hộ gia đình để bảo đảm nhu cầu sinh hoạt khi có tình huống bất thường.

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi yêu cầu các đơn vị tổ chức trực ban 24/24 giờ trong thời gian xảy ra mưa, lũ; bố trí nhân lực thường trực tại những công trình có nguy cơ xảy ra sự cố. Khi phát hiện tình huống bất thường, phải kịp thời xử lý ngay từ giờ đầu, đồng thời triển khai phương án ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ", hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.

Các địa phương, đơn vị có trách nhiệm thường xuyên báo cáo tình hình an toàn công trình thủy lợi, công trình cấp nước sạch nông thôn, tình trạng thiếu nước sinh hoạt, sự cố công trình và hoạt động vận hành công trình phục vụ phòng, chống ngập lụt, úng về bộ phận thường trực của Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi để kịp thời tổng hợp, theo dõi và phối hợp xử lý.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ đêm 8/11 đến đêm 9/11, khu vực phía Nam tỉnh Nghệ An đến phía Bắc tỉnh Quảng Trị có mưa to và dông, lượng mưa phổ biến từ 100-200mm, cục bộ có nơi trên 300mm.

Từ ngày 9/11 đến đêm 11/11, khu vực thành phố Huế, thành phố Đà Nẵng và phía Đông tỉnh Quảng Ngãi có mưa to đến rất to và dông, lượng mưa phổ biến từ 250-450mm, cục bộ có nơi trên 700mm. Khu vực phía Nam tỉnh Quảng Trị và phía Đông các tỉnh từ Gia Lai đến Đắk Lắk có mưa to và dông, lượng mưa phổ biến từ 150-300mm, cục bộ có nơi trên 400mm. Đáng chú ý, mưa có nguy cơ xuất hiện với cường độ lớn, trên 100mm trong 3 giờ.