Tin mừng cho giới yêu nghệ thuật: 2 bức tranh bị đánh cắp vào tháng trước của danh họa Renoir đã được tìm thấy. Theo thông tin ban đầu, các tác phẩm vẫn ở tình trạng tốt.
Dù vậy, vụ việc cùng hàng loạt vụ trộm di sản gần đây đang làm dấy lên lo ngại về an ninh tại các bảo tàng nghệ thuật ở châu Âu.
Vụ trộm 3 phút
Chân dung tự họa của danh họa Renoir
Vào rạng sáng thứ Ba, ngày 8/9/2026, 2 kẻ đeo mặt nạ đã đột nhập vào Bảo tàng Renoir tại thành phố Cagnes-sur-Mer ở miền Nam nước Pháp. Chỉ trong chưa đầy 3 phút, bọn trộm đã gỡ 4 bức tranh của bậc thầy trường phái ấn tượng xuống.
Các tác phẩm bị đánh cắp bao gồm: Portrait Of Madame Stephen Pichon (Chân dung bà Stephen Pichon), Young Woman At The Well (Thiếu nữ bên giếng nước), Coco Reading (Coco đang đọc sách) và Portrait Of Madame Colonna Romano (Chân dung bà Colonna Romano). Tất cả đều là tác phẩm của Renoir được Bảo tàng Orsay gửi lưu giữ tại Cagnes-sur-Mer từ năm 1995.
Trong lúc tẩu thoát, những tên trộm đã bỏ lại 2 bức tranh tại khu vườn của Bảo tàng là Portrait Of Madame Stephen Pichon và Coco Reading. Tình tiết này gợi nhớ đến vụ trộm tại Bảo tàng Louvre cuối năm ngoái, khi chiếc vương miện của Hoàng hậu Eugénie bị vứt bỏ dọc đường trốn chạy.
Hệ thống báo động của Bảo tàng được kích hoạt lúc 5h48. Cảnh sát thành phố có mặt tại hiện trường lúc 5h53, tức chỉ 5 phút sau.
Thị trưởng thành phố, ông Bryan Masson, ước tính thiệt hại vào khoảng 9 triệu euro. Ông cho biết 2 tên trộm dường như đã "chuẩn bị kỹ lưỡng và nắm rõ thông tin" về Bảo tàng. Theo đó, chúng cắt hàng rào để vào khuôn viên, đập vỡ cửa sổ để đột nhập rồi dùng cưa điện cắt các chốt giữ khung tranh.
Ông Masson cũng kêu gọi tăng cường an ninh cho các bảo tàng trên khắp nước Pháp: "Vụ việc này nên được xem là lời cảnh báo về công tác bảo vệ các bảo tàng của chúng ta, nơi hiện đang phải đối mặt với hình thức tội phạm có tổ chức mới nhắm vào các tác phẩm nghệ thuật".
Hai bức tranh của Renoir được thu hồi sau vụ trộm tại Bảo tàng Renoir: “Young Woman At The Well” (trái) và “Portrait Of Madame Colonna Romano”
Lần theo dấu vết kẻ trộm
Một cuộc điều tra lớn, phối hợp giữa cảnh sát miền Nam và miền Đông nước Pháp, đã nhanh chóng được khởi động và giao cho tiểu ban chuyên trách chống tội phạm có tổ chức và tội phạm đặc biệt thụ lý.
Sau khoảng 1 tháng điều tra, 2 bức tranh đã được tìm thấy. "Hai bức tranh này không chỉ đơn thuần là những tác phẩm nghệ thuật. Chúng là một phần lịch sử, di sản văn hóa của thành phố và là dấu ấn mà Auguste Renoir đã để lại cho Cagnes-sur-Mer" - Thị trưởng Bryan Masson vui mừng phát biểu - "Người dân Cagnes-sur-Mer cũng như tất cả những ai dành sự quan tâm sâu sắc đến bảo tàng của chúng tôi vô cùng nhẹ nhõm khi chúng được tìm thấy".
Bảo tàng Renoir tại Cagnes-sur-Mer, miền Nam nước Pháp
Theo báo chí Pháp, 2 bức tranh được tìm thấy trong một ga-ra và có vẻ vẫn ở tình trạng tốt. Dấu vết ADN trên những vật dụng bị bỏ lại tại hiện trường đã giúp các điều tra viên nhận diện 5 trong số 6 nghi phạm.
Hai người đàn ông 29 và 42 tuổi bị nghi trực tiếp thực hiện vụ trộm. Hai người này từng được cơ quan tư pháp Pháp biết đến. Thông tin này phần nào củng cố nhận định ban đầu của cảnh sát rằng vụ việc không phải do những kẻ nghiệp dư thực hiện.
Bảo tàng Renoir được thành lập vào năm 1960, tại dinh thự nơi danh họa qua đời năm 1919. Nơi đây lưu giữ hơn 10 bức tranh và khoảng 40 tác phẩm điêu khắc của ông.
Cuộc điều tra cũng hướng đến khả năng có người tham gia tìm đầu ra cho các tác phẩm. Một nghi phạm 51 tuổi, hoạt động trong thị trường nghệ thuật, bị nghi có liên quan đến việc tìm cách tiêu thụ tranh. Các điều tra viên đã ghi nhận một cuộc gặp, trong đó hình ảnh những tác phẩm bị đánh cắp được đưa ra xem xét. Tuy nhiên, vai trò cụ thể của người này và mối liên hệ giữa các nghi phạm vẫn cần được làm rõ, chưa có căn cứ để khẳng định các bức tranh đã được giao dịch hoặc có người mua.
Hiện, các nhà chức trách vẫn đang nỗ lực xác định đầy đủ vai trò của từng nghi phạm, làm rõ kế hoạch đột nhập cũng như mục đích của vụ trộm. Nhưng đằng sau đó còn có câu hỏi lớn hơn: Làm thế nào để những tác phẩm có giá trị văn hóa đặc biệt không trở thành mục tiêu của các nhóm trộm cắp được tổ chức bài bản?
Xưởng vẽ của Renoir với tượng bán thân, xe lăn, giá vẽ và các bức tranh được trưng bày tại Bảo tàng Renoir
Tình trạng đáng báo động
Hai bức tranh Renoir bị đánh cắp chỉ là những trường hợp mới nhất trong danh sách các tác phẩm nghệ thuật bị trộm thời gian gần đây tại Pháp và khắp châu Âu.
Hồi tháng 10 năm ngoái, những tên trộm đã táo tợn đột nhập vào Bảo tàng Louvre ở Paris ngay giữa ban ngày, lấy đi số trang sức hoàng gia trị giá 88 triệu euro, bao gồm các vương miện nhỏ, trâm cài áo, vòng cổ và bông tai.
Gần hơn, tháng 7 vừa qua đã liên tiếp xảy ra vụ trộm kho báu Vix ở Châtillon-sur-Seine (miền Đông nước Pháp) và trộm tranh ở Bảo tàng Lalique ở Wingen-sur-Moder (Đông Bắc nước Pháp). Hồi tháng 8, 4 tác phẩm rất quan trọng của bậc thầy thời phục hưng Antonello da Messina đã bị đánh cắp khỏi một bảo tàng tại thành phố cảng Messina thuộc vùng Sicily (Italy). Ngay đầu tuần trước, bìa sách làm bằng đồng do họa sĩ theo trường phái siêu thực người Tây Ban Nha Salvador Dali thiết kế đã bị đánh cắp khỏi một bảo tàng nghệ thuật ở miền Trung nước Pháp.
Thị trưởng Cagnes-sur-Mer đang trao đổi với các phóng viên tại cổng bảo tàng
Ông James Ratcliffe, chuyên gia về vấn đề trộm cắp tác phẩm nghệ thuật thuộc tổ chức Art Loss Register, cho biết bọn trộm ngày càng nhắm mục tiêu vào các hiện vật có giá trị.
"Đáng buồn thay, nếu không có thêm kinh phí để cải thiện an ninh bảo tàng, chúng ta có thể sẽ chứng kiến sự gia tăng các vụ trộm cắp" - ông cho biết - "Mỗi khi xảy ra vụ trộm, nó lại càng thu hút sự chú ý và củng cố suy nghĩ rằng các bảo tàng này là những mục tiêu tương đối dễ dàng. Điều đó chỉ càng khuyến khích một số kẻ phạm tội coi đây là những nơi dễ dàng để thực hiện hành vi trộm cắp".
Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol) cho biết vào tháng trước rằng các vụ cướp tại bảo tàng châu Âu đang ngày càng trở nên bạo lực hơn. Một số kẻ trộm thậm chí còn sử dụng súng, hành hung nhân viên và dùng búa tạ, rìu hay cả thuốc nổ để gây án.
Hai tên trộm đã cắt hàng rào vườn để vào Bảo tàng Renoir
Báo cáo của Europol cũng cho thấy các băng nhóm chuyên trộm cắp tài sản hoặc tranh nghệ thuật, vốn thường tránh sử dụng bạo lực, đang dần bị thay thế bởi "những cá nhân thường có tiền án liên quan đến các loại tội phạm khác" và được tuyển mộ qua mạng xã hội.
Thực trạng đáng lo ngại này đã khiến Bộ trưởng Bộ Văn hóa Pháp, bà Catherine Pegard, phải đưa ra kế hoạch hành động khẩn cấp. Theo đó, vào tháng 7, bà công bố triển khai kế hoạch hành động về an ninh bảo tàng, với sự hỗ trợ từ quỹ an ninh trị giá 30 triệu euro. Nhờ nỗ lực của các cơ quan chức năng, 482 dự án trọng điểm trên cả nước đã nhận được hỗ trợ.
"Renoir and Love": Triển lãm hạnh phúc bậc nhất năm 2026
11/10/2026 07:12
Kế hoạch này cũng bao gồm việc tăng cường vai trò của đơn vị an ninh, an toàn và kiểm toán (Missa) thuộc Bộ Văn hóa. Các cố vấn an ninh của Missa sẽ tiến hành kiểm tra bắt buộc và đột xuất các bảo tàng, đồng thời mọi hoạt động cho mượn tác phẩm nghệ thuật từ các bảo tàng quốc gia đều phải có sự phê duyệt chính thức từ Missa. Hiện Bộ đang xác định những nhu cầu cấp thiết nhất cho năm 2027.
Bà Pégard cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao tinh thần cảnh giác chung và xây dựng một văn hóa an ninh thực chất tại tất cả các cơ sở. Bà kêu gọi các bảo tàng khẩn trương triển khai các biện pháp phù hợp để bảo vệ cả hiện vật trong bộ sưu tập lẫn công chúng. Trên cơ sở phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ, Bộ Văn hóa sẽ hỗ trợ các bảo tàng trong quá trình này, cung cấp những nguồn lực cần thiết để bảo đảm an ninh ở mức tối ưu.
Điều gì xảy ra với một tác phẩm nghệ thuật bị đánh cắp?
Giá trị văn hóa và giá trị trên thị trường khiến những bức tranh nổi tiếng trở nên rất hấp dẫn. Nhưng danh tiếng, hồ sơ lưu trữ và khả năng nhận diện cũng làm việc bán công khai trở nên khó khăn. Trong vụ trộm tranh Renoir, Thị trưởng Masson tin tưởng: "Đó là tranh của Renoir... Không thể cứ thế mà bán đi được".
Điều đó không có nghĩa những tác phẩm này hoàn toàn không thể bị tiêu thụ. Chúng có thể bị che giấu trong thời gian dài, chuyển qua những giao dịch bất hợp pháp hoặc được sử dụng trong các thỏa thuận ngầm.
