Poesiomat: 'Cỗ máy kể chuyện' độc đáo ra mắt tại Hà Nội

Poesiomat đầu tiên tại Đông Nam Á xuất hiện ở Hà Nội

Ra đời tại Cộng hòa Séc, mỗi chiếc Poesiomat được thiết kế riêng cho từng không gian đô thị, với nội dung phản ánh lịch sử, đời sống đương đại và những lớp ký ức văn hóa của nơi nó hiện diện. Sau nhiều điểm dừng chân tại châu Âu, Hà Nội trở thành thành phố đầu tiên của Đông Nam Á đón nhận dự án nghệ thuật công cộng độc đáo này.

Theo ông Jaroslav Zukerstein, Đại biện lâm thời Đại sứ quán CH Séc tại Hà Nội, việc lựa chọn Hà Nội là điểm đến đầu tiên của Poesiomat tại Đông Nam Á là một quyết định tự nhiên, bởi nhiều người Việt Nam đã quen thuộc với văn hóa Séc. Ông cho rằng, để xây dựng cầu nối văn hóa giữa hai quốc gia, không nơi nào phù hợp hơn Hà Nội. Đại diện Đại sứ quán cũng nhấn mạnh, văn hóa cần đến gần hơn với công chúng, thay vì chỉ tồn tại trong bảo tàng hay nhà hát opera.

Phiên bản đặt tại Complex 01 gồm 20 bản ghi âm được tuyển chọn riêng, phản chiếu tinh thần sáng tạo, đa văn hóa và giàu tính cộng đồng của không gian này. Đặc biệt, trong số những thanh âm ấy có ca khúc dân gian Séc Holka modrooká (Cô gái mắt xanh), do chính đội ngũ Complex 01 thể hiện bằng tiếng Séc như một cuộc đối thoại văn hóa đầy ngẫu hứng giữa Praha và Hà Nội.

Bà Dana Brabcová, Trưởng phòng Văn hóa Đại sứ quán Cộng hòa Séc tại Hà Nội, cho biết việc lựa chọn nội dung cho Poesiomat không hề dễ dàng. Một nửa số bản ghi là sự kết hợp giữa văn học, thơ ca và âm nhạc Séc. Theo bà, thơ ca là phần không thể thiếu bởi "poesie" trong tiếng Séc có nghĩa là thơ. Hiện có khoảng 70 Poesiomat tại Séc và một số ở nước ngoài, phiên bản tại Hà Nội là chiếc đầu tiên xuất hiện ở Đông Nam Á.

Không phải sân khấu biểu diễn hay tác phẩm điêu khắc truyền thống, Poesiomat là một thiết bị âm thanh công cộng cho phép bất kỳ ai đi ngang qua đều có thể dừng lại, xoay tay quay và lắng nghe những thanh âm gắn với chính nơi mình đang đứng: tiếng nói, âm nhạc, thơ ca, ký ức và những câu chuyện mang linh hồn của thành phố.

Ông Trần Đắc Phúc, Giám đốc Complex 01, cho biết phía Trung tâm Văn hóa Séc và Đại sứ quán Cộng hòa Séc tại Hà Nội đã giới thiệu với Complex 01 về Poesiomat, thiết bị âm thanh do các nghệ sĩ Séc phát triển khoảng 10 năm trước. Theo ông, giá trị lớn nhất của chiếc máy nằm ở khả năng lưu giữ âm thanh, ký ức và những lát cắt đời sống thường nhật mà giới nghệ sĩ, người làm sáng tạo ghi chép lại để bảo tồn. Ông cũng cho rằng tinh thần của Poesiomat đặc biệt phù hợp với không gian của Complex 01, vốn được tái sinh từ một nhà máy cũ.

Tọa lạc trong khu nhà máy công nghiệp cũ được chuyển đổi thành trung tâm sáng tạo, Complex 01 từ lâu đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của giới nghệ thuật, thiết kế và cộng đồng sáng tạo trẻ. Sự xuất hiện của Poesiomat không chỉ bổ sung thêm một trải nghiệm nghệ thuật công cộng mới cho Hà Nội, mà còn mở ra nhịp kết nối văn hóa mới giữa Việt Nam và Cộng hòa Séc.

Giữa một đô thị luôn chuyển động và ồn ào, Poesiomat mời người ta dừng lại đôi phút để lắng nghe Hà Nội kể chuyện theo một cách hoàn toàn khác.