Thấy gì từ xu hướng “diễn viên trăm tỷ” hiện nay?

Khi doanh thu không đi liền với chất lượng thì những danh xưng kiểu “đạo diễn trăm tỷ” hay “diễn viên trăm tỷ” chỉ nên được nhìn nhận như một khái niệm vui thay vì căn cứ vào đó để đánh giá năng lực của đạo diễn hay diễn viên.

Từ cơn sốt phim trăm tỷ, đạo diễn nghìn tỷ…

Trong bối cảnh phim Việt Nam bùng nổ về số lượng và thống trị thị trường nội địa (khoảng gần 10 năm trở về trước là các phim ngoại), một số tác phẩm tiêu biểu vượt lên và có doanh thu được xếp vào hàng kỷ lục. 

Có thể kể đến Mưa đỏ của đạo diễn Đặng Thái Huyền (thu về hơn 700 tỷ đồng), Mai (551 tỷ đồng), Nhà bà Nữ (475 tỷ đồng), Bố già (427 tỷ đồng), Bộ tứ báo thủ (332 tỷ đồng), Thỏ ơi (450 tỷ đồng). Chỉ với 5 phim, Trấn Thành có tổng doanh thu lên đến 2.200 tỷ đồng, một con số quá ấn tượng. 

8 phần phim Lật mặt của Lý Hải cũng giúp anh mang về 1.400 tỷ đồng. Victor Vũ có 2 phim chạm mốc trăm tỷ là Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu thu về 249 tỷ đồng, Mắt biếc 180 tỷ đồng hay Nguyễn Quang Dũng cũng góp mặt với Tiệc trăng máu hơn 172 tỷ đồng, Đất rừng phương Nam có hơn 140 tỷ đồng…

Tính nửa đầu năm 2026, nhiều phim Việt Nam khác cũng gia nhập hàng ngũ trăm tỷ như Tài cán mốc 113 tỷ đồng, Quỷ nhập tràng 2 nhận được 134 tỷ đồng, Hẹn em ngày nhật thực có hơn 118 tỷ đồng, Heo năm móng thu về 124 tỷ đồng còn Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng của đạo diễn Đỗ Quốc Trung gây ấn tượng mạnh với doanh thu hơn 200 tỷ đồng.

Những con số biết nói này phản ánh thị trường Việt Nam đang rất sôi động. Điều đáng mừng hơn nữa là những kỷ lục “vô tiền khoáng hậu” đều thuộc về phim Việt Nam, nghĩa là các nhà làm phim phần nào chinh phục được khán giả trong nước, đưa họ trở lại xu hướng tin, yêu và ủng hộ phim nội địa.

Nhưng nếu sòng phẳng nhìn nhận, thị trường phim dù đang phát triển song lại thiếu nền tảng. Rất nhiều phim Việt Nam thắng lớn nhưng đồng thời số lượng phim thất bại phòng vé cũng đếm không xuể. Những cú nổ về mặt doanh thu, thường rơi vào vài cá nhân tiêu biểu, ngược lại những cú ngã đau thì lại trải đều cho nhiều nhà làm phim. Vậy nên để thật sự chinh phục khán giả trong nước vẫn còn một khoảng cách dài có thể đạt đến.

… đến cách quảng bá “diễn viên nghìn tỷ”, “diễn viên trăm tỷ”

Trong xu hướng “phim trăm tỷ”, trên mạng xã hội lại bùng phát danh xưng “đạo diễn trăm tỷ” hay “diễn viên trăm tỷ”. Cộng đồng mạng có một thống kê khá thú vị là tổng doanh thu các phim của Kiều Minh Tuấn đóng vượt mốc 1.000 tỷ và từ đó anh gắn liền với danh xưng “diễn viên nghìn tỷ”.

Một ví dụ khác là trường hợp của diễn viên Sỹ Toàn. Những phim anh đóng có một sự trùng hợp là được phát hành nối đuôi từ giữa năm 2025 đến giữa năm 2026: Thám tử Kiên, Tử chiến trên không, Thiên đường máu, Tài, Quỷ nhập tràng 2. Điều đáng nói là cả 5 phim này đều có doanh thu vượt mốc 100 tỷ đồng. Từ thống kê này, nhiều ý kiến nói rằng kỷ lục đóng 5 phim trăm tỷ trong một năm sẽ khó có diễn viên nào vượt qua.

Nếu đây chỉ dừng ở cách gọi vui để chỉ những diễn viên ăn khách hay mát tay thì không có gì đáng lo ngại. Nhưng khi những danh xưng này lại trở thành tiêu chí để đánh giá cả quá trình của một diễn viên thì điều này lại khá nguy hiểm trong cách nhìn nhận năng lực.

Từ 2 trường hợp ở trên có thể thấy đã có sự chênh lệch đáng kể. Nếu Kiều Minh Tuấn là gương mặt ăn khách đồng thời cũng là diễn viên thực lực của màn ảnh Việt Nam, nên việc anh đóng chính trong nhiều dự án là điều dễ hiểu. Chưa kể, anh còn rất chăm chỉ nhận vai nên số lượng phim áp đảo nhiều đồng nghiệp khác. Nhưng để tính tổng doanh thu rồi dựa vào đó khẳng định anh thành công thì chưa đủ khách quan.

Còn Sỹ Toàn vốn là diễn viên đóng thế, sau đó chinh phục công chúng từ những vai nhỏ, ít đất diễn cho đến khi được giao những vai có ảnh hưởng đến mạch phim nhiều hơn, mà phần lớn đều là những vai hành động. Thẳng thắn mà nói, cả 5 phim được thống kê của nam diễn viên, nhân vật của anh không có nhiều đất dụng võ, thậm chí nếu bỏ ra khỏi câu chuyện cũng không ảnh hưởng nhiều. Ví dụ trong Quỷ nhập tràng 2, vai người cha đi tìm vàng của anh chỉ xuất hiện được 2-3 phân đoạn.

Nếu gọi Sỹ Toàn là diễn viên có 5 phim đều trăm tỷ trong một năm, nhưng mấy ai thực sự nhớ đến nhân vật của anh thế nào? Nhưng không chỉ riêng anh. Rất nhiều diễn viên có nhiều phim lọt top trăm tỷ song khả năng diễn xuất của họ vẫn không được đánh giá cao. Và cũng còn nhiều diễn viên phải chật vật tìm kiếm những vai diễn gây ấn tượng với khán giả.

Tiêu chí nào đánh giá mức độ thành công của diễn viên?

Từ 2 trường hợp ở trên có thể khẳng định doanh thu nên là một thống kê để tham chiếu thay vì lấy đó làm tiêu chí để đánh giá mức độ thành công hay thất bại của diễn viên.

Bởi nếu chỉ dựa vào doanh thu, vẫn còn rất nhiều trường hợp “ngã ngựa” khác. Như Thái Hoà từng có nhiều phim trăm tỷ nhưng anh có rất nhiều phim hụt hơi với doanh thu lẹt đẹt 20 tỷ đồng. Kiều Minh Tuấn cũng có rất nhiều phim thất bại thảm hại phòng vé. Đạo diễn Đức Thịnh từng có phim trăm tỷ như Siêu sao siêu ngố, Trạng Quỳnh nhưng Trùm Sò chỉ có hơn 17 tỷ đồng…

Đặc biệt, khi phim Việt Nam có doanh thu và chất lượng không tương đồng thì càng không thể lấy đó làm căn cứ đánh giá mức độ thành công của diễn viên. Dấu ấn diễn xuất là điều kiện tiên quyết khi nói về năng lực của diễn viên. Nếu diễn viên A không lột tả được tính cách, số phận của nhân vật do mình đảm nhận thì dù doanh thu phim đó có bao nhiêu đi chăng nữa, liệu người đó có tự hào về bản thân?

Hay như trường hợp của diễn viên Liên Bỉnh Phát, anh chưa có phim nào gia nhập CLB trăm tỷ cả. Ngược lại, những phim gần đây của anh còn có doanh thu lẹt đẹt như Quán Kỳ Nam (5 tỷ đồng), Đại tiệc trăng máu 8 (33 tỷ đồng), Bẫy tiền (2,9 tỷ đồng). Tuy nhiên, không ai nói Liên Bỉnh Phát là diễn viên thất bại hay gắn liền anh với những cái tên không mấy hay ho như “thuốc độc phòng vé”. Bởi anh vẫn là một trong những diễn viên có năng lực diễn xuất của màn ảnh Việt Nam.

Có lẽ đã đến lúc nghệ sĩ nên xem những thống kê “trăm tỷ, nghìn tỷ” chỉ nên là một con số vui góp phần tạo động lực để tìm kiếm những vai diễn có chiều sâu hoặc những phim đóng xong có thể tự hào, thay vì gắn chặt vào đó. Diễn viên nên sống với nhân vật, có như vậy mới trọn vẹn với nghề, với khán giả.

“Diễn viên trăm tỷ” thì cát-xê có thay đổi?

Nhiều người nói vui với cái mác “trăm tỷ”, “nghìn tỷ” thì cát-xê của diễn viên có tăng theo hay không? Trên thực tế, diễn viên hay thậm chí đạo diễn đều ký hợp đồng với nhà sản xuất và nhận được khoản cát-xê trả trước hoặc trả sau tuỳ theo điều kiện thương thảo giữa đôi bên. Nhưng phần lớn họ chỉ là những người gia công, tức làm theo đơn đặt hàng của phía sản xuất.

Khác với thị trường Hollywood, diễn viên Việt Nam thường nhận xong cát-xê từ việc đóng phim và xem như kết thúc quá trình lao động. Sau khi phim ra rạp, trong trường hợp phim lỗ hay thắng, diễn viên không bị ảnh hưởng.

Tất nhiên với những trường hợp đạo diễn có vợ là nhà sản xuất như vợ chồng Lý Hải – Minh Hà hay Victor Vũ – Đinh Ngọc Diệp, Đức Thịnh – Thanh Thuý, Võ Thanh Hoà – Mai Bảo Ngọc thì còn phải tham gia vào nhiều khâu khác. Cũng có không ít diễn viên góp vốn đầu tư phim, thì lúc này họ là cổ đông nên khối lượng công việc cũng dày đặc hơn. Còn đơn thuần là việc “làm công ăn lương” thì những danh xưng “diễn viên trăm tỷ” không ảnh hưởng nhiều đến mức cát-xê nhận được.

Cuối cùng, một dự án may mắn đạt được doanh thu trăm tỷ hoặc hơn nữa thì đều là công sức của tập thể, không phải của một cá nhân. Nên hãy xem những danh xưng như một bộ sưu tập (nếu có) trong nghề diễn xuất, thay vì cột mốc hay mục tiêu để diễn viên đạt được.