U23 Trung Quốc bước vào bán kết Giải U23 châu Á 2026 với một hành trang rất khác so với những đội bóng còn lại: Họ gần như không biết tấn công, nhưng lại phòng ngự giỏi đến mức… khó tin.
Là đội duy nhất chưa thủng lưới bàn nào sau 4 trận, U23 Trung Quốc đang khiến giới chuyên môn đặt ra câu hỏi lớn: Trước U23 Việt Nam, liệu họ có chấp nhận đóng vai "cửa dưới", tiếp tục dựng nên "Vạn lý Trường Thành" quen thuộc, hay sẽ buộc phải thay đổi cách tiếp cận vì yếu tố tâm lý và vị thế?
"Vạn lý Trường Thành" được xây bằng kỷ luật và con số biết nói
Không quá lời khi khẳng định U23 Trung Quốc chính là đội phòng ngự xuất sắc nhất tại VCK U23 châu Á 2026. Sau 4 trận đấu, họ vẫn giữ sạch lưới tuyệt đối - một thống kê hiếm thấy ở cấp độ trẻ châu lục. Đáng chú ý hơn, thành tích ấy lại đi kèm với những con số tấn công nghèo nàn đến mức khó tin.
Trung bình mỗi trận, U23 Trung Quốc chỉ kiểm soát bóng khoảng 37,75% - thấp nhất trong số 4 đội vào bán kết. Số cú sút họ tạo ra cũng chỉ ở mức 5,5 lần/trận, trong đó số cú sút trúng đích trung bình là… 1. Thậm chí, sau 4 trận đã đấu, có tới 2 trận U23 Trung Quốc không tung ra nổi một cú dứt điểm trúng khung thành đối phương (trước U23 Iraq và U23 Uzbekistan). Toàn bộ giải đấu, họ mới chỉ ghi đúng 1 bàn thắng, đến từ một trung vệ - Peng Xiao - trong trận thắng tối thiểu U23 Australia.
Những con số ấy cho thấy rất rõ: Đội bóng của HLV Antonio Vicente Puche không được "thiết kế" để chơi kiểm soát hay tấn công áp đặt. Khi không sở hữu nhiều cá nhân xuất sắc ở tuyến trên, lựa chọn duy nhất của U23 Trung Quốc là tổ chức lối chơi dựa trên kỷ luật chiến thuật và sự chắc chắn nơi hàng thủ. Sơ đồ 5-3-2 với ít nhất 6-7 cầu thủ luôn ưu tiên nhiệm vụ phòng ngự đã trở thành bản sắc, tạo nên 1 khối phòng ngự thấp, dày đặc và cực kỳ khó xuyên phá.
Điểm khác biệt lớn nhất của U23 Trung Quốc hiện tại so với các thế hệ trước nằm ở tính tổ chức. Họ không còn đá theo kiểu "mạnh ai nấy làm", mà vận hành như một tập thể gắn kết, giữ cự ly đội hình rất tốt, liên tục bọc lót cho nhau. Trận tứ kết gặp U23 Uzbekistan là minh chứng rõ ràng nhất. Dù chỉ kiểm soát bóng 29%, tung ra 6 cú dứt điểm so với 28 lần bắn phá của đối thủ, U23 Trung Quốc vẫn đứng vững suốt 120 phút mà không để thủng lưới.
Trong suốt lịch sử VCK U23 châu Á, chỉ có 2 đội từng vào bán kết với thành tích chưa để lọt lưới bàn nào, đó là U23 Saudi Arabia năm 2022 và U23 Uzbekistan năm 2024. Đáng chú ý, Saudi Arabia sau đó lên ngôi vô địch với thành tích giữ sạch lưới trọn vẹn cả giải, còn Uzbekistan chỉ để thua đúng 1 bàn - nhưng là bàn thua ở trận chung kết. Những tiền lệ ấy càng khiến "Vạn lý Trường Thành" của U23 Trung Quốc trở nên đáng gờm hơn trong mắt U23 Việt Nam.
Dĩ nhiên không thể không nhắc tới vai trò của thủ môn Lý Hạo - chốt chặn cuối cùng và cũng là linh hồn nơi hàng thủ. Riêng ở trận tứ kết, Lý Hạo đã có tới 8 pha cứu thua, đồng thời cản phá thành công 1 quả luân lưu, trực tiếp đưa U23 Trung Quốc vào bán kết. Trong một hệ thống phòng ngự thấp, thủ môn chính là người mang lại sự tự tin cho toàn đội, và Lý Hạo đang làm điều đó một cách xuất sắc.
Thủ môn Lý Hạo đang trải qua một giải đấu rất ấn tượng. Ảnh AFC
Phòng ngự trước U23 Việt Nam: Thực dụng hay "nỗi đau" về vị thế?
Vấn đề lớn nhất với U23 Trung Quốc lúc này không chỉ nằm ở chuyên môn, mà còn ở cách họ lựa chọn tâm thế khi đối đầu U23 Việt Nam. Về mặt thuần túy chiến thuật, việc tiếp tục chơi phòng ngự chặt chẽ, chấp nhận nhường thế trận và chờ thời cơ phản công rõ ràng là phương án an toàn nhất. Nếu chủ động chơi tấn công, U23 Trung Quốc sẽ buộc phải dùng chính "sở đoản" của mình, đặt hàng thủ vào tình thế dễ bị tổn thương hơn - điều mà họ đã tránh suốt từ đầu giải.
Tuy nhiên, bóng đá không chỉ là câu chuyện chiến thuật. Với Trung Quốc, việc bước vào trận đấu với Việt Nam trong tâm thế "kèo dưới" lại là điều vô cùng nhạy cảm. Dù bóng đá Trung Quốc những năm gần đây sa sút rõ rệt, họ vẫn mang trong mình niềm tự hào rằng mình mạnh hơn Việt Nam, hoặc chí ít không muốn thừa nhận khoảng cách đang bị thu hẹp nhanh chóng. Chính vì vậy, việc công khai chấp nhận phòng ngự số đông, chịu trận trước U23 Việt Nam có thể bị xem như một sự "mất mặt".
Đây chính là bài toán đau đầu đầu tiên của HLV Puche. Nếu U23 Trung Quốc vẫn trung thành tuyệt đối với lối chơi phòng ngự, họ có thể bảo toàn sự chắc chắn và kéo trận đấu vào thế giằng co - nơi chỉ một khoảnh khắc sai lầm hay một tình huống cố định cũng đủ định đoạt cục diện. Nhưng đồng thời, họ cũng tự đặt mình vào thế bị động, để U23 Việt Nam kiểm soát thế trận, dồn ép liên tục và thử thách giới hạn chịu đựng của hàng thủ.
Ngược lại, nếu U23 Trung Quốc cố gắng đẩy cao đội hình, chơi sòng phẳng hơn nhằm khẳng định vị thế, rủi ro sẽ tăng lên gấp bội. U23 Việt Nam vốn không ngại các trận đấu có thế trận mở, và càng nhiều khoảng trống, cơ hội để các mũi tấn công của HLV Kim Sang Sik phát huy khả năng phối hợp, di chuyển và dứt điểm.
Rất có thể, kịch bản hợp lý nhất vẫn là U23 Trung Quốc "phòng ngự theo cách của mình", nhưng với lớp vỏ bọc ít nhiều chủ động hơn: Pressing tầm trung có chọn lọc, sẵn sàng phạm lỗi chiến thuật để ngắt nhịp, và tận dụng tối đa các tình huống cố định. Đó không hẳn là "đổ bê tông" tiêu cực, mà là thứ phòng ngự thực dụng, lạnh lùng - điều đã đưa họ đi xa đến vậy.
Với U23 Việt Nam, thách thức là vô cùng rõ ràng. Chúng ta sẽ phải đối mặt với bức tường phòng ngự kiên cố bậc nhất giải đấu, nơi sự kiên nhẫn, độ chính xác và khả năng tận dụng cơ hội trở thành yếu tố sống còn. Cuộc đối đầu ở bán kết vì thế không chỉ là màn so tài giữa 2 đội bóng, mà còn là cuộc đấu trí giữa tấn công và phòng ngự, giữa khát vọng khẳng định vị thế và sự thực dụng đến lạnh lùng.
"Vạn lý Trường Thành" của U23 Trung Quốc có thể không đẹp mắt, nhưng để phá vỡ nó, U23 Việt Nam sẽ cần nhiều hơn là niềm tin và sự hưng phấn. Và câu trả lời cho câu hỏi: Trung Quốc có chịu làm "cửa dưới" hay không, có lẽ chỉ lộ diện khi trái bóng chính thức lăn.
Xem thêm thông tin về VCK U23 châu Á 2026
Tin tức mới nhất về VCK U23 châu Á 2026
Tin tức mới nhất về U23 Việt Nam
Lịch thi đấu VCK U23 châu Á 2026
