Phim gia đình đang thống trị điện ảnh Hollywood

Cuối tuần qua, bộ phim The Super Mario Galaxy Movie đã đạt doanh thu 372,5 triệu USD phòng vé khắp toàn cầu. Như vậy, phim dễ dàng trở thành bom tấn có cuộc "mở màn" lớn nhất năm tính đến thời điểm này, vượt qua hai thành công trước đó cũng nhắm đến khán giả nhí: Hoppers của Pixar (297 triệu USD toàn cầu) và Project Hail Mary của Amazon MGM (300,8 triệu USD).

Đây không phải là sự khởi đầu của một xu hướng mới, mà là đỉnh điểm của một xu hướng đã hình thành từ lâu. Năm 2024, lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, phim xếp hạng PG (phù hợp mọi lứa tuổi) vượt trội hơn hẳn các hạng khác về doanh thu, đạt 3,18 tỷ USD chỉ tính riêng tại thị trường Mỹ - theo Comscore. Trong Top 6 phim ăn khách nhất thế giới năm đó, có đến 5 phim thuộc diện PG, gồm Inside Out 2, Moana 2, Despicable Me 4, Wicked và Mufasa: The Lion King.

Năm ngoái cũng không ngoại lệ. Phim PG mang về 2,96 tỷ USD, tiếp tục vượt qua PG-13 – hạng phim từng thống trị trong thời gian dài. Những cái tên dẫn đầu toàn cầu gồm Ne Zha 2, Zootopia 2, Lilo & Stitch, A Minecraft Movie và Avatar: Fire and Ash" (xếp hạng PG-13 nhưng vẫn rất thân thiện với trẻ em).

Thời gian gần đây, Hollywood liên tục đón nhận những tin không vui. Sự co lại của ngành – điển hình là thương vụ Paramount Skydance mua lại Warner Bros. Discovery – càng khiến một ngành vốn đã bất an càng thêm lo lắng. Dù doanh thu vé phim năm 2026 đến nay đã tăng, nhưng vẫn còn thấp hơn hơn 20% so với thời kỳ trước đại dịch. Tháng 2 vừa qua, AMC – chuỗi rạp lớn nhất nước Mỹ – cho biết sẽ tiếp tục đóng cửa các rạp chiếu hoạt động kém hiệu quả.

Tuy nhiên, giữa lúc có rất nhiều lo ngại về tương lai của việc đi xem phim tại rạp, thì thế hệ khán giả tương lai – chính là các em nhỏ – lại đang đổ về rạp chiếu ngày càng đông đúc.

"Chúng tôi nhận ra rằng đây là nhóm khán giả ngày càng quan trọng, và chúng tôi đang làm mọi thứ có thể để trải nghiệm xem phim của các em thật tuyệt vời" - ông Michael O'Leary, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Cinema United – hiệp hội các chủ rạp chiếu – cho biết.

Thế hệ Alpha (các em từ 12 tuổi trở xuống) thậm chí có thể là hy vọng lớn nhất của điện ảnh. Một nghiên cứu năm ngoái của National Research Group cho thấy, không có nhóm thế hệ nào mong muốn xem phim trên màn ảnh rộng (thay vì ở nhà) nhiều hơn Gen Alpha.

"Chúng tôi rất phấn khích khi thấy các nghiên cứu cho thấy người trẻ chính là nhóm tăng trưởng nhanh nhất trong số những người đi xem phim" - ông O'Leary nói. "Chúng tôi đang tập trung rất mạnh vào việc xây dựng thế hệ khán giả điện ảnh tiếp theo".

Mario, Minions và nhiều hơn nữa

Năm 2023, The Super Mario Movie – tác phẩm hợp tác giữa Universal và Nintendo cùng nhà sản xuất Minions Illumination – đã thu về 1,36 tỷ USD. Phần tiếp theo dự kiến sẽ đạt con số gần tương đương, góp phần kéo dài chuỗi bom tấn phim thiếu nhi đạt doanh thu tỷ USD.

Bom tấn gần nhất là Zootopia 2 của Walt Disney, trở thành phim hoạt hình Hollywood ăn khách nhất mọi thời đại với 1,87 tỷ USD.

Một thế hệ lớn lên cùng điện thoại thông minh, máy tính bảng và Netflix đang ngày càng trở thành động lực thúc đẩy những bom tấn lớn nhất hiện nay.

"Điều đã đúng từ rất lâu và có lẽ còn đúng hơn hôm nay: các gia đình muốn ra rạp xem phim" - ông Jim Orr, Giám đốc phân phối của Universal – công ty vừa mở rộng thời gian chiếu độc quyền tại rạp từ 3 tuần lên 5 tuần – cho biết. "Họ muốn trải nghiệm, muốn tạo ra những kỷ niệm".

Và năm nay có thể là năm "thân thiện với trẻ em" nhất từ trước đến nay tại rạp chiếu. Có tới 26 phim PG được phát hành rộng rãi trong năm 2026, tăng so với 24 phim năm 2025 và 18 phim năm 2024.

Mùa Hè năm nay đặc biệt dày đặc phim gia đình, gần như tuần nào cũng có bom tấn tiềm năng: Toy Story 5 (19/6), Minions & Monsters (1/7) và phiên bản người thật của Moana (10/7). Dù hiện chưa được xếp hạng, các phim như The Mandalorian and Grogu (22/5), Supergirl (26/6) hay Spider-Man: Brand New Day (31/7) cũng đều nhắm đến khán giả trẻ tuổi.

Sự trở lại mạnh mẽ của phim PG

Sự bùng nổ của phim PG diễn ra sau vài năm mà hầu hết phim gia đình phải chuyển sang nền tảng streaming trong đại dịch – một thay đổi khiến nhiều người lo ngại sẽ trở thành xu hướng lâu dài.

"Phim gia đình đã thực sự trở lại từ bờ vực diệt vong" - ông Paul Dergarabedian, chuyên gia phân tích xu hướng thị trường của Comscore, nhận định. "Thể loại bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi đại dịch chính là phim gia đình".

Ngày nay, trẻ em ngày càng trở thành nhóm khán giả quan trọng của các rạp chiếu: nhóm "khán giả quen thuộc" – những đối tượng đi xem ít nhất 6 phim một năm. Không chỉ là trẻ nhỏ, mà cả Gen Z cũng vậy. Năm ngoái, 41% khán giả Gen Z đi xem phim ít nhất 6 lần, tăng mạnh so với 31% cách đó hai năm, theo NRG.

Với những người yêu điện ảnh từng lo ngại rạp chiếu phim sẽ biến thành "công viên giải trí mini", sự thống trị của các bom tấn nhượng quyền dành cho trẻ em khó lòng xóa tan nỗi lo ấy. Phim dành cho người lớn với kinh phí trung bình ngày càng hiếm. Phim chính kịch và hài kịch gặp khó khăn trong việc thu hút khán giả. Việc phim gia đình chiếm lĩnh phần lớn các rạp một phần cũng vì khán giả trưởng thành ngày càng ít đi xem phim tại rạp.

Nhưng nếu khán giả lớn tuổi khó lòng rời khỏi ghế sofa, thì các gia đình lại đang hào hứng hơn bao giờ hết. Dù giá vé tăng hay có vô số lựa chọn trên các nền tảng streaming, sức hút của việc cả nhà cùng ra ngoài vẫn mạnh mẽ như xưa.

"Trong nhiều trường hợp, họ đến rạp để tạm rời xa những màn hình khác đang bao quanh cuộc sống hàng ngày" - ông O'Leary chia sẻ. "Khi tôi còn nhỏ, đi xem phim là một cách để thoát khỏi thực tế. Giờ đây chỉ là một phiên bản mới của chủ đề cũ ấy mà thôi".

Ông Dergarabedian còn đùa rằng PG giờ đã trở thành PG-13 mới. Nếu trước đây những bộ phim hơi hướng người lớn từng chiếm vị trí trung tâm của các cụm rạp, thì ngày nay vị trí đó đã thuộc về phim PG.

"Những đứa trẻ đi xem phim hôm nay sẽ dẫn con chúng đi xem phim ngày mai" - ông Dergarabedian nói. "Miễn là con người vẫn tiếp tục sinh con thì tương lai của trải nghiệm xem phim tại rạp sẽ vẫn được bảo đảm".