Từ mơ 'ăn bốn' giờ còn 'ăn hai': Arsenal không hề buông, chỉ là quá yếu đuối

Chỉ 2 tuần trước, Arsenal còn hướng đến cú ăn bốn của mùa giải nhưng đã để mất cúp Liên đoàn vào tay Man City, bị Southampton loại ở cúp FA, và chỉ còn 2 danh hiệu lớn để cạnh tranh.

Rất phức tạp để đánh giá chính xác điều gì đang xảy ra ở sân Emirates, bởi thực tế là những thất bại này chỉ rõ sự sa sút của đội bóng thủ đô London. Nhưng ngược lại, việc bị loại sớm khỏi cúp FA đã giúp đội bóng của HLV Mikel Arteta giảm bớt áp lực để tập trung vào những mục tiêu lớn hơn là Premier League và Champions League.

Sa sút phong độ

Chắc chắn, 2 thất bại liên tiếp ở các giải đấu cúp là biểu hiện của sự chững lại. Tuy nhiên, khi đi sâu vào dữ liệu, bức tranh trở nên phức tạp hơn nhiều vì nó hoàn toàn khác biệt so với những gì mà The Gunners trình diễn ở Premier League.

Trong 5 trận đấu tại giải mà họ đã "gác" Man City đến 9 điểm, đội của Arteta thể hiện phong độ không thể ngăn chặn. Trung bình họ tạo ra khoảng 1,6 bàn thắng kì vọng mỗi trận, nhưng ghi tới 11 bàn, tức là vượt kì vọng khoảng 3 bàn. Trước Wolves, chỉ số này là 1,88, ghi được 2 bàn, trước Tottenham là 1,93, ghi được 4 bàn, vượt quá cả kì vọng, trước Chelsea là 1,13 ghi được 2 bàn.

Đây là dấu hiệu rõ ràng của một đội bóng đang vượt quá mức tưởng tượng so với các đối thủ. Trong khi đó, hàng phòng ngự của Arsenal cũng hoạt động vượt chuẩn. Số bàn thua dự kiến mà họ phải đón nhận chỉ vào khoảng 0,9 bàn mỗi 90 phút nhưng số bàn thua thực tế còn thấp hơn, chỉ trung bình 0,7 bàn mỗi trận.

Tuy nhiên, 2 trận cúp lại cho thấy một xu hướng hoàn toàn trái ngược. Trận chung kết cúp Liên đoàn gặp Man City, số bàn thắng kì vọng của The Gunners là 0,89 so với 1,54 của đối thủ và mắc một lỗi trực tiếp dẫn đến bàn thua của thủ thành Kepa. Đây là trận đấu mà hệ thống tấn công bị vô hiệu hóa và những sai sót cá nhân bắt đầu xuất hiện.

Trận gặp Southampton lại mang một kịch bản khác nhưng kết quả tương tự. Số bàn thắng kì vọng của đội bóng thủ đô London là 1,61 nhưng chỉ ghi được 1 bàn. Ngược lại, để thủng lưới đến 2 lần với số bàn thua dự kiến chỉ là 1,3, tức là để thua nhiều hơn so với dự đoán. Hai lỗi phòng ngự, cả trực tiếp lẫn gián tiếp, đã khiến đội của Arteta trả giá đắt.

Sự khác biệt giữa 5 trận đấu ở Premier League và cả trận thắng Leverkusen ở Champions League so với những trận đấu này nằm ở hiệu suất của cả tập thể và các cá nhân. Bukayo Saka, người thường xuyên đóng vai trò quyết định với chỉ số bàn thắng và kiến tạo trung bình ở Premier League luôn là 0,7 bàn mỗi 90 phút nhưng gần như bị vô hiệu hóa bởi Man City và giảm hiệu suất tương tự trước Southampton.

Martin Odegaard, bộ não sáng tạo của đội với trung bình 0,5 đường kiến tạo ở Premier League mỗi trận, bị phong tỏa hoàn toàn trong 2 trận thua này. Và các hậu vệ cũng gặp vấn đề tương tự.

Tập trung vào đoạn cuối

Chắc chắn, sự sa sút của Arsenal liên quan đến sự tập trung đến mức căng thẳng của đội trong giai đoạn then chốt của mùa giải. Những áp lực về thành công đã giúp họ chơi phi thường ở Premier League nhưng cũng đồng nghĩa, các cầu thủ bị quá tải về mặt tâm lý.

Những gì xảy ra hiện tại có thể được hiểu là sự trở lại của một trạng thái bình thường sau giai đoạn thi đấu "vượt định mức" ở những đấu trường lớn. Hai thất bại không phải là bằng chứng của một sự sụp đổ, mà là sự cảnh báo về việc tập trung vào những mục tiêu ưu tiên, nhất là đối với một đội đã không vô địch Anh trong hơn 20 năm.

Tuy nhiên, không thể bỏ qua yếu tố tâm lý. Các trận đấu cúp, đặc biệt là chung kết hoặc knock-out, luôn mang áp lực lớn hơn nhiều so với các trận đấu giải vô địch, nơi áp lực được "phân tán" trong từng trận so với việc áp lực tập trung ở các trận đấu cúp.

Vấn đề không phải là sa sút tổng thể, mà là yếu tố tâm lý thời điểm. Các sai lầm cá nhân xuất hiện ở những thời điểm nhạy cảm như bàn thua ở chung kết cúp Liên đoàn và bàn thua ở phút 85 trước Southampton là những dấu hiệu điển hình của việc The Gunners chưa thể duy trì phong độ tối đa dưới áp lực cao.

Đối với chiến lược gia người Tây Ban Nha, có quá nhiều khía cạnh đáng lo ngại đến nỗi khó mà biết ông sẽ bắt đầu từ đâu. Từ hàng tiền vệ liên tục bị xuyên thủng khi không có Declan Rice và Zubimendi, sự kém hiệu quả của Jesus và Martinelli trên hàng công, cho đến những sai lầm khủng khiếp ở hàng phòng ngự.

Sự sa sút này cần phải được giải quyết ngay lập tức, dù nó không mang tính lâu dài. Nhưng để thua liên tiếp ở những trận đấu cúp cho thấy khoảng trống bản lĩnh cần khắc phục nếu muốn trở thành đội bóng có thể thắng cả trong những thời khắc quyết định quan trọng.