Những tranh luận xoay quanh việc Serena Williams công khai sử dụng thuốc giảm cân GLP-1 trước khi tái xuất khiến câu chuyện của cô trở thành bài toán về hình ảnh, đạo đức và "tinh thần thi đấu" trong kỷ nguyên mới.
Hôm 22/2 vừa qua, Serena Williams đủ điều kiện để trở lại quần vợt chuyên nghiệp sau khi tái gia nhập chương trình kiểm tra doping của Cơ quan Liêm chính Quần vợt Quốc tế (ITIA) trong 6 tháng qua.
Tranh cãi mang tên GLP-1
Năm 2022, Williams không dùng từ "giải nghệ" mà nói rằng cô đang "tiến hóa rời xa quần vợt, hướng đến những điều quan trọng khác". Khi đó, ưu tiên của cô là gia đình. Năm 2023, cô sinh con gái thứ 2, hoàn thiện tổ ấm cùng chồng Alexis Ohanian và hai con. Tuy nhiên, trong một lần xuất hiện trên truyền hình gần đây, Serena không loại trừ khả năng trở lại thi đấu. Trong khi đó, chị gái cô. Venus Williams, vẫn tiếp tục thi đấu chuyên nghiệp, cho thấy tuổi tác không hẳn là rào cản tuyệt đối.
Giới quần vợt tin rằng nếu muốn, Serena vẫn đủ khả năng cạnh tranh. Một số tay vợt từng tập luyện cùng cô khẳng định cô đang ở thể trạng rất tốt. Nhưng nếu màn tái xuất trở thành hiện thực, nó sẽ diễn ra trong một bối cảnh hoàn toàn mới: Serena Williams hiện là một trong những gương mặt nổi bật quảng bá cho thuốc giảm cân dạng tiêm GLP-1 tại Mỹ.
Ở tuổi 44, cô là đại sứ của công ty chăm sóc sức khỏe Ro và xuất hiện trong quảng cáo Super Bowl, chia sẻ việc giảm khoảng 15kg trong 1 năm nhờ sử dụng thuốc GLP-1. Serena cho biết việc giảm cân giúp cô "khỏe hơn, mạnh hơn, di chuyển tốt hơn và cảm thấy tốt hơn". Cô từng xác nhận sử dụng Zepbound, một loại thuốc cùng nhóm với Mounjaro. Việc một biểu tượng thể thao toàn cầu, từng đại diện cho sức mạnh thể chất và sự tự tin hình thể, nay công khai sử dụng thuốc giảm cân đã tạo nên một cuộc tranh luận rộng lớn.
Trong suốt sự nghiệp, cơ thể Serena luôn là chủ đề bàn tán. Cô và chị gái Venus không chỉ thống trị quần vợt bằng kỹ năng mà còn phá vỡ những khuôn mẫu về hình ảnh nữ vận động viên. Serena nhiều lần khẳng định cô học cách yêu cơ thể mình, bất chấp mọi lời khen chê.
Chính vì vậy, khi cô trở thành gương mặt đại diện cho thuốc giảm cân, nhiều người hâm mộ cảm thấy mâu thuẫn. Với không ít phụ nữ và trẻ em gái, Serena từng là biểu tượng của phong trào tích cực về hình thể (body positivity). Nay, việc cô quảng bá một loại thuốc giảm cân đắt đỏ khiến một bộ phận công chúng đặt câu hỏi: Thông điệp cũ có còn nguyên vẹn?
Việc Serena Williams sử dụng thuốc giảm cân GLP-1 trước khi tái xuất đang gây tranh cãi
Ranh giới giữa hỗ trợ y tế, lợi thế thi đấu và "tinh thần thể thao"
Serena khẳng định các mũi tiêm GLP-1 chỉ là "một công cụ hỗ trợ hành trình sức khỏe", chứ không phải lối tắt. Cô tiết lộ rằng sau khi sinh con đầu lòng năm 2017, dù đã vào chung kết nhiều giải Grand Slam, cô vẫn gặp khó khăn trong việc giảm cân. Theo cô, việc sử dụng thuốc xuất phát từ nhu cầu cá nhân về sức khỏe.
Ở góc độ quản lý thể thao, Cơ quan Phòng chống Doping Thế giới (WADA) đã đưa các thuốc GLP-1 vào danh sách theo dõi. Hiện tại, chúng chưa bị cấm. Tuy nhiên, WADA đang thu thập dữ liệu để xác định liệu chúng có thể mang lại lợi thế thi đấu không công bằng, gây nguy cơ sức khỏe, hoặc vi phạm "tinh thần thể thao" hay không.
Về mặt sinh lý, việc giảm cân có thể giúp giảm áp lực lên khớp gối, cải thiện tốc độ và khả năng di chuyển, những yếu tố quan trọng trong quần vợt. Serena cũng cho biết cô hiện ít đau khớp hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng cơ chế của thuốc GLP-1 làm giảm cảm giác thèm ăn và lượng năng lượng nạp vào, từ đó có thể ảnh hưởng đến quá trình xây dựng và duy trì khối cơ nạc. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, việc giảm cân quá nhanh hoặc thiếu hụt năng lượng có thể gây tác động tiêu cực đến thành tích.
Một số nhà nghiên cứu cho rằng, không phải mọi sự giảm cân đều đồng nghĩa với cải thiện hiệu suất. Trong thể thao đỉnh cao, việc thay đổi thành phần cơ thể phải được tính toán kỹ lưỡng. Dù vậy, với nền tảng kinh nghiệm và đội ngũ chuyên gia xung quanh, Serena nhiều khả năng hiểu rõ những rủi ro và lợi ích.
Cuộc tranh luận vì thế không chỉ xoay quanh chuyên môn, mà còn liên quan đến đạo đức và hình ảnh. Serena không phải một vận động viên bình thường. Cô là biểu tượng văn hóa, là nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ. Khi một nhân vật như vậy quảng bá thuốc giảm cân, đồng thời có liên hệ lợi ích tài chính với công ty cung cấp, ranh giới giữa lựa chọn cá nhân và ảnh hưởng công chúng trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết.
Nếu Serena thực sự trở lại thi đấu trong thời gian tới, sẽ rất khó tách biệt màn tái xuất trên sân với sự thay đổi ngoài sân. Ở tuổi 44, sau 2 lần sinh con, câu chuyện của cô vốn đã đặc biệt. Việc sử dụng thuốc GLP-1 càng khiến bối cảnh trở nên phức tạp. Liệu đây đơn thuần là quyết định chăm sóc sức khỏe cá nhân? Hay nó đặt ra tiền lệ mới cho thể thao đỉnh cao?
Có lẽ, điều quan trọng nhất là phải nhìn nhận vấn đề với sự cân bằng. Những người thực sự cần điều trị y tế không nên bị cấm đoán chỉ vì họ là vận động viên. Đồng thời, các tổ chức quản lý cần tiếp tục nghiên cứu để bảo đảm sự công bằng và an toàn trong thi đấu.
Serena Williams từng nhiều lần viết lại lịch sử quần vợt. Nếu cô trở lại, đó sẽ lại là một chương mới đáng chú ý. Nhưng lần này, bên cạnh những cú giao bóng sấm sét và tinh thần thép quen thuộc, câu chuyện còn đi kèm một cuộc tranh luận rộng lớn hơn, về y học, đạo đức và tương lai của thể thao hiện đại.
Phương Chi
