Có những cầu thủ chỉ cần vài trận đấu để chứng minh giá trị nhưng Lê Phạm Thành Long đang làm được nhiều hơn thế. Tiền vệ sinh năm 1996 buộc HLV Kim Sang Sik phải thay đổi cách vận hành đội tuyển Việt Nam.
Trước ASEAN Cup 2026, HLV Kim Sang Sik từng hướng đến một đội tuyển giàu sức tấn công. Chiến thắng 7-0 trước Timor Leste với bộ đôi Hoàng Đức và Quang Hải ở khu trung tuyến dường như củng cố cho lựa chọn ấy.

Thành Long khiến nhiều người ấn tượng về khả năng chịu va chạm lẫn tư duy chơi bóng nhạy bén. Ảnh: Hoàng Linh
Nhưng trận hòa 0-0 trước Singapore tại Mỹ Đình là hồi chuông cảnh báo. Khi không có một tiền vệ chuyên trách đánh chặn, thu hồi bóng và dọn dẹp phía sau, các cầu thủ sáng tạo dễ giẫm chân nhau còn đội tuyển trở nên mất cân bằng.

Tiền vệ 30 tuổi trực tiếp góp dấu giày ở 4 trong tổng số 6 bàn thắng tuyển Việt Nam 2 trận gần nhất. Ảnh: Hoàng Linh
HLV Kim Sang Sik đã thay đổi và Thành Long xuất hiện đúng lúc. Trong chiến thắng 3-0 trước Indonesia, tiền vệ Công an Hà Nội không cần những pha xử lý hào nhoáng để trở thành một trong những nhân vật quan trọng nhất.

Xuân Son thừa hiểu tầm quan trọng của người đồng đội ở đội tuyển hiện tại. Ảnh: Hoàng Linh
Cầu thủ 30 tuổi đứng trước hàng phòng ngự, quán xuyến trung tuyến, thu hồi bóng, tranh chấp và lập tức đưa bóng lên phía trước. Đáng chú ý, dù chỉ cao khoảng 1m65, tiền vệ này vẫn thắng những pha tranh chấp tay đôi và khiến những đồng nghiệp bên kia chiến tuến Thom Haye (Indonesia), Ogawa (Campuchia) khó nhọc.
Quan trọng hơn, Thành Long không chỉ phòng ngự. Đường chuyền xé toang hàng thủ Indonesia để Hai Long nâng tỷ số lên 2-0 là minh chứng cho tư duy nhanh nhạy của tiền vệ 30 tuổi.
Đến trận gặp Campuchia, cựu tiền vệ HAGL tiếp tục kiến tạo bằng một cú bấm bóng tinh tế để Đình Bắc thoát xuống ghi bàn. Hai trận liên tiếp, Thành Long đều để lại dấu ấn trực tiếp vào bàn thắng. Một tiền vệ phòng ngự mà liên tục tạo ra kiến tạo như vậy rõ ràng là món quà quá lớn với HLV Kim Sang Sik.
Sự xuất hiện của Thành Long cũng giải phóng Hoàng Đức. Khi biết phía sau mình có một đồng đội đủ khả năng bọc lót, Hoàng Đức được phép dâng cao, nhận bóng ở những vị trí nguy hiểm và tập trung nhiều hơn vào nhiệm vụ tổ chức tấn công.
Đó là lý do bộ đôi Thành Long - Hoàng Đức đang trở thành một trong những cặp tiền vệ trung tâm đáng tin cậy nhất của tuyển Việt Nam. Trong khi đó, Quang Hải, dù vẫn sở hữu đẳng cấp và kinh nghiệm, đang không có phong độ đủ tốt để mặc nhiên chiếm một suất đá chính. Thành Long không thay thế Quang Hải về khả năng sáng tạo, nhưng anh mang tới thứ mà đội tuyển từng thiếu là sự cân bằng.
Đó cũng là sự trưởng thành đáng kinh ngạc của một cầu thủ từng bị xem là lựa chọn gây tranh cãi của HLV Philippe Troussier. Thành Long được HLV Troussier trao cơ hội ở đội tuyển trong hoàn cảnh rất đặc biệt. Anh chưa từng thi đấu cho các đội tuyển trẻ và cũng chưa có kinh nghiệm quốc tế trước khi được nhà cầm quân người Pháp sử dụng.
Quyết định ấy từng khiến nhiều người bất ngờ, nhưng thời gian đang chứng minh HLV Troussier đã nhìn thấy điều mà không phải ai cũng nhận ra. Từ HAGL, Thành Long phải đi qua Phú Yên, Đắk Lắk, Long An, Hải Phòng rồi Thanh Hóa để từng bước khẳng định mình.
Đến khi khoác áo CLB Công an Hà Nội, Thành Long đã trở thành một tiền vệ giàu kinh nghiệm, điềm tĩnh và có khả năng đọc trận đấu ngày càng tốt. Việc HLV Alexandre Polking lựa chọn Long làm nhân tố quan trọng ở giữa sân của một đội bóng giàu tham vọng như CLB CAHN không phải ngẫu nhiên.
Thành công cùng CLB càng giúp anh trưởng thành về bản lĩnh. Bây giờ, những phẩm chất ấy đang được phát huy ở đội tuyển quốc gia. Một lợi thế khác của Thành Long là sự ăn ý với nhiều đồng đội trên tuyển quốc gia.
Từ một "phát hiện gây tranh cãi" của HLV Troussier, Thành Long giờ có thể trở thành một trong những cầu thủ quan trọng nhất của HLV Kim Sang Sik. Đó mới là giá trị lớn nhất của tiền vệ này. Long không cần phải trở thành ngôi sao nổi bật nhất trên sân nhưng khó thay thế.
Đội tuyển Việt Nam đã thay đổi vì Thành Long. Và rất có thể, hành trình bảo vệ chức vô địch ASEAN Cup cũng sẽ được quyết định bởi chính sự thay đổi ấy.