Phim “Trại buôn người” từ góc nhìn của người lao động

Một công việc không cần bằng cấp, hoặc không đòi hỏi kinh nghiệm nhưng hứa hẹn mức thu nhập cao, bao ăn ở, thậm chí đổi đời chỉ sau vài tháng. Vì sao những lời chào mời, giới thiệu có nhiều dấu hiệu bất thường như Trại buôn người vẫn khiến người lao động tin tưởng?

Lấy cảm hứng từ những câu chuyện có thật về nạn buôn người và các đường dây tuyển dụng bất hợp pháp, phim Trại buôn người gợi ra một vấn đề không mới, nhưng vẫn đáng suy ngẫm: Khi một người đang cần việc, đâu là ranh giới giữa một cơ hội việc làm và đâu là một cái bẫy được che đậy bằng những lời hứa hấp dẫn?

Điều đáng nói, với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, nạn nhân không nhất thiết phải là người ít học hoặc thiếu hiểu biết. Một người có trình độ vẫn có thể thất nghiệp và cần tìm việc. Một lao động trẻ có thể muốn tìm kiếm cơ hội mới. Một người đang chịu áp lực tài chính có thể cần ngay một khoản thu nhập để trang trải cuộc sống.

Khi áp lực kinh tế đủ lớn, bất kỳ ai cũng có thể trở thành đối tượng mà những lời mời tuyển dụng lập lờ, thiếu minh bạch hướng tới.

Trong phim, nhân vật Tài chủ quản do Quách Ngọc Ngoan thủ vai có câu thoại: "Ở đây làm nhiều ăn nhiều, làm ít ăn ít, không làm mà đòi có ăn chỉ có ăn c...".

Đặt trong câu chuyện của người lao động, câu nói ấy cho thấy một vấn đề phía sau những lời hứa về thu nhập. Khi đã "sập bẫy", những điều từng được giới thiệu về công việc có thể hoàn toàn trái ngược với thực tế.

Ngoài ra, trong Trại buôn người, những nhân vật như Út Đẹt (Á hậu Huỳnh Minh Khiên), Mũm (Thiết Yến) hoặc chàng trai mắc hội chứng TIC Nhân (Đinh Viết Tường) lên đường với niềm tin về một công việc tốt, lương cao. Nhưng họ lại không biết rõ mình sẽ làm việc cho ai, ở đâu, công việc cụ thể là gì và những điều kiện lao động ra sao. Chi tiết Út Đẹt không có hộ chiếu nhưng vẫn được qua cửa khẩu càng cho thấy sự bất thường trong hành trình tìm việc của nhân vật.

Từ góc nhìn của người lao động, điều đáng sợ nhất không chỉ là bị lừa tiền, mà còn là nguy cơ bị tước đi những quyền cơ bản: quyền được biết mình sẽ làm công việc gì, quyền được biết nơi làm việc, quyền được thỏa thuận về tiền lương và điều kiện lao động, khám sức sức và bảo hiểm y tế, thậm chí quyền được tự do rời khỏi nơi làm việc...

Đó cũng là điểm khiến câu chuyện trong phim Trại buôn người trở nên đáng chú ý khi nhìn từ đời sống người lao động. Một lời mời việc làm tưởng như mở ra cơ hội mới, nhưng nếu thiếu thông tin rõ ràng, thiếu sự thỏa thuận và kiểm chứng, hoàn toàn có thể trở thành điểm bắt đầu của một chuỗi bi kịch.

Khi người lao động biết mình cần được cung cấp những thông tin gì, cần thỏa thuận những nội dung nào và có thể tìm đến đâu khi quyền lợi bị ảnh hưởng, họ sẽ có thêm cơ sở để cân nhắc trước một lời mời việc làm.

Ở chiều ngược lại, việc có thêm những kênh thông tin việc làm rõ ràng, những cơ hội lao động hợp pháp và môi trường làm việc minh bạch cũng giúp người lao động có thêm lựa chọn, thay vì phải đặt niềm tin vào những lời quảng cáo thiếu thông tin.

Đây có thể là một trong những góc nhìn đáng chú ý mà Trại buôn người gợi ra: Câu chuyện bảo vệ người lao động không chỉ bắt đầu khi một vụ việc xảy ra, mà còn có thể bắt đầu từ việc họ được trang bị kiến thức và thông tin trước khi bước vào một công việc nào đó.

Từ câu chuyện trên phim đến thực tế đời sống, nhu cầu tìm kiếm việc làm luôn đi cùng mong muốn có thu nhập ổn định và một cuộc sống tốt hơn. Vì vậy, bên cạnh sự thận trọng của mỗi người, việc tạo ra những cơ hội việc làm hợp pháp, ổn định và minh bạch cũng là điều cần được quan tâm nhiều hơn.